<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X60n1133"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1133 沙弥学戒仪轨颂註</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1133 沙弥学戒仪轨颂註</title> <author>淸 弘赞述幷註</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">60</idno>.<idno type="no">1133</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">沙弥学戒仪轨颂註</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00595"> <charName>CBETA CHARACTER CB00595</charName> <mapping cb:dec="983635" type="PUA">U+F0253</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EA8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+少]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00746"> <charName>CBETA CHARACTER CB00746</charName> <mapping cb:dec="983786" type="PUA">U+F02EA</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+262D0</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罩</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/卓]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01493"> <charName>CBETA CHARACTER CB01493</charName> <mapping cb:dec="984533" type="PUA">U+F05D5</mapping> <mapping type="unicode">U+35D6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>啖</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*舀]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01834"> <charName>CBETA CHARACTER CB01834</charName> <mapping cb:dec="984874" type="PUA">U+F072A</mapping> <mapping type="unicode">U+20E40</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*孙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02406"> <charName>CBETA CHARACTER CB02406</charName> <mapping cb:dec="985446" type="PUA">U+F0966</mapping> <mapping type="unicode">U+236A6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>弶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[木*(强-ㄙ+口)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04114"> <charName>CBETA CHARACTER CB04114</charName> <mapping cb:dec="987154" type="PUA">U+F1012</mapping> <mapping type="unicode">U+2E617</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[言*奉]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15072"> <charName>CBETA CHARACTER CB15072</charName> <mapping cb:dec="998112" type="PUA">U+F3AE0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+39DE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>拔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[托-七+友]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15117"> <charName>CBETA CHARACTER CB15117</charName> <mapping cb:dec="998157" type="PUA">U+F3B0D</mapping> <mapping type="unicode">U+2007C</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[、/(、*、)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15154"> <charName>CBETA CHARACTER CB15154</charName> <mapping cb:dec="998194" type="PUA">U+F3B32</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>鹞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(采-木+(工/山))*鸟]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15179"> <charName>CBETA CHARACTER CB15179</charName> <mapping cb:dec="998219" type="PUA">U+F3B4B</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>雀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[少/隹]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15439"> <charName>CBETA CHARACTER CB15439</charName> <mapping cb:dec="998479" type="PUA">U+F3C4F</mapping> <mapping type="unicode">U+2E9B7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>雳</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[雳-秝+林]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17344"> <charName>CBETA CHARACTER CB17344</charName> <mapping cb:dec="1000384" type="PUA">U+F43C0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+28898</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[革*益]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17359"> <charName>CBETA CHARACTER CB17359</charName> <mapping cb:dec="1000399" type="PUA">U+F43CF</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[喷-卉+土]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-28T10:04:47"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0711a" n="0711a"/> <lb ed="X" n="0711a01"/> <lb ed="X" n="0711a02"/><cb:docNumber>No. 1133</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0711a03"/><lb ed="R107" n="0191a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>沙弥学戒仪轨颂註</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0711a04"/> <lb ed="X" n="0711a05"/><lb ed="R107" n="0191a02"/><byline cb:type="author">粤东鼎湖沙门释 弘赞在犙 註</byline> <lb ed="X" n="0711a06"/><lb ed="R107" n="0191a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">沙弥学戒仪轨颂註</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX60p0711a0601">沙弥学戒仪轨颂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711a07"/><lb ed="R107" n="0191a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0711a0701">沙弥有二。一形同沙弥。谓剃除鬚发。未受十戒者。 <lb ed="X" n="0711a08"/><lb ed="R107" n="0191a05"/>形相虽同。以无戒故。非真沙弥也。二法同沙弥。谓 <lb ed="X" n="0711a09"/><lb ed="R107" n="0191a06"/>从师禀受十戒法者。此有三种。一从七岁至十三 <lb ed="X" n="0711a10"/><lb ed="R107" n="0191a07"/>岁。名驱乌沙弥。以其年幼未堪别务。唯使驱遣乌 <lb ed="X" n="0711a11"/><lb ed="R107" n="0191a08"/>鸟。免汚食厨。乱僧禅定。令生片善。方消信施也。二 <lb ed="X" n="0711a12"/><lb ed="R107" n="0191a09"/>从十四岁至十九岁。名应法沙弥。谓其于法相应。 <lb ed="X" n="0711a13"/><lb ed="R107" n="0191a10"/>能执劳侍师。修习戒定慧也。三从二十岁至七十 <lb ed="X" n="0711a14"/><lb ed="R107" n="0191a11"/>岁。名名字沙弥。谓其年满二十。应受具戒。而根性 <lb ed="X" n="0711a15"/><lb ed="R107" n="0191a12"/>暗钝。或不能顿持诸戒。或出家年晚。由其年越沙 <lb ed="X" n="0711a16"/><lb ed="R107" n="0191a13"/>弥。岁同比丘。位居十戒。故名名字沙弥。今拣形同。 <lb ed="X" n="0711a17"/><lb ed="R107" n="0191a14"/>取法同也。学。是习学。谓初受沙弥戒。未能廣阅十 <lb ed="X" n="0711a18"/><lb ed="R107" n="0191a15"/>律全经。研究精要。须先学此颂。为律关犍也。戒。即 <lb ed="X" n="0711a19"/><lb ed="R107" n="0191a16"/>十戒律。仪。即威仪。轨。即轨则师笵。谓此律仪是出 <lb ed="X" n="0711a20"/><lb ed="R107" n="0191a17"/>世之轨则师笵。故经云。波罗提木叉。即汝师。是也。 <lb ed="X" n="0711a21"/><lb ed="R107" n="0191a18"/>颂者。盖述沙弥戒经。幷事师法等文句。结之为颂。 <lb ed="X" n="0711a22"/><lb ed="R107" n="0191b01"/>以便初学而<g ref="#CB04114">讽</g>诵之。按经论中。或以三十二字为 <lb ed="X" n="0711a23"/><lb ed="R107" n="0191b02"/>一颂。或二十八字为一颂。或二十字为一颂。或十 <lb ed="X" n="0711a24"/><lb ed="R107" n="0191b03"/>六字为一颂。今此仪轨。正以二十字为一颂。共成 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0711b" n="0711b"/> <lb ed="X" n="0711b01"/><lb ed="R107" n="0191b04"/>一百一十七颂。幷述经律之言。非自臆见。以律是 <lb ed="X" n="0711b02"/><lb ed="R107" n="0191b05"/><persName>佛</persName>亲制。尙非菩萨罗汉。小圣所堪。况容凡愚所敢 <lb ed="X" n="0711b03"/><lb ed="R107" n="0191b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0711b0301" n="0711b0301"/><anchor xml:id="beg0711b0301" n="0711b0301"/>僭<anchor xml:id="end0711b0301"/>议。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711b04"/><lb ed="R107" n="0191b07"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0711b0401"><l>释迦正觉子</l><l>厥号罗睺罗</l><l>密行最第一</l> <lb ed="X" n="0711b05"/><lb ed="R107" n="0191b08"/><l>应当勤效学</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0711b06"/><lb ed="R107" n="0191b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0711b0601">此颂缘起。以明尊者之因行。欲令人仿同先迹故 <lb ed="X" n="0711b07"/><lb ed="R107" n="0191b10"/>也。梵语释迦。华言能仁。姓也。号曰牟尼。华言寂默。 <lb ed="X" n="0711b08"/><lb ed="R107" n="0191b11"/>姓略有五。谓瞿昙。日种。甘蔗。舍夷。释迦。按过去世 <lb ed="X" n="0711b09"/><lb ed="R107" n="0191b12"/>大茅草王。捨国从瞿昙仙学道。因姓瞿昙。後因遇 <lb ed="X" n="0711b10"/><lb ed="R107" n="0191b13"/>难。滴血入地。成卵。日炙而生二子。遂姓日种。养于 <lb ed="X" n="0711b11"/><lb ed="R107" n="0191b14"/>甘蔗园中。复姓甘蔗。奕葉相承。至懿摩轮王。摈斥 <lb ed="X" n="0711b12"/><lb ed="R107" n="0191b15"/>四子出国。至雪山侧。住舍夷大直林。封疆立国。故 <lb ed="X" n="0711b13"/><lb ed="R107" n="0191b16"/>姓舍夷。其後父王闻子立国。乃三歎曰。我子能仁。 <lb ed="X" n="0711b14"/><lb ed="R107" n="0191b17"/>因姓释迦。此去<persName>如来</persName>身一百世。姓虽有五。而实刹 <lb ed="X" n="0711b15"/><lb ed="R107" n="0191b18"/>帝利王种。之一姓也。言正觉者。说法无差谓之正。 <lb ed="X" n="0711b16"/><lb ed="R107" n="0192a01"/>出生死梦谓之觉。又觉具三義。谓自觉。觉他。觉行 <lb ed="X" n="0711b17"/><lb ed="R107" n="0192a02"/>圆满。斯乃<persName>如来</persName>之德号。行满果圆大觉之称也。子 <lb ed="X" n="0711b18"/><lb ed="R107" n="0192a03"/>者。释迦<persName>如来</persName>之贵裔也。厥者其也。亦语词之美称 <lb ed="X" n="0711b19"/><lb ed="R107" n="0192a04"/>也。梵语罗睺罗。华言覆障。亦云执日。昔<persName>如来</persName>为太 <lb ed="X" n="0711b20"/><lb ed="R107" n="0192a05"/>子时。父王虑其出家。为娶三夫人。一名瞿夷。二名 <lb ed="X" n="0711b21"/><lb ed="R107" n="0192a06"/><name role="" type="person">耶输陀罗</name>。三名鹿野。然<persName>佛</persName>无夫妇之道。故无子息。 <lb ed="X" n="0711b22"/><lb ed="R107" n="0192a07"/>後遊四门。见老病死。睹世非常。启父出家。父曰。汝 <lb ed="X" n="0711b23"/><lb ed="R107" n="0192a08"/>无子息。绝吾国嗣。若有子者。听汝出家。太子以手 <lb ed="X" n="0711b24"/><lb ed="R107" n="0192a09"/>指<name role="" type="person">耶输陀罗</name>腹。即便有妊。太子遂夜半越城。苦行 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0711c" n="0711c"/> <lb ed="X" n="0711c01"/><lb ed="R107" n="0192a10"/>六年。<name role="" type="person">耶输陀罗</name>于王宫中。亦修苦行。由是胎便隐 <lb ed="X" n="0711c02"/><lb ed="R107" n="0192a11"/>腹。六年始生。故云覆障。又阿修罗。以手障日月。名 <lb ed="X" n="0711c03"/><lb ed="R107" n="0192a12"/>为罗睺罗。而尊者生时。正値修罗执日。因以为名。 <lb ed="X" n="0711c04"/><lb ed="R107" n="0192a13"/>尊者颜貌端正。肤体金色。顶如伞盖。鼻高修直。臂 <lb ed="X" n="0711c05"/><lb ed="R107" n="0192a14"/>垂过膝。肢节无缺。诸根完具。年既长大。<persName>佛</persName>索出家。 <lb ed="X" n="0711c06"/><lb ed="R107" n="0192a15"/>父王不听。耶输将至楼上。目连飞空接至<persName>佛</persName>所。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0711c07"/><lb ed="R107" n="0192a16"/>即付舍利弗度为弟子。授与十戒法。而诸沙弥中 <lb ed="X" n="0711c08"/><lb ed="R107" n="0192a17"/>最初得戒者。罗睺罗为首。尊者若不出家。位当铁 <lb ed="X" n="0711c09"/><lb ed="R107" n="0192a18"/>轮王。王赡部洲一天下。出家成阿罗汉。证无生果。 <lb ed="X" n="0711c10"/><lb ed="R107" n="0192b01"/><persName>佛</persName>敕十六罗汉。不听涅槃。护持正法。为世福田。尊 <lb ed="X" n="0711c11"/><lb ed="R107" n="0192b02"/>者乃其一也。故今犹现在世。若有施主设食供僧。 <lb ed="X" n="0711c12"/><lb ed="R107" n="0192b03"/>彼即变身来应。令施者获殊勝报也。密行第一者。 <lb ed="X" n="0711c13"/><lb ed="R107" n="0192b04"/>诸经中或云忍辱第一。或云持戒第一。各有因缘。 <lb ed="X" n="0711c14"/><lb ed="R107" n="0192b05"/>此不繁录。法花经<persName>佛</persName>为授记云。汝于来世当得作 <lb ed="X" n="0711c15"/><lb ed="R107" n="0192b06"/><persName>佛</persName>。号蹈七宝花<persName>如来</persName>。复说偈言。我为太子时。罗睺 <lb ed="X" n="0711c16"/><lb ed="R107" n="0192b07"/>为长子。我今成<persName>佛</persName>道。受法为法子。于未来世中。见 <lb ed="X" n="0711c17"/><lb ed="R107" n="0192b08"/>无量亿<persName>佛</persName>。皆为其长子。一心求<persName>佛</persName>道。罗睺罗密行。 <lb ed="X" n="0711c18"/><lb ed="R107" n="0192b09"/>唯我能知之。现为我长子。以示诸众生。无量亿千 <lb ed="X" n="0711c19"/><lb ed="R107" n="0192b10"/>万。功德不可数。安住于<persName>佛</persName>法。以求无上道。是则尊 <lb ed="X" n="0711c20"/><lb ed="R107" n="0192b11"/>者本是菩萨。而迹现声闻。故其微密妙行。唯<persName>佛</persName>能 <lb ed="X" n="0711c21"/><lb ed="R107" n="0192b12"/>知。今以迹覆本。而名密行。复名覆障。既为<persName>佛</persName>子。能 <lb ed="X" n="0711c22"/><lb ed="R107" n="0192b13"/>荷家业。以表成<persName>佛</persName>。故以行居首也。应当勤效学者。 <lb ed="X" n="0711c23"/><lb ed="R107" n="0192b14"/>谓当仿效学彼。忍辱持戒密行之第一也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0711c24"/><lb ed="R107" n="0192b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0711c2401"><l>剃发著缦衣</l><l>受持十戒律</l><l>号曰名沙弥</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0712a" n="0712a"/> <lb ed="X" n="0712a01"/><lb ed="R107" n="0192b16"/><l>入道之初基</l><l>外国称沙弥</l><l>华言名息慈</l> <lb ed="X" n="0712a02"/><lb ed="R107" n="0192b17"/><l>息除身口恶</l><l>慈济诸群生</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0712a03"/><lb ed="R107" n="0192b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0712a0301">初颂从禀法得名。次颂释名显義。又初颂相心形 <lb ed="X" n="0712a04"/><lb ed="R107" n="0193a01"/>异俗。次颂明名从心得。剃发著缦衣者。圆顶方袍。 <lb ed="X" n="0712a05"/><lb ed="R107" n="0193a02"/>相同<persName>如来</persName>也。缦衣。谓缦为一幅。无壇隔割截之相。 <lb ed="X" n="0712a06"/><lb ed="R107" n="0193a03"/>今时有令沙弥披著比丘五条七条衣者。诚为非 <lb ed="X" n="0712a07"/><lb ed="R107" n="0193a04"/>法。故唐三藏義净法师。目击西方。译百一羯磨云。 <lb ed="X" n="0712a08"/><lb ed="R107" n="0193a05"/>求寂之徒。缦条是服。而有辄披五条。深为罪滥。神 <lb ed="X" n="0712a09"/><lb ed="R107" n="0193a06"/>州之地。久扇斯风。此成非法。勿令披著也。受持十 <lb ed="X" n="0712a10"/><lb ed="R107" n="0193a07"/>戒律者。受谓从师禀得十戒。领纳执持。而无违犯。 <lb ed="X" n="0712a11"/><lb ed="R107" n="0193a08"/>十戒谓始从不杀。乃至不捉持金银宝物。然戒是 <lb ed="X" n="0712a12"/><lb ed="R107" n="0193a09"/>防非止恶之干将。律是处断轻重开遮持犯之模 <lb ed="X" n="0712a13"/><lb ed="R107" n="0193a10"/>法也。号曰名沙弥者。由受十戒。得沙弥名。以拣彼 <lb ed="X" n="0712a14"/><lb ed="R107" n="0193a11"/>形同故也。入道之初基者。谓辞亲割爱。希求出離。 <lb ed="X" n="0712a15"/><lb ed="R107" n="0193a12"/>入法门中。初授十戒。为道基址。次方受比丘菩萨 <lb ed="X" n="0712a16"/><lb ed="R107" n="0193a13"/>大戒。如造重楼。先布基址。故大方便经云。如人入 <lb ed="X" n="0712a17"/><lb ed="R107" n="0193a14"/>海。从浅至深。<persName>佛</persName>法大海。亦复如是。此之谓也。外国 <lb ed="X" n="0712a18"/><lb ed="R107" n="0193a15"/>称沙弥者。外国。乃北方胡地。译师从天竺来。路经 <lb ed="X" n="0712a19"/><lb ed="R107" n="0193a16"/>胡国。故传胡语以译华言。华言者。此方中华之语 <lb ed="X" n="0712a20"/><lb ed="R107" n="0193a17"/>也。息慈者。谓息除身口七支之恶。廣修众善。慈济 <lb ed="X" n="0712a21"/><lb ed="R107" n="0193a18"/>含生也。然息属自利。慈是利他。自他兼济。名真<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0712a22"/><lb ed="R107" n="0193b01"/>子。不堕偏小之行也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712a23"/><lb ed="R107" n="0193b02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0712a2301"><l>天竺正梵音</l><l>具足而称言</l><l>室罗摩尼罗</l> <lb ed="X" n="0712a24"/><lb ed="R107" n="0193b03"/><l>此翻为求寂</l><l>寂是圆寂義</l><l>即妙涅槃名</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0712b" n="0712b"/> <lb ed="X" n="0712b01"/><lb ed="R107" n="0193b04"/><l>出家当求趣</l><l>至彼涅槃处</l><l>又翻勤策男</l> <lb ed="X" n="0712b02"/><lb ed="R107" n="0193b05"/><l>勤修策励故</l><l>断除诸烦恼</l><l>而趣涅槃岸</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0712b03"/><lb ed="R107" n="0193b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0712b0301">此颂别释。以明华梵正義。俾宗趣有旨。名体无失。 <lb ed="X" n="0712b04"/><lb ed="R107" n="0193b07"/>此沙弥十戒。本以解脱烦恼为宗。妙证涅槃为趣。 <lb ed="X" n="0712b05"/><lb ed="R107" n="0193b08"/>故也。上三句。正明梵音。下九句。总释华言。天竺者。 <lb ed="X" n="0712b06"/><lb ed="R107" n="0193b09"/>古云<name role="" type="person">身毒</name>。或云贤豆。新云印度。此翻为月。良以其 <lb ed="X" n="0712b07"/><lb ed="R107" n="0193b10"/>土。圣贤继轨。导凡御物。如月照临。故诸外国。多称 <lb ed="X" n="0712b08"/><lb ed="R107" n="0193b11"/>彼为天方。其土分五。共周九万馀里。三垂大海。北 <lb ed="X" n="0712b09"/><lb ed="R107" n="0193b12"/>背雪山。北廣南狭。形如半月。划野区分。七十馀国。 <lb ed="X" n="0712b10"/><lb ed="R107" n="0193b13"/>皆号天竺。其中天竺境。乃赡部洲地之中央。故<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0712b11"/><lb ed="R107" n="0193b14"/>降诞其间。正梵音者。正非讹也。谓天竺之语。与梵 <lb ed="X" n="0712b12"/><lb ed="R107" n="0193b15"/>天音无有异。良由世界初成。梵天之众。下为人祖。 <lb ed="X" n="0712b13"/><lb ed="R107" n="0193b16"/>世居天竺。故其语是梵语。书是梵书。其後人随地 <lb ed="X" n="0712b14"/><lb ed="R107" n="0193b17"/>转。音各成异。唯天竺存焉。具足而称言者。拣非略 <lb ed="X" n="0712b15"/><lb ed="R107" n="0193b18"/>语。以梵音详称沙弥为室罗摩尼罗也。此翻为求 <lb ed="X" n="0712b16"/><lb ed="R107" n="0194a01"/>寂等者。此谓此方。翻谓易彼西天之言。而为中华 <lb ed="X" n="0712b17"/><lb ed="R107" n="0194a02"/>之语也。求是希求。谓其本受十戒。为求出世涅槃 <lb ed="X" n="0712b18"/><lb ed="R107" n="0194a03"/>之道。不希人天有漏小果。梵语涅槃。华言圆寂。四 <lb ed="X" n="0712b19"/><lb ed="R107" n="0194a04"/>德备满名圆。三障永断名寂。不同二乘。但離见思 <lb ed="X" n="0712b20"/><lb ed="R107" n="0194a05"/>烦恼。名为解脱。故云为妙。又翻者。是出其别義。義 <lb ed="X" n="0712b21"/><lb ed="R107" n="0194a06"/>虽小别。而终归涅槃。以烦恼断尽。方证圆寂故也。 <lb ed="X" n="0712b22"/><lb ed="R107" n="0194a07"/>名涅槃为岸者。岸即彼岸。谓生死为此岸。烦恼为 <lb ed="X" n="0712b23"/><lb ed="R107" n="0194a08"/>中流。若烦恼断尽。即跻彼岸矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712b24"/><lb ed="R107" n="0194a09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0712b2401"><l>沙弥十学处</l><l>今当次第说</l><l>闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0712b2401" n="0712b2401"/><anchor xml:id="beg0712b2401" n="0712b2401"/>已<anchor xml:id="end0712b2401"/>如说行</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0712c" n="0712c"/> <lb ed="X" n="0712c01"/><lb ed="R107" n="0194a10"/><l>圣戒体自圆</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0712c02"/><lb ed="R107" n="0194a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0712c0201">此颂标戒体相。前二句。总标戒相。第三句。明三慧。 <lb ed="X" n="0712c03"/><lb ed="R107" n="0194a12"/>第四句。正出戒体。十学处者。谓此十戒。正是沙弥 <lb ed="X" n="0712c04"/><lb ed="R107" n="0194a13"/>所应习学处也。次第说者。显非越次。及倒说也。闻 <lb ed="X" n="0712c05"/><lb ed="R107" n="0194a14"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0712c0501" n="0712c0501"/><anchor xml:id="beg0712c0501" n="0712c0501"/>已<anchor xml:id="end0712c0501"/>如说行者。闻是闻慧。行是修慧。擧前後。以该思 <lb ed="X" n="0712c06"/><lb ed="R107" n="0194a15"/>慧也。若闻而不行。犹闻人说食。不能自饱。故经云。 <lb ed="X" n="0712c07"/><lb ed="R107" n="0194a16"/>虽诵千言。不行何益。不如一闻。勤修得益。圣戒体 <lb ed="X" n="0712c08"/><lb ed="R107" n="0194a17"/>自圆者。谓无作戒体。能成三乘圣果。故持之体圆。 <lb ed="X" n="0712c09"/><lb ed="R107" n="0194a18"/>而津彼岸。毁之漏囊。而没中流。言无作者。凭师受 <lb ed="X" n="0712c10"/><lb ed="R107" n="0194b01"/>发。不发则<anchor xml:id="nkr_note_add_0712c1001" n="0712c1001"/><anchor xml:id="beg0712c1001" n="0712c1001"/>已<anchor xml:id="end0712c1001"/>。发即全性。而性修交成。任运行善。任 <lb ed="X" n="0712c11"/><lb ed="R107" n="0194b02"/>运止恶。不俟再作。故云无作。以下别释戒相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0712c12"/><lb ed="R107" n="0194b03"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0712c1201"><l>尽寿不行杀</l><l>人及非人类</l><l>不与他毒药</l> <lb ed="X" n="0712c13"/><lb ed="R107" n="0194b04"/><l>堕胎使命终</l><l>若复以种种</l><l>方便断他命</l> <lb ed="X" n="0712c14"/><lb ed="R107" n="0194b05"/><l>即获大重罪</l><l>而招破戒殃</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0712c15"/><lb ed="R107" n="0194b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0712c1501">此二颂。诫能杀。所杀。结罪之相。初句诫能杀之人。 <lb ed="X" n="0712c16"/><lb ed="R107" n="0194b07"/>二句四句明所杀之境。三句明杀具。五六句明杀 <lb ed="X" n="0712c17"/><lb ed="R107" n="0194b08"/>法。下二句结罪。尽寿不行杀者。谓终身不作杀害 <lb ed="X" n="0712c18"/><lb ed="R107" n="0194b09"/>也。杀有三种。一用内色。谓以身手头足打他令死。 <lb ed="X" n="0712c19"/><lb ed="R107" n="0194b10"/>二用外色。谓以瓦木刀槊弓箭铜铁铅锡。遥掷彼 <lb ed="X" n="0712c20"/><lb ed="R107" n="0194b11"/>人令死。三用内外色。谓手捉瓦木刀槊弓箭铜铁 <lb ed="X" n="0712c21"/><lb ed="R107" n="0194b12"/>等打他使死。若不用内色外色内外色杀者。毒药 <lb ed="X" n="0712c22"/><lb ed="R107" n="0194b13"/>是也。复有作坑。阱<g ref="#CB02406">弶</g>撥。咒術。及推堕水火中令死。 <lb ed="X" n="0712c23"/><lb ed="R107" n="0194b14"/>皆杀之属也。人及非人类者。人谓男女黄门等。非 <lb ed="X" n="0712c24"/><lb ed="R107" n="0194b15"/>人谓鬼神畜牲。蜎飞蠕动等。凡有命者。皆所杀境 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0713a" n="0713a"/> <lb ed="X" n="0713a01"/><lb ed="R107" n="0194b16"/>也。不与他毒药堕胎使命终者。谓在胎中初受身 <lb ed="X" n="0713a02"/><lb ed="R107" n="0194b17"/>命二根。于中起方便杀。与彼女人毒药。或按女腹。 <lb ed="X" n="0713a03"/><lb ed="R107" n="0194b18"/>或令重作。或使担重物。或使急走。或针血脉。若为 <lb ed="X" n="0713a04"/><lb ed="R107" n="0195a01"/>杀彼母。而故堕胎。母死犯不可悔罪。胎死犯可悔 <lb ed="X" n="0713a05"/><lb ed="R107" n="0195a02"/>罪。若为杀胎。而胎死。犯不可悔罪。母死犯可悔罪。 <lb ed="X" n="0713a06"/><lb ed="R107" n="0195a03"/>若复以种种方便断他命者。谓作种种方法。令其 <lb ed="X" n="0713a07"/><lb ed="R107" n="0195a04"/>断命。或作機撥坑阱。或遣往恶兽劫贼路中。或赞 <lb ed="X" n="0713a08"/><lb ed="R107" n="0195a05"/>歎诃骂。令自断命也。命即寿命。谓六根六识相续 <lb ed="X" n="0713a09"/><lb ed="R107" n="0195a06"/>而生。名曰寿命。此相续断。名之为死。故曰断命。即 <lb ed="X" n="0713a10"/><lb ed="R107" n="0195a07"/>获大重罪者。人死犯重罪不可悔。害而不死。犯中 <lb ed="X" n="0713a11"/><lb ed="R107" n="0195a08"/>可悔。非人死。犯下可悔。若菩萨杀非人。即犯不可 <lb ed="X" n="0713a12"/><lb ed="R107" n="0195a09"/>悔也。而招破戒殃者。违犯<persName>如来</persName>禁戒。生不得与淸 <lb ed="X" n="0713a13"/><lb ed="R107" n="0195a10"/>众同居。死入<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>。故地持经云。杀生之罪。能 <lb ed="X" n="0713a14"/><lb ed="R107" n="0195a11"/>令众生堕三恶道。若生人中。得二种果报。一者短 <lb ed="X" n="0713a15"/><lb ed="R107" n="0195a12"/>命。二者多病。世世还他宿命。故曰。破戒殃也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713a16"/><lb ed="R107" n="0195a13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0713a1601"><l>亦无以嗔心</l><l>打掷诸有情</l><l>四大本一同</l> <lb ed="X" n="0713a17"/><lb ed="R107" n="0195a14"/><l>岂可兴害意</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0713a18"/><lb ed="R107" n="0195a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0713a1801">此颂悟本離杀。上二句。及第四句離杀。第三句悟 <lb ed="X" n="0713a19"/><lb ed="R107" n="0195a16"/>本。以悟同体。故離杀害也。亦无以嗔心打掷诸有 <lb ed="X" n="0713a20"/><lb ed="R107" n="0195a17"/>情者。由嗔心故而行杀害。嗔属杀因。打掷是杀缘。 <lb ed="X" n="0713a21"/><lb ed="R107" n="0195a18"/>诸有情者。三界六道一切众生。皆具心识。非同木 <lb ed="X" n="0713a22"/><lb ed="R107" n="0195b01"/>石之无情也。四大本一同者。一切众生。皆以地水 <lb ed="X" n="0713a23"/><lb ed="R107" n="0195b02"/>火风和合成身。自他无异。故沙弥尼戒经云。哀诸 <lb ed="X" n="0713a24"/><lb ed="R107" n="0195b03"/>众生。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0713a2401" n="0713a2401"/><anchor xml:id="beg0713a2401" n="0713a2401"/>己<anchor xml:id="end0713a2401"/>骨髓。如父如母。如子如身。等无差特。普 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0713b" n="0713b"/> <lb ed="X" n="0713b01"/><lb ed="R107" n="0195b04"/>等一心。常志大乘。是也。岂可兴害意者。四大既同。 <lb ed="X" n="0713b02"/><lb ed="R107" n="0195b05"/>杀彼还是杀<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b0201" n="0713b0201"/><anchor xml:id="beg0713b0201" n="0713b0201"/>己<anchor xml:id="end0713b0201"/>。嗔他还是自嗔。若会万物为<anchor xml:id="nkr_note_add_0713b0202" n="0713b0202"/><anchor xml:id="beg0713b0202" n="0713b0202"/>己<anchor xml:id="end0713b0202"/>者。 <lb ed="X" n="0713b03"/><lb ed="R107" n="0195b06"/>即无是事也。涅槃经云。若众生习近嗔恚。是报熟 <lb ed="X" n="0713b04"/><lb ed="R107" n="0195b07"/>故。堕于地狱。从地狱出。受蓄牲身。虎狼狮子。熊罴 <lb ed="X" n="0713b05"/><lb ed="R107" n="0195b08"/>猫狸。鹰<g ref="#CB15154">鹞</g>之属。若得人身。具十二恶律仪。若得出 <lb ed="X" n="0713b06"/><lb ed="R107" n="0195b09"/>家。犯于杀戒。可不愼之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b07"/><lb ed="R107" n="0195b10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0713b0701"><l>不教他人作</l><l>见作勿生喜</l><l>但当起慈心</l> <lb ed="X" n="0713b08"/><lb ed="R107" n="0195b11"/><l>施恩令安乐</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0713b09"/><lb ed="R107" n="0195b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0713b0901">此颂正明口意二业。教他属口。生喜属意。虽不自 <lb ed="X" n="0713b10"/><lb ed="R107" n="0195b13"/>作教他。然见他作时。心莫生喜。以身口意业所作 <lb ed="X" n="0713b11"/><lb ed="R107" n="0195b14"/>得罪无轻重故。但当起慈心施恩令安乐者。以悲 <lb ed="X" n="0713b12"/><lb ed="R107" n="0195b15"/>能<g ref="#CB15072">拔</g>苦。慈能与乐。出家释子。非独不行杀害。犹当 <lb ed="X" n="0713b13"/><lb ed="R107" n="0195b16"/>行慈施乐。愍彼行杀者罪堕三涂。受杀者悲苦无 <lb ed="X" n="0713b14"/><lb ed="R107" n="0195b17"/>地也。恩者恩惠。即财法二施救济于彼。以慈心故。 <lb ed="X" n="0713b15"/><lb ed="R107" n="0195b18"/>三轮空寂。则终日施而无施想。亦无望报之念。其 <lb ed="X" n="0713b16"/><lb ed="R107" n="0196a01"/>当所得福德。犹如虚空。不可得而思议也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713b17"/><lb ed="R107" n="0196a02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0713b1701"><l>一切诸含识</l><l>皆是未来<persName>佛</persName></l><l>恒应兴敬仰</l> <lb ed="X" n="0713b18"/><lb ed="R107" n="0196a03"/><l>念使早解脱</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0713b19"/><lb ed="R107" n="0196a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0713b1901">此颂契理生敬。上二句是所敬。下二句是能敬。一 <lb ed="X" n="0713b20"/><lb ed="R107" n="0196a05"/>切诸含识者。谓一切六道四生。本具<persName>如来</persName>智识。而 <lb ed="X" n="0713b21"/><lb ed="R107" n="0196a06"/>为诸无明烦恼之所覆盖。名为含识。故经云。一切 <lb ed="X" n="0713b22"/><lb ed="R107" n="0196a07"/>众生。具足淸净<persName>如来</persName>德相。皆因妄想。而不证得。是 <lb ed="X" n="0713b23"/><lb ed="R107" n="0196a08"/>也。皆是未来<persName>佛</persName>者。既具<persName>如来</persName>淸净德相。是知众生 <lb ed="X" n="0713b24"/><lb ed="R107" n="0196a09"/>本来成<persName>佛</persName>。更不再成。而言未来者。以彼犹存幻妄。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0713c" n="0713c"/> <lb ed="X" n="0713c01"/><lb ed="R107" n="0196a10"/>據迹而言耳。若悟理者。则不然也。恒应兴敬仰者。 <lb ed="X" n="0713c02"/><lb ed="R107" n="0196a11"/>本具德相。故须常生敬仰之心。而反加兴害意。即 <lb ed="X" n="0713c03"/><lb ed="R107" n="0196a12"/>是杀未来诸<persName>佛</persName>矣。念使早解脱者。谓诸众生。虽具 <lb ed="X" n="0713c04"/><lb ed="R107" n="0196a13"/>德相。以为诸尘劳妄想。而不证得。故兴慈念。愿彼 <lb ed="X" n="0713c05"/><lb ed="R107" n="0196a14"/>速脱尘劳。而登正觉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0713c06"/><lb ed="R107" n="0196a15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0713c0601"><l>誓自得<persName>佛</persName>时</l><l>国无有杀者</l><l>咸修一乘道</l> <lb ed="X" n="0713c07"/><lb ed="R107" n="0196a16"/><l>俱登常寂果</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0713c08"/><lb ed="R107" n="0196a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0713c0801">此颂发愿迴向。以前五颂。属功能。此颂属戒果。而 <lb ed="X" n="0713c09"/><lb ed="R107" n="0196a18"/>感依正殊勝之报。然发愿即兼迴向。以愿回自所 <lb ed="X" n="0713c10"/><lb ed="R107" n="0196b01"/>修善根。向于三处。谓实相。菩提。及众生也。初句是 <lb ed="X" n="0713c11"/><lb ed="R107" n="0196b02"/>自迴向实相菩提。下三句是回与众生向实相菩 <lb ed="X" n="0713c12"/><lb ed="R107" n="0196b03"/>提。实相即真如。菩提即<persName>佛</persName>道。誓自得<persName>佛</persName>时者。显非 <lb ed="X" n="0713c13"/><lb ed="R107" n="0196b04"/>求声闻缘觉之道。时谓行满果圆成<persName>等正觉</persName>时也。 <lb ed="X" n="0713c14"/><lb ed="R107" n="0196b05"/>国无有杀者。谓当来成<persName>佛</persName>世界。众生皆悉行慈。无 <lb ed="X" n="0713c15"/><lb ed="R107" n="0196b06"/>嗔害意。咸修一乘道者。谓彼国众生。唯修<persName>佛</persName>乘。不 <lb ed="X" n="0713c16"/><lb ed="R107" n="0196b07"/>习声闻缘觉之道。俱登常寂果者。不变谓之常。即 <lb ed="X" n="0713c17"/><lb ed="R107" n="0196b08"/>法身也。法身本離生灭故谓之寂。乃妙觉极果所 <lb ed="X" n="0713c18"/><lb ed="R107" n="0196b09"/>证。由自持戒诸恶不作。故成法身。而感国中众生。 <lb ed="X" n="0713c19"/><lb ed="R107" n="0196b10"/>俱证常寂之果。问曰。求寂十戒。何用迴向<persName>佛</persName>道为。 <lb ed="X" n="0713c20"/><lb ed="R107" n="0196b11"/>答曰。沙弥十戒。体通大小。非声闻独任。若心大则 <lb ed="X" n="0713c21"/><lb ed="R107" n="0196b12"/>戒廣。功成正觉。心劣则戒小。自感四果。如无出世 <lb ed="X" n="0713c22"/><lb ed="R107" n="0196b13"/>之心。纵持多戒。福报人天而<anchor xml:id="nkr_note_add_0713c2201" n="0713c2201"/><anchor xml:id="beg0713c2201" n="0713c2201"/>已<anchor xml:id="end0713c2201"/>。按沙弥尼戒经。大 <lb ed="X" n="0713c23"/><lb ed="R107" n="0196b14"/>集经等。悉求大乘。迴向<persName>佛</persName>道。又菩萨受斋日。受持 <lb ed="X" n="0713c24"/><lb ed="R107" n="0196b15"/>十戒。前之五戒。即沙弥後之五戒。故知迴向大乘。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0714a" n="0714a"/> <lb ed="X" n="0714a01"/><lb ed="R107" n="0196b16"/>非人臆议。乃诸经之正旨。况戒如平地。万善从生。 <lb ed="X" n="0714a02"/><lb ed="R107" n="0196b17"/>若种殊因。必获大果也。释初戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714a03"/><lb ed="R107" n="0196b18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0714a0301"><l>不得盗他财</l><l>金银草木等</l><l>乃至禽兽物</l> <lb ed="X" n="0714a04"/><lb ed="R107" n="0197a01"/><l>无得私窃取</l><l>若欺若诈夺</l><l>偷税盗关津</l> <lb ed="X" n="0714a05"/><lb ed="R107" n="0197a02"/><l>自作或教他</l><l>皆犯沙弥禁</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0714a06"/><lb ed="R107" n="0197a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0714a0601">此颂明能盗所盗。三业结罪之相。初句总标能所。 <lb ed="X" n="0714a07"/><lb ed="R107" n="0197a04"/>能盗属人。所盗属物。第二三句。别出所盗。第四五 <lb ed="X" n="0714a08"/><lb ed="R107" n="0197a05"/>六句。是盗方法。第七句明身口作业。亦兼意业。以 <lb ed="X" n="0714a09"/><lb ed="R107" n="0197a06"/>发心盗时。即属意业。第八句结罪。不得盗他财者。 <lb ed="X" n="0714a10"/><lb ed="R107" n="0197a07"/>物属于他。他所守护。不与而取。名之为盗。财乃物 <lb ed="X" n="0714a11"/><lb ed="R107" n="0197a08"/>之总名也。金银草木等者。谓物之重无过金银七 <lb ed="X" n="0714a12"/><lb ed="R107" n="0197a09"/>宝等。物之轻无过一草一木一针一线等。乃至禽 <lb ed="X" n="0714a13"/><lb ed="R107" n="0197a10"/>兽物者。谓禽兽所食所护之物。乃至。是擧前後而 <lb ed="X" n="0714a14"/><lb ed="R107" n="0197a11"/>包括其中。以前虽云金银等。而未分所属。今意欲 <lb ed="X" n="0714a15"/><lb ed="R107" n="0197a12"/>明上则三宝常住师僧父母物。中则官物民物。下 <lb ed="X" n="0714a16"/><lb ed="R107" n="0197a13"/>至鬼神禽兽物也。无得私窃取者。私盗曰窃。谓如 <lb ed="X" n="0714a17"/><lb ed="R107" n="0197a14"/>上之物。非但不得偷盗。而亦不得私窃取也。唯识 <lb ed="X" n="0714a18"/><lb ed="R107" n="0197a15"/>幷决论云。暗取他经论读。乃至一句。皆犯盗窃文 <lb ed="X" n="0714a19"/><lb ed="R107" n="0197a16"/>句罪。正法念经云。若偷他秘方者。犯重罪。若欺若 <lb ed="X" n="0714a20"/><lb ed="R107" n="0197a17"/>诈夺者。欺谩也。陵也。诈诡谲也。伪称他名也。夺强 <lb ed="X" n="0714a21"/><lb ed="R107" n="0197a18"/>取也。谓非独不听盗窃。而亦不得欺诈夺取也。偷 <lb ed="X" n="0714a22"/><lb ed="R107" n="0197b01"/>税盗关津者。税谓应输税之物。不得藏匿及私越 <lb ed="X" n="0714a23"/><lb ed="R107" n="0197b02"/>关津而去。谓非但不听欺诈夺取。而亦不得偷税 <lb ed="X" n="0714a24"/><lb ed="R107" n="0197b03"/>越津。若是三宝父母物。说法劝谕。官不取税者。不 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0714b" n="0714b"/> <lb ed="X" n="0714b01"/><lb ed="R107" n="0197b04"/>犯。此中论物轻重准钱结罪。自作或教他者。自作 <lb ed="X" n="0714b02"/><lb ed="R107" n="0197b05"/>属身。教他属口。二罪皆等也。皆犯沙弥禁者。指上 <lb ed="X" n="0714b03"/><lb ed="R107" n="0197b06"/>财物。无论盗窃欺诈越关。自作教他。皆得盗罪。是 <lb ed="X" n="0714b04"/><lb ed="R107" n="0197b07"/>中犯相若以盗心取他五钱。或値五钱物。随物在 <lb ed="X" n="0714b05"/><lb ed="R107" n="0197b08"/>处。擧著馀处。犯不可悔罪。若心生悔。还置本处。亦 <lb ed="X" n="0714b06"/><lb ed="R107" n="0197b09"/>犯不可悔。若擧物动时。未離本处。犯可悔罪。若发 <lb ed="X" n="0714b07"/><lb ed="R107" n="0197b10"/>心欲盗而未取。犯下可悔。取而不满五钱。犯中可 <lb ed="X" n="0714b08"/><lb ed="R107" n="0197b11"/>悔。若自物想。若同意亲友想。若暂用想。若谓无主 <lb ed="X" n="0714b09"/><lb ed="R107" n="0197b12"/>想。若心狂乱。不自觉知我是沙弥。皆不犯。经云。偷 <lb ed="X" n="0714b10"/><lb ed="R107" n="0197b13"/>盗之罪。能令众生堕三恶道。若生人中。得二种果 <lb ed="X" n="0714b11"/><lb ed="R107" n="0197b14"/>报。一者贫穷。二者共财不得自在。常为奴婢畜牲。 <lb ed="X" n="0714b12"/><lb ed="R107" n="0197b15"/>偿他夙债。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714b13"/><lb ed="R107" n="0197b16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0714b1301"><l>出家当義让</l><l>心存六和敬</l><l>不取于非财</l> <lb ed="X" n="0714b14"/><lb ed="R107" n="0197b17"/><l>常念行惠施</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0714b15"/><lb ed="R107" n="0197b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0714b1501">此颂明修和行檀。出家当義让者。先人後<anchor xml:id="nkr_note_add_0714b1501" n="0714b1501"/><anchor xml:id="beg0714b1501" n="0714b1501"/>己<anchor xml:id="end0714b1501"/>。故谓 <lb ed="X" n="0714b16"/><lb ed="R107" n="0198a01"/>之让。又谦而不敢当也。在家之人。尙轻财重義。况 <lb ed="X" n="0714b17"/><lb ed="R107" n="0198a02"/>释子本弃名利出家为道。视金帛如大毒蛇。岂当 <lb ed="X" n="0714b18"/><lb ed="R107" n="0198a03"/>不義让者乎。心存六和敬者。和有二義。一理和。谓 <lb ed="X" n="0714b19"/><lb ed="R107" n="0198a04"/>同证择灭故。二事和有六。一戒和同修。二见和同 <lb ed="X" n="0714b20"/><lb ed="R107" n="0198a05"/>解。三身和同住。四利和同均。五口和无诤。六意和 <lb ed="X" n="0714b21"/><lb ed="R107" n="0198a06"/>同悦。故云非真心无以具六法。非六法无以和群 <lb ed="X" n="0714b22"/><lb ed="R107" n="0198a07"/>众。如众不和。非敬顺之道。若心无義让。六和斯失 <lb ed="X" n="0714b23"/><lb ed="R107" n="0198a08"/>矣。不取于非财常念行惠施者。心怀義让。故不取 <lb ed="X" n="0714b24"/><lb ed="R107" n="0198a09"/>非财。随施而得。知足受用。念众生苦。而转与之。故 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0714c" n="0714c"/> <lb ed="X" n="0714c01"/><lb ed="R107" n="0198a10"/>曰常念行惠施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c02"/><lb ed="R107" n="0198a11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0714c0201"><l>愿成正觉道</l><l>国中无窃者</l><l>纯行于檀度</l> <lb ed="X" n="0714c03"/><lb ed="R107" n="0198a12"/><l>福智二莊严</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0714c04"/><lb ed="R107" n="0198a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0714c0401">此颂发愿迴向。以期依正殊勝之报。夫修诸善行。 <lb ed="X" n="0714c05"/><lb ed="R107" n="0198a14"/>不发愿迴向无上菩提。终成人天有漏小果。心不 <lb ed="X" n="0714c06"/><lb ed="R107" n="0198a15"/>離盗。奚由成<persName>佛</persName>国中众生无有窃者。不行惠施。正 <lb ed="X" n="0714c07"/><lb ed="R107" n="0198a16"/>觉无因。何感成<persName>佛</persName>国中众生悉行檀波罗蜜。由于 <lb ed="X" n="0714c08"/><lb ed="R107" n="0198a17"/>佈施持戒修习正观。故得成<persName>佛</persName>国中众生。具福智 <lb ed="X" n="0714c09"/><lb ed="R107" n="0198a18"/>二种资粮。以严其身。释第二戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0714c10"/><lb ed="R107" n="0198b01"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0714c1001"><l>婬欲鄙恶事</l><l>沙弥不得作</l><l>男女及畜牲</l> <lb ed="X" n="0714c11"/><lb ed="R107" n="0198b02"/><l>犯即获重罪</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0714c12"/><lb ed="R107" n="0198b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0714c1201">此颂诃欲。能犯。所犯。结罪也。初句诃欲不净。次句 <lb ed="X" n="0714c13"/><lb ed="R107" n="0198b04"/>惩能犯人。三句明所犯境。四句结罪。婬欲。谓二身 <lb ed="X" n="0714c14"/><lb ed="R107" n="0198b05"/>交会。鄙恶是猥亵不善法也。沙弥不得作者。事既 <lb ed="X" n="0714c15"/><lb ed="R107" n="0198b06"/>鄙恶非出家净行者所为。况生死根本。婬为第一。 <lb ed="X" n="0714c16"/><lb ed="R107" n="0198b07"/>沙弥離俗。本为期超三界。出欲淤泥。岂可重结漏 <lb ed="X" n="0714c17"/><lb ed="R107" n="0198b08"/>因。永堕沉沦者哉。男女及畜牲者。男谓人男。非人 <lb ed="X" n="0714c18"/><lb ed="R107" n="0198b09"/>男。女谓人女。非人女。非人即天。龙。鬼神。乃至黄门。 <lb ed="X" n="0714c19"/><lb ed="R107" n="0198b10"/>二根等。畜牲谓一切禽兽。堪为婬境者。犯即获重 <lb ed="X" n="0714c20"/><lb ed="R107" n="0198b11"/>罪者。谓于上男女畜牲处。作不净行。得不可悔罪。 <lb ed="X" n="0714c21"/><lb ed="R107" n="0198b12"/>此中犯相。若于女人大便。小便。及口。三处行婬。犯 <lb ed="X" n="0714c22"/><lb ed="R107" n="0198b13"/>不可悔。若于男子大便。及口。二处行婬。犯不可悔。 <lb ed="X" n="0714c23"/><lb ed="R107" n="0198b14"/>若二身和合。止而不婬。犯中可悔。若发心欲作而 <lb ed="X" n="0714c24"/><lb ed="R107" n="0198b15"/>未和合。犯小可悔。除三处。于馀身分行婬。犯中可 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0715a" n="0715a"/> <lb ed="X" n="0715a01"/><lb ed="R107" n="0198b16"/>悔。若沙弥被他所犯。自心受乐。犯不可悔。心不受 <lb ed="X" n="0715a02"/><lb ed="R107" n="0198b17"/>乐。犯可悔罪。受乐者。如饥得食。如渴得饮。不受乐 <lb ed="X" n="0715a03"/><lb ed="R107" n="0198b18"/>者。如热铁入身。如刀<anchor xml:id="nkr_note_add_0715a0301" n="0715a0301"/><anchor xml:id="beg0715a0301" n="0715a0301"/>刺<anchor xml:id="end0715a0301"/>体。亦不得故心以手弄出 <lb ed="X" n="0715a04"/><lb ed="R107" n="0199a01"/>不净。如<persName>世尊</persName>说。吾有二身。一生身。二戒身。若人为 <lb ed="X" n="0715a05"/><lb ed="R107" n="0199a02"/>我生身起七宝塔。高至梵天。有人亏壞。其罪尙有 <lb ed="X" n="0715a06"/><lb ed="R107" n="0199a03"/>可悔。亏吾戒身。其罪无量。受报如伊罗龙王。涅槃 <lb ed="X" n="0715a07"/><lb ed="R107" n="0199a04"/>经云。若众生习近贪欲。是报熟故。堕地狱中。从地 <lb ed="X" n="0715a08"/><lb ed="R107" n="0199a05"/>狱出。受蓄牲身。鸽<g ref="#CB15179">雀</g>。鸳鸯。鱼鼈。猕猴。獐鹿。之属。若 <lb ed="X" n="0715a09"/><lb ed="R107" n="0199a06"/>得为人。受黄门。妇女。二根。无根。婬女身。若得出家。 <lb ed="X" n="0715a10"/><lb ed="R107" n="0199a07"/>犯于婬戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715a11"/><lb ed="R107" n="0199a08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0715a1101"><l>蠲除贪欲念</l><l>关闭六情根</l><l>观身为苦本</l> <lb ed="X" n="0715a12"/><lb ed="R107" n="0199a09"/><l>志存淸净道</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0715a13"/><lb ed="R107" n="0199a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0715a1301">此颂教净身心。而修观慧。蠲除贪欲念关闭六情 <lb ed="X" n="0715a14"/><lb ed="R107" n="0199a11"/>根者。谓非但身不犯婬。而心亦不起念。欲得不起。 <lb ed="X" n="0715a15"/><lb ed="R107" n="0199a12"/>念。须闭六情根。六根既摄。观慧斯成。言情者。贪爱 <lb ed="X" n="0715a16"/><lb ed="R107" n="0199a13"/>之義。谓眼耳鼻舌身意之六根。贪爱色声香味触 <lb ed="X" n="0715a17"/><lb ed="R107" n="0199a14"/>法之六尘。故沙弥尼戒经云。目不婬视。耳不婬听。 <lb ed="X" n="0715a18"/><lb ed="R107" n="0199a15"/>鼻不婬香。口不婬言。心不存欲。观身四大。本无所 <lb ed="X" n="0715a19"/><lb ed="R107" n="0199a16"/>有。计地水火风。无人无我。无寿无命。何所婬逸。何 <lb ed="X" n="0715a20"/><lb ed="R107" n="0199a17"/>所著乎。观身为苦本者。颂谓生老病死苦。爱别離 <lb ed="X" n="0715a21"/><lb ed="R107" n="0199a18"/>苦。怨憎会苦。求不得苦。大小诸横苦。一大不调。四 <lb ed="X" n="0715a22"/><lb ed="R107" n="0199b01"/>百四病从生。又内为嗔恚忧愁疑悔婬欲等所苦。 <lb ed="X" n="0715a23"/><lb ed="R107" n="0199b02"/>外为寒热风雨饥渴等所苦。如是诸苦。皆由最初 <lb ed="X" n="0715a24"/><lb ed="R107" n="0199b03"/>一念顚倒。以婬心故。投入母胎。而成此身。是则此 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0715b" n="0715b"/> <lb ed="X" n="0715b01"/><lb ed="R107" n="0199b04"/>身为万累之本。众苦之源。若无初念顚倒之心。何 <lb ed="X" n="0715b02"/><lb ed="R107" n="0199b05"/>由有此众苦之身。故知此身皆因婬欲而有。欲息 <lb ed="X" n="0715b03"/><lb ed="R107" n="0199b06"/>众苦。须蠲欲念。而修观慧。所谓观身不净。观受是 <lb ed="X" n="0715b04"/><lb ed="R107" n="0199b07"/>苦。观心无常。观法无我。三昧现前。便证无生。而众 <lb ed="X" n="0715b05"/><lb ed="R107" n="0199b08"/>苦俱息万累皆捐矣。志存淸净道者。淸净道。即離 <lb ed="X" n="0715b06"/><lb ed="R107" n="0199b09"/>欲道。離欲便得涅槃。故云爱尽涅槃。沙弥出家。志 <lb ed="X" n="0715b07"/><lb ed="R107" n="0199b10"/>求涅槃。若非爱尽。焉称求寂之名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b08"/><lb ed="R107" n="0199b11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0715b0801"><l>愿吾成<persName>佛</persName>国</l><l>无有毁禁者</l><l>悉修净梵行</l> <lb ed="X" n="0715b09"/><lb ed="R107" n="0199b12"/><l>三德体圆明</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0715b10"/><lb ed="R107" n="0199b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0715b1001">此颂发愿迴向。以期殊勝依正二报也。得<persName>佛</persName>是正 <lb ed="X" n="0715b11"/><lb ed="R107" n="0199b14"/>报殊勝。国无毁禁乃至圆明。是依报殊勝也。禁即 <lb ed="X" n="0715b12"/><lb ed="R107" n="0199b15"/>禁制。谓<persName>如来</persName>所制戒。不听毁犯也。梵行即净行。欲 <lb ed="X" n="0715b13"/><lb ed="R107" n="0199b16"/>令文義显了。故华梵双擧云净梵行。以自戒淸净。 <lb ed="X" n="0715b14"/><lb ed="R107" n="0199b17"/>故感梵行众生来生其国。由除欲念。故得其国众 <lb ed="X" n="0715b15"/><lb ed="R107" n="0199b18"/>生三德圆明。三德者。法身。般若。解脱。名三。常乐我 <lb ed="X" n="0715b16"/><lb ed="R107" n="0200a01"/>净名德。如世<g ref="#CB15117">𠁼</g>字。不纵不别。不幷不缺。朗周法界。 <lb ed="X" n="0715b17"/><lb ed="R107" n="0200a02"/>体遍十方。故曰圆明。以持戒故法身淸净。欲念蠲 <lb ed="X" n="0715b18"/><lb ed="R107" n="0200a03"/>除故般若之智朗然。梵行<anchor xml:id="nkr_note_add_0715b1801" n="0715b1801"/><anchor xml:id="beg0715b1801" n="0715b1801"/>已<anchor xml:id="end0715b1801"/>立故生死烦恼解脱。 <lb ed="X" n="0715b19"/><lb ed="R107" n="0200a04"/>释第三戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0715b20"/><lb ed="R107" n="0200a05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0715b2001"><l>妄语虚诳言</l><l>勤策不应为</l><l>未得谓言得</l> <lb ed="X" n="0715b21"/><lb ed="R107" n="0200a06"/><l>谬证深妙法</l><l>绮饰靡言词</l><l>两舌離间彼</l> <lb ed="X" n="0715b22"/><lb ed="R107" n="0200a07"/><l>恶口而骂詈</l><l>彼此说是非</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0715b23"/><lb ed="R107" n="0200a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0715b2301">此颂明口业四支罪也。妄语虚诳言者。见言不见。 <lb ed="X" n="0715b24"/><lb ed="R107" n="0200a09"/>不见言见。闻言不闻。不闻言闻。口与心违。谓之妄 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0715c" n="0715c"/> <lb ed="X" n="0715c01"/><lb ed="R107" n="0200a10"/>语。言不真实。欺他无识。诳惑于人。谓之虚诳。勤策 <lb ed="X" n="0715c02"/><lb ed="R107" n="0200a11"/>不应为者。谓言不真实。非出家之所为也。未得谓 <lb ed="X" n="0715c03"/><lb ed="R107" n="0200a12"/>言得谬证深妙法者。谬谓虚谬。证谓证悟。深妙法。 <lb ed="X" n="0715c04"/><lb ed="R107" n="0200a13"/>亦名上人法。<persName>佛</persName>告诸比丘。吾以种种诃责妄语。赞 <lb ed="X" n="0715c05"/><lb ed="R107" n="0200a14"/>不妄语。乃至戏笑。尙不妄语。何况故妄语。自言我 <lb ed="X" n="0715c06"/><lb ed="R107" n="0200a15"/>得须陀洹果。乃至阿罗汉果。得禅得定。得三昧正 <lb ed="X" n="0715c07"/><lb ed="R107" n="0200a16"/>受。天来龙来。鬼神来到我所。问義。供养于我。即犯 <lb ed="X" n="0715c08"/><lb ed="R107" n="0200a17"/>不可悔罪。此中犯相。若向人言。我得道。犯不可悔。 <lb ed="X" n="0715c09"/><lb ed="R107" n="0200a18"/>若发心欲妄语。而未言者。犯下可悔。乃至发言。前 <lb ed="X" n="0715c10"/><lb ed="R107" n="0200b01"/>人未解。犯中可悔。言而不尽意者。亦犯中可悔。若 <lb ed="X" n="0715c11"/><lb ed="R107" n="0200b02"/>言我不堕三涂。犯中可悔。言我持戒淸净。婬欲不 <lb ed="X" n="0715c12"/><lb ed="R107" n="0200b03"/>起。不实者。犯中可悔。若为名闻利养故。坐起行立 <lb ed="X" n="0715c13"/><lb ed="R107" n="0200b04"/>言语安详。现得道相。欲令人知。犯中可悔。乃至不 <lb ed="X" n="0715c14"/><lb ed="R107" n="0200b05"/>诵经言诵经。非论师言论师。非律师言律师。非坐 <lb ed="X" n="0715c15"/><lb ed="R107" n="0200b06"/>禅言坐禅。无所习诵言有所习诵。悉犯中可悔。若 <lb ed="X" n="0715c16"/><lb ed="R107" n="0200b07"/>闻言不闻。见言不见。无而言有等。皆犯可悔。<persName>佛</persName>告 <lb ed="X" n="0715c17"/><lb ed="R107" n="0200b08"/>诸比丘。世有二贼。一者实非净行。自称净行。二者 <lb ed="X" n="0715c18"/><lb ed="R107" n="0200b09"/>为口腹故。不真实。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0715c1801" n="0715c1801"/><anchor xml:id="beg0715c1801" n="0715c1801"/>己<anchor xml:id="end0715c1801"/>有。于人前。故作妄语。自言 <lb ed="X" n="0715c19"/><lb ed="R107" n="0200b10"/>我得上人法。是中为口腹者。最上大贼。以盗受人 <lb ed="X" n="0715c20"/><lb ed="R107" n="0200b11"/>饮食故。寧啖<g ref="#CB01926">灰</g>炭。吞食粪土。利刀破腹。不以虚妄 <lb ed="X" n="0715c21"/><lb ed="R107" n="0200b12"/>称上人法。而得供养。禅秘要经云。若实不见白骨 <lb ed="X" n="0715c22"/><lb ed="R107" n="0200b13"/>等观。自言我得不净观等。此人命终之後。疾如电 <lb ed="X" n="0715c23"/><lb ed="R107" n="0200b14"/>雨。堕阿鼻狱。寿命一劫。从地狱出。堕饿鬼中。八千 <lb ed="X" n="0715c24"/><lb ed="R107" n="0200b15"/>岁<g ref="#CB01493">啖</g>热铁丸。从饿鬼出。堕畜牲中。生恒负重。死复 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0716a" n="0716a"/> <lb ed="X" n="0716a01"/><lb ed="R107" n="0200b16"/>剥皮。经五百生。还生人中。聋盲瘖哑。癃残百疾。以 <lb ed="X" n="0716a02"/><lb ed="R107" n="0200b17"/>为衣服。如是诸苦。不可具说。又正报颂云。妄语诳 <lb ed="X" n="0716a03"/><lb ed="R107" n="0200b18"/>人巧。地狱受苦拙。<g ref="#CB08504">焰</g>锯解其身。热铁耕其舌。灌之 <lb ed="X" n="0716a04"/><lb ed="R107" n="0201a01"/>以烊铜。磨之以刚铁。悲痛碎骨髓。呻吟常呜噎。习 <lb ed="X" n="0716a05"/><lb ed="R107" n="0201a02"/>报颂云。妄语入三涂。三涂罪<anchor xml:id="nkr_note_add_0716a0501" n="0716a0501"/><anchor xml:id="beg0716a0501" n="0716a0501"/>已<anchor xml:id="end0716a0501"/>决。馀业生人道。被 <lb ed="X" n="0716a06"/><lb ed="R107" n="0201a03"/>谤常忧结。还为他所诳。恨心如火热。智者勿尤人。 <lb ed="X" n="0716a07"/><lb ed="R107" n="0201a04"/>验果因须灭。绮饰靡言词者。绮绫绮也。靡美丽也。 <lb ed="X" n="0716a08"/><lb ed="R107" n="0201a05"/>谓妆饰美丽之浮言。如织绵绮。以惑人心意也。成 <lb ed="X" n="0716a09"/><lb ed="R107" n="0201a06"/>实论云。语虽是实。非时而说。亦落绮语。法苑云。夫 <lb ed="X" n="0716a10"/><lb ed="R107" n="0201a07"/>忠言所以显理。绮语所以乖真。由忠故有实。有实 <lb ed="X" n="0716a11"/><lb ed="R107" n="0201a08"/>故德生。德生故所以成圣。由绮语故虚妄。虚妄故 <lb ed="X" n="0716a12"/><lb ed="R107" n="0201a09"/>罪生。罪生故受苦。故知趣理求圣。要须实说。说若 <lb ed="X" n="0716a13"/><lb ed="R107" n="0201a10"/>虚假。终为乖理。若言不正。皆名绮语。且诸绮语不 <lb ed="X" n="0716a14"/><lb ed="R107" n="0201a11"/>益自他。唯增放逸。长诸不善。堕落三涂。後出为人。 <lb ed="X" n="0716a15"/><lb ed="R107" n="0201a12"/>所有正语。人亦不信。智论偈言。有堕饿鬼中。火<g ref="#CB08504">焰</g> <lb ed="X" n="0716a16"/><lb ed="R107" n="0201a13"/>从口出。四向发大声。是为口业过。若欲廣名闻。为 <lb ed="X" n="0716a17"/><lb ed="R107" n="0201a14"/>人所信受。是故当至诚。不应作绮语。正报颂云。绮 <lb ed="X" n="0716a18"/><lb ed="R107" n="0201a15"/>语无義理。令人心惑乱。自丧于善根。烊铜擘口灌。 <lb ed="X" n="0716a19"/><lb ed="R107" n="0201a16"/><g ref="#CB08504">焰</g>铁烧其舌。腹藏皆焦烂。此痛不可忍。悲嚎常叫 <lb ed="X" n="0716a20"/><lb ed="R107" n="0201a17"/>唤。习报颂云浮言翳真理。为此沉恶趣。去彼暂归 <lb ed="X" n="0716a21"/><lb ed="R107" n="0201a18"/>人。出言无晓喩。生无信仰心。恒被他笑具。为人觉 <lb ed="X" n="0716a22"/><lb ed="R107" n="0201b01"/>羞耻。何不出典句。两舌離间彼者。谓传他彼此之 <lb ed="X" n="0716a23"/><lb ed="R107" n="0201b02"/>言。令生鬥乱。致使父子兄弟朋友。離间恩義。乃至 <lb ed="X" n="0716a24"/><lb ed="R107" n="0201b03"/>前誉後毁。面是背非等。华首经<persName>佛</persName>说偈言。恶口而 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0716b" n="0716b"/> <lb ed="X" n="0716b01"/><lb ed="R107" n="0201b04"/>两舌。好出他过失。如是不善人。无恶而不造。正报 <lb ed="X" n="0716b02"/><lb ed="R107" n="0201b05"/>颂云。两舌鬥乱人。地狱被分裂。狱卒擘其口。<g ref="#CB08504">焰</g>刀 <lb ed="X" n="0716b03"/><lb ed="R107" n="0201b06"/>割其舌。苦痛既如此。加之以饥渴。恶业不自由。还 <lb ed="X" n="0716b04"/><lb ed="R107" n="0201b07"/>饮身中血。习报颂云。谗毁害人深。固受三涂苦。设 <lb ed="X" n="0716b05"/><lb ed="R107" n="0201b08"/>使得人身。馀报仍依怙。眷属多弊恶。违逆恣嗔怒。 <lb ed="X" n="0716b06"/><lb ed="R107" n="0201b09"/>但其恶不忘。地狱无今古。恶口而骂詈者。正斥曰 <lb ed="X" n="0716b07"/><lb ed="R107" n="0201b10"/>骂。傍及曰詈。恶口谓出粗恶之言。骂辱。毁谤。咒诅 <lb ed="X" n="0716b08"/><lb ed="R107" n="0201b11"/>等。法句经云。虽为沙门。不摄身口。粗言恶说。多所 <lb ed="X" n="0716b09"/><lb ed="R107" n="0201b12"/>中伤。身死魂去。轮转三涂。自生自死。苦恼无量。诸 <lb ed="X" n="0716b10"/><lb ed="R107" n="0201b13"/><persName>佛</persName>圣贤。所不爱惜。假令身虽无过。不愼口业。亦堕 <lb ed="X" n="0716b11"/><lb ed="R107" n="0201b14"/>恶道。业报经偈云。粗言触恼人。好发他阴私。刚强 <lb ed="X" n="0716b12"/><lb ed="R107" n="0201b15"/>难调伏。生<g ref="#CB08504">焰</g>口饿鬼。阿含经云。寧以利剑割截其 <lb ed="X" n="0716b13"/><lb ed="R107" n="0201b16"/>舌。不以恶言粗语。堕三恶道。<persName>佛</persName>告诸比丘。有二种 <lb ed="X" n="0716b14"/><lb ed="R107" n="0201b17"/>人。一向入地狱。若非梵行。自称梵行。若真梵行。而 <lb ed="X" n="0716b15"/><lb ed="R107" n="0201b18"/>以非梵行谤之。纵然是实。亦不应说。大方廣总持 <lb ed="X" n="0716b16"/><lb ed="R107" n="0202a01"/>经<persName>佛</persName>言。乃至诽谤一四句偈。当知是业。定堕地狱。 <lb ed="X" n="0716b17"/><lb ed="R107" n="0202a02"/>永不见<persName>佛</persName>。以恶眼视发菩提心人。故得无眼报。以 <lb ed="X" n="0716b18"/><lb ed="R107" n="0202a03"/>恶口谤发菩提心人。故得无舌报。发觉净心经。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0716b19"/><lb ed="R107" n="0202a04"/>告六十初发心菩萨言。汝等过去。于<name role="" type="person">拘留孙<persName>佛</persName></name>教 <lb ed="X" n="0716b20"/><lb ed="R107" n="0202a05"/>中出家学道。于禁戒多闻头陀功德。皆悉放逸。时 <lb ed="X" n="0716b21"/><lb ed="R107" n="0202a06"/>有二法师比丘。汝于彼所诽谤婬欲。为利养名闻 <lb ed="X" n="0716b22"/><lb ed="R107" n="0202a07"/>因缘。于彼亲友施主家。嫉妒悭贪。于二法师之亲 <lb ed="X" n="0716b23"/><lb ed="R107" n="0202a08"/>友施主。汝复破壞離散。两舌毁辱。令生疑惑。不生 <lb ed="X" n="0716b24"/><lb ed="R107" n="0202a09"/>信心。说非法事。令彼敬信者。断诸善根。作诸障碍。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0716c" n="0716c"/> <lb ed="X" n="0716c01"/><lb ed="R107" n="0202a10"/>汝等为是业故。于六十二百千岁。堕于阿鼻大地 <lb ed="X" n="0716c02"/><lb ed="R107" n="0202a11"/>狱中。复于四万岁堕于活地狱中。复于二万岁中。 <lb ed="X" n="0716c03"/><lb ed="R107" n="0202a12"/>堕黑绳地狱。复于八百千岁。堕热地狱。于彼狱捨 <lb ed="X" n="0716c04"/><lb ed="R107" n="0202a13"/>命<anchor xml:id="nkr_note_add_0716c0401" n="0716c0401"/><anchor xml:id="beg0716c0401" n="0716c0401"/>已<anchor xml:id="end0716c0401"/>。後得人身。于五百世中。生盲无目。以业障故。 <lb ed="X" n="0716c05"/><lb ed="R107" n="0202a14"/>所生之处。一切暗钝。忘失本心。善根闭塞。少于威 <lb ed="X" n="0716c06"/><lb ed="R107" n="0202a15"/>力。众皆捨弃。恒被欺凌。为人憎恶毁訾诽谤。常生 <lb ed="X" n="0716c07"/><lb ed="R107" n="0202a16"/>边地。贫贱之处。下种姓家。从此捨身<anchor xml:id="nkr_note_add_0716c0701" n="0716c0701"/><anchor xml:id="beg0716c0701" n="0716c0701"/>已<anchor xml:id="end0716c0701"/>。于後五百 <lb ed="X" n="0716c08"/><lb ed="R107" n="0202a17"/>岁中。正法灭时。还生恶国恶处。下姓贫贱之家。常 <lb ed="X" n="0716c09"/><lb ed="R107" n="0202a18"/>被毁谤。忘失本心。所作善根。常有障碍。虽暂遇明。 <lb ed="X" n="0716c10"/><lb ed="R107" n="0202b01"/>还被翳暗。于彼五百岁後。一切业障。尔乃灭尽。如 <lb ed="X" n="0716c11"/><lb ed="R107" n="0202b02"/>经所说。切当愼之。一言轻谤。穷劫受殃。可不惧哉。 <lb ed="X" n="0716c12"/><lb ed="R107" n="0202b03"/>彼此说是非者。谓向此说彼。向彼说此。挑唆鬥诤。 <lb ed="X" n="0716c13"/><lb ed="R107" n="0202b04"/>乃至证入人罪。发宣人短等。正法念处经偈云。若 <lb ed="X" n="0716c14"/><lb ed="R107" n="0202b05"/>人纔妄语。彼人速轻贱。善人皆捨離。天亦不摄护。 <lb ed="X" n="0716c15"/><lb ed="R107" n="0202b06"/>常憎嫉他人。与诸众生恶。方便恼乱他。因是入地 <lb ed="X" n="0716c16"/><lb ed="R107" n="0202b07"/>狱。律言。夫为<persName>佛</persName>子。言常说实。不应为盟自雪。表他 <lb ed="X" n="0716c17"/><lb ed="R107" n="0202b08"/>不信。设被诬谤。亦不应作誓。时六群比丘。有小事 <lb ed="X" n="0716c18"/><lb ed="R107" n="0202b09"/>至。便作咒诅。言我若作如是事。当堕三恶道。不生 <lb ed="X" n="0716c19"/><lb ed="R107" n="0202b10"/><persName>佛</persName>法中。若汝作如是事。亦堕三恶道。不生<persName>佛</persName>法中。 <lb ed="X" n="0716c20"/><lb ed="R107" n="0202b11"/><persName>佛</persName>言。不应尔。听作如是语。若我作如是事。南无<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0716c21"/><lb ed="R107" n="0202b12"/>若汝作如是事。亦南无<persName>佛</persName>。按此口业四支。前一妄 <lb ed="X" n="0716c22"/><lb ed="R107" n="0202b13"/>言证圣。得上人法。犯罪不可悔。後三及馀小妄语。 <lb ed="X" n="0716c23"/><lb ed="R107" n="0202b14"/>得罪可悔。故未曾有经云。<persName>佛</persName>告<name role="" type="person">祇陀太子</name>曰。妄语 <lb ed="X" n="0716c24"/><lb ed="R107" n="0202b15"/>有二。一重。二轻。为供养故。外现精进。内行邪浊。向 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0717a" n="0717a"/> <lb ed="X" n="0717a01"/><lb ed="R107" n="0202b16"/>人妄说。得禅境界。或言见<persName>佛</persName>。见龙。见鬼。如是之人。 <lb ed="X" n="0717a02"/><lb ed="R107" n="0202b17"/>名大妄语。犯是罪者。堕阿鼻狱。又复妄语。能令杀 <lb ed="X" n="0717a03"/><lb ed="R107" n="0202b18"/>人。破壞人家。复有妄语。违失期契。令他嗔恨。如是 <lb ed="X" n="0717a04"/><lb ed="R107" n="0203a01"/>名为下妄语。堕小地狱。其馀戏笑。及诸理匿禁之 <lb ed="X" n="0717a05"/><lb ed="R107" n="0203a02"/>事。或有言无。或无言有。不犯戒也。沙弥尼戒经云。 <lb ed="X" n="0717a06"/><lb ed="R107" n="0203a03"/>见恶不传。闻恶莫宣。恶言真譬。常行四等。无有非 <lb ed="X" n="0717a07"/><lb ed="R107" n="0203a04"/>言。言辄说道。常歎经法。菩萨正戒。志于大乘。不为 <lb ed="X" n="0717a08"/><lb ed="R107" n="0203a05"/>小乘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a09"/><lb ed="R107" n="0203a06"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0717a0901"><l>贤者一心持</l><l>远離口业过</l><l>不为虚诳行</l> <lb ed="X" n="0717a10"/><lb ed="R107" n="0203a07"/><l>善法日增长</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0717a11"/><lb ed="R107" n="0203a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0717a1101">此颂明恶離善增。乃戒之功能也。贤者一心持远 <lb ed="X" n="0717a12"/><lb ed="R107" n="0203a09"/>離口业过者。口业四过。触事便成。若非一心。则无 <lb ed="X" n="0717a13"/><lb ed="R107" n="0203a10"/>能守护。何能離过。故经云。守口如甁。防意如城。是 <lb ed="X" n="0717a14"/><lb ed="R107" n="0203a11"/>也。不为虚诳行善法日增长者。谓言常说实。则善 <lb ed="X" n="0717a15"/><lb ed="R107" n="0203a12"/>法自增。行若不虚。则定慧日长矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717a16"/><lb ed="R107" n="0203a13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0717a1601"><l>後成无上道</l><l>所有实语者</l><l>皆来生其国</l> <lb ed="X" n="0717a17"/><lb ed="R107" n="0203a14"/><l>悉具四辩才</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0717a18"/><lb ed="R107" n="0203a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0717a1801">此颂明因殊果勝也。以除口四过。得成无上道。具 <lb ed="X" n="0717a19"/><lb ed="R107" n="0203a16"/>足八音四辩之正报。故其依报亦如也。四辩才者。 <lb ed="X" n="0717a20"/><lb ed="R107" n="0203a17"/>一捷疾辩。二廣大辩。三甚深辩。四无尽辩。亦名四 <lb ed="X" n="0717a21"/><lb ed="R107" n="0203a18"/>无碍辩谓诸菩萨智慧明了。辩说无滞。故云无碍 <lb ed="X" n="0717a22"/><lb ed="R107" n="0203b01"/>辩才。一義无碍辩。谓于一切诸法義理而通达无 <lb ed="X" n="0717a23"/><lb ed="R107" n="0203b02"/>滞也。二法无碍辩。谓于一切诸法名字而分别无 <lb ed="X" n="0717a24"/><lb ed="R107" n="0203b03"/>滞也。三辞无碍辩。谓随顺一切众生殊方异俗之 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0717b" n="0717b"/> <lb ed="X" n="0717b01"/><lb ed="R107" n="0203b04"/>语。为其演说诸法名字義理。辞说无滞。令彼各各 <lb ed="X" n="0717b02"/><lb ed="R107" n="0203b05"/>得解也。四乐说无碍辩。谓随顺一切众生根性所 <lb ed="X" n="0717b03"/><lb ed="R107" n="0203b06"/>乐闻法。而为演说。圆融无滞也。以離虚妄无義味 <lb ed="X" n="0717b04"/><lb ed="R107" n="0203b07"/>语。故得诸法甚深義无碍辩。以除两舌離间语。故 <lb ed="X" n="0717b05"/><lb ed="R107" n="0203b08"/>得廣大分别诸法无碍辩。以離恶口粗言。众生受 <lb ed="X" n="0717b06"/><lb ed="R107" n="0203b09"/>乐。故得乐说无尽无碍辩。以離无益绮语。故得演 <lb ed="X" n="0717b07"/><lb ed="R107" n="0203b10"/>说捷疾言词无碍辩。释第四戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717b08"/><lb ed="R107" n="0203b11"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0717b0801"><l>诸穀花果酒</l><l>不得饮尝嗅</l><l>亦无授与人</l> <lb ed="X" n="0717b09"/><lb ed="R107" n="0203b12"/><l>增长愚痴业</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0717b10"/><lb ed="R107" n="0203b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0717b1001">此颂明业因果。初三句业因。後一句业果。又初句 <lb ed="X" n="0717b11"/><lb ed="R107" n="0203b14"/>是尘。二三句是根。以根取尘。故成业也。诸穀。谓稻 <lb ed="X" n="0717b12"/><lb ed="R107" n="0203b15"/>麻粟麦豆等。华。谓松菊莲花等。果。谓甘蔗葡萄果 <lb ed="X" n="0717b13"/><lb ed="R107" n="0203b16"/>等。酒。谓以上穀麦花果等酿成。能醉人者是也。不 <lb ed="X" n="0717b14"/><lb ed="R107" n="0203b17"/>得饮尝嗅者。饮谓咽吞。尝谓舌嚐。嗅谓鼻嗅。有人 <lb ed="X" n="0717b15"/><lb ed="R107" n="0203b18"/>饮然後醉。有人尝嗅亦醉。纵令尝嗅不醉。恐生渐 <lb ed="X" n="0717b16"/><lb ed="R107" n="0204a01"/>染。故制不听。亦无授与人者。谓自虽不饮。亦不得 <lb ed="X" n="0717b17"/><lb ed="R107" n="0204a02"/>与人饮。令他迷惑失慧。造诸恶业。故戒经云。而菩 <lb ed="X" n="0717b18"/><lb ed="R107" n="0204a03"/>萨应生一切众生明达之慧。而反更生一切众生 <lb ed="X" n="0717b19"/><lb ed="R107" n="0204a04"/>顚倒之心者是也。增长愚痴业者。以现世饮酒。则 <lb ed="X" n="0717b20"/><lb ed="R107" n="0204a05"/>顚倒错乱迷惑真性。後生则增长愚冥失智慧种。 <lb ed="X" n="0717b21"/><lb ed="R107" n="0204a06"/>故经云。饮酒多放逸。现世常愚痴。忘失一切事。常 <lb ed="X" n="0717b22"/><lb ed="R107" n="0204a07"/>被智者诃。来世常暗钝。多失诸功德。是故黠慧人。 <lb ed="X" n="0717b23"/><lb ed="R107" n="0204a08"/>離诸饮酒失。又云。若人能捨酒。正行于法戒。彼到 <lb ed="X" n="0717b24"/><lb ed="R107" n="0204a09"/>第一处。无死无生处。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0717c" n="0717c"/> <lb ed="X" n="0717c01"/><lb ed="R107" n="0204a10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0717c0101"><l>酒为众恶门</l><l>造作诸过失</l><l>出家而饮酒</l> <lb ed="X" n="0717c02"/><lb ed="R107" n="0204a11"/><l>非<persName>佛</persName>释种子</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0717c03"/><lb ed="R107" n="0204a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0717c0301">此颂明酒过患。非释子所宜也。前颂明增自他之 <lb ed="X" n="0717c04"/><lb ed="R107" n="0204a13"/>业。今颂明长自身之恶。酒为众恶门者。门以能通 <lb ed="X" n="0717c05"/><lb ed="R107" n="0204a14"/>出入为義。谓饮酒者。贪嗔痴等恶。从此而入。杀盗 <lb ed="X" n="0717c06"/><lb ed="R107" n="0204a15"/>婬妄等罪。由此而出。故婆沙论云。昔有一近事。禀 <lb ed="X" n="0717c07"/><lb ed="R107" n="0204a16"/>性仁贤。受持五戒。专精不犯。後于一时。为渴所逼。 <lb ed="X" n="0717c08"/><lb ed="R107" n="0204a17"/>见一器中。有酒如水。遂取饮之。便犯酒戒。邻鸡来 <lb ed="X" n="0717c09"/><lb ed="R107" n="0204a18"/>入。盗杀而食。邻女寻鸡来入其室。强逼交通。邻家 <lb ed="X" n="0717c10"/><lb ed="R107" n="0204b01"/>告官。拒讳诳语。如是五戒。皆由酒犯。故云众恶门 <lb ed="X" n="0717c11"/><lb ed="R107" n="0204b02"/>也。造作诸过失者。沙弥尼戒经云。酒有三十六失。 <lb ed="X" n="0717c12"/><lb ed="R107" n="0204b03"/>失道破家危身丧命。皆悉由之。牵东引西。持南著。 <lb ed="X" n="0717c13"/><lb ed="R107" n="0204b04"/>北。不能讽经。不敬三宝。轻㑥师友。不孝父母。心意 <lb ed="X" n="0717c14"/><lb ed="R107" n="0204b05"/>闭塞。世世愚痴。不値大道。其心无识。故不饮酒。欲 <lb ed="X" n="0717c15"/><lb ed="R107" n="0204b06"/>離五阴。五欲。五盖。得五神通。得度五道。故不饮酒。 <lb ed="X" n="0717c16"/><lb ed="R107" n="0204b07"/>出家而饮酒非<persName>佛</persName>释种子者。酒既失道破家危身 <lb ed="X" n="0717c17"/><lb ed="R107" n="0204b08"/>丧命。故在家智人。五戒近事。犹尙弃捨。况出家为 <lb ed="X" n="0717c18"/><lb ed="R107" n="0204b09"/>释迦<persName>如来</persName>法王之子而不弃離。若不捨離。即非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0717c19"/><lb ed="R107" n="0204b10"/>之弟子。故<persName>佛</persName>言。若言我是<persName>佛</persName>弟子者。不得饮酒。乃 <lb ed="X" n="0717c20"/><lb ed="R107" n="0204b11"/>至小草头一滴。亦不得饮。若有重病。固疾。馀药治 <lb ed="X" n="0717c21"/><lb ed="R107" n="0204b12"/>不瘥。医教以酒为药者。不犯。然不得托病而服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0717c22"/><lb ed="R107" n="0204b13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0717c2201"><l>信戒不亏违</l><l>顚倒业皆離</l><l>除盖修念慧</l> <lb ed="X" n="0717c23"/><lb ed="R107" n="0204b14"/><l>五根力成就</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0717c24"/><lb ed="R107" n="0204b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0717c2401">此颂道品四科。夫欲证无上菩提。必修道品为先。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0718a" n="0718a"/> <lb ed="X" n="0718a01"/><lb ed="R107" n="0204b16"/>要除盖漏。须以戒为本。然道非慧不进。戒非信不 <lb ed="X" n="0718a02"/><lb ed="R107" n="0204b17"/>生。是知信为道源功德母。出生无量施戒闻慧根 <lb ed="X" n="0718a03"/><lb ed="R107" n="0204b18"/>力觉道解脱三昧圣财。如是圣财。非戒不护。故律 <lb ed="X" n="0718a04"/><lb ed="R107" n="0205a01"/>本云。欲护圣法财。众集听我说。以要言之。三乘圣 <lb ed="X" n="0718a05"/><lb ed="R107" n="0205a02"/>果。六度万行。靡不由之而出。行者以信出家。当遵 <lb ed="X" n="0718a06"/><lb ed="R107" n="0205a03"/><persName>如来</persName>禁戒。性遮齐护。乃曰不亏违。由不亏违。定慧 <lb ed="X" n="0718a07"/><lb ed="R107" n="0205a04"/>从生。故云顚倒业皆離也。盖即五盖。一贪欲盖。谓 <lb ed="X" n="0718a08"/><lb ed="R107" n="0205a05"/>贪爱世间财色物等。二嗔恚盖。谓于违情境上。而 <lb ed="X" n="0718a09"/><lb ed="R107" n="0205a06"/>生忿怒之心。三睡眠盖。意识昏熟曰睡。五情暗冥 <lb ed="X" n="0718a10"/><lb ed="R107" n="0205a07"/>曰眠。四掉悔盖。身心妄动曰掉。过後忧恼曰悔。五 <lb ed="X" n="0718a11"/><lb ed="R107" n="0205a08"/>疑盖。由无明痴惑。不别真伪。犹豫不决。故谓之疑。 <lb ed="X" n="0718a12"/><lb ed="R107" n="0205a09"/>如是五法。覆蔽行者之心。不能发生定慧诸善法 <lb ed="X" n="0718a13"/><lb ed="R107" n="0205a10"/>等。故名为盖。念慧。念即四念处。慧即四正勤。四念 <lb ed="X" n="0718a14"/><lb ed="R107" n="0205a11"/>处者。一观身不净。谓观自他之身。从头至足。杂秽 <lb ed="X" n="0718a15"/><lb ed="R107" n="0205a12"/>充满。众生顚倒执之为净。而生贪著。故令观身不 <lb ed="X" n="0718a16"/><lb ed="R107" n="0205a13"/>净也。二观受是苦。受即受取。谓众生顚倒以六根 <lb ed="X" n="0718a17"/><lb ed="R107" n="0205a14"/>妄取六尘为乐。不知乐是苦因。故令观受是苦也。 <lb ed="X" n="0718a18"/><lb ed="R107" n="0205a15"/>三观心无常。谓此识心。体性迁流。念念扳缘。生灭 <lb ed="X" n="0718a19"/><lb ed="R107" n="0205a16"/>不停。众生顚倒执之为常。故令观心无常也。四观 <lb ed="X" n="0718a20"/><lb ed="R107" n="0205a17"/>法无我。谓一切善恶诸法。本无有我。何以故。若善 <lb ed="X" n="0718a21"/><lb ed="R107" n="0205a18"/>法是我。则恶法应无有我。若恶法是我。则善法应 <lb ed="X" n="0718a22"/><lb ed="R107" n="0205b01"/>无有我。而众生妄计。谓我能行善行恶。执为主宰。 <lb ed="X" n="0718a23"/><lb ed="R107" n="0205b02"/>故令观法无我也。此之四法。皆由众生于色受想 <lb ed="X" n="0718a24"/><lb ed="R107" n="0205b03"/>行识五蕴之身。起四顚倒。于色起净倒。于受起乐 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0718b" n="0718b"/> <lb ed="X" n="0718b01"/><lb ed="R107" n="0205b04"/>倒。于想行起我倒。于心起常倒。<persName>如来</persName>令修此观。以 <lb ed="X" n="0718b02"/><lb ed="R107" n="0205b05"/>除四倒。故名四念处。念即能观之观。处即所观之 <lb ed="X" n="0718b03"/><lb ed="R107" n="0205b06"/>境也。四正勤者。一<anchor xml:id="nkr_note_add_0718b0301" n="0718b0301"/><anchor xml:id="beg0718b0301" n="0718b0301"/>已<anchor xml:id="end0718b0301"/>生恶法令除断。二未生恶法 <lb ed="X" n="0718b04"/><lb ed="R107" n="0205b07"/>不令生。三未生善法令生。四<anchor xml:id="nkr_note_add_0718b0401" n="0718b0401"/><anchor xml:id="beg0718b0401" n="0718b0401"/>已<anchor xml:id="end0718b0401"/>生善法令增长。此 <lb ed="X" n="0718b05"/><lb ed="R107" n="0205b08"/>四皆名正勤者。正则不邪。勤则不怠。谓于此四法。 <lb ed="X" n="0718b06"/><lb ed="R107" n="0205b09"/>一心勤行精进故也。五根者。一信根。谓信于正道 <lb ed="X" n="0718b07"/><lb ed="R107" n="0205b10"/>及助道法。能出生一切无漏禅定解脱三昧也。正 <lb ed="X" n="0718b08"/><lb ed="R107" n="0205b11"/>道即四念处助道即五停心也。二精进根。谓既信 <lb ed="X" n="0718b09"/><lb ed="R107" n="0205b12"/>正助道法。而倍策精进。勤求不息也。三念根。谓但 <lb ed="X" n="0718b10"/><lb ed="R107" n="0205b13"/>念正助道法。而心观想。不令邪妄。而得入也。四定 <lb ed="X" n="0718b11"/><lb ed="R107" n="0205b14"/>根。谓摄心正助道法。心即寂定相应。不散动也。五 <lb ed="X" n="0718b12"/><lb ed="R107" n="0205b15"/>慧根。谓四念处之慧。为定法所摄。则内性自照。不 <lb ed="X" n="0718b13"/><lb ed="R107" n="0205b16"/>从他知。是名为慧也。行者先修四念处观。虽善萌 <lb ed="X" n="0718b14"/><lb ed="R107" n="0205b17"/>微发。根犹未生。恐善萌易壞。今修五法。使善根生。 <lb ed="X" n="0718b15"/><lb ed="R107" n="0205b18"/>故名为根也。五力者。名同五根。但以力能破壞恶 <lb ed="X" n="0718b16"/><lb ed="R107" n="0206a01"/>法。成办善法。谓善根虽生。恶犹未除。须更修习。令 <lb ed="X" n="0718b17"/><lb ed="R107" n="0206a02"/>根成恶破。故复立名为力。信能断疑。不为偏邪所 <lb ed="X" n="0718b18"/><lb ed="R107" n="0206a03"/>动。精进能除身心懈怠。成办出世之法。念能破诸 <lb ed="X" n="0718b19"/><lb ed="R107" n="0206a04"/>邪想。成就一切出世正念功德。定能破诸散乱。发 <lb ed="X" n="0718b20"/><lb ed="R107" n="0206a05"/>诸事理禅定。慧谓四念处之慧。照了一切诸法。能 <lb ed="X" n="0718b21"/><lb ed="R107" n="0206a06"/>除邪妄之执。破诸偏小之慧。行者欲修念慧。须離 <lb ed="X" n="0718b22"/><lb ed="R107" n="0206a07"/>顚倒业。要除盖漏。应闭众恶之门。念慧增明。则根 <lb ed="X" n="0718b23"/><lb ed="R107" n="0206a08"/>力成就矣。释第五戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718b24"/><lb ed="R107" n="0206a09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0718b2401"><l>熏佩涂䴲香</l><l>花鬘璎珞具</l><l>种种严饰身</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0718c" n="0718c"/> <lb ed="X" n="0718c01"/><lb ed="R107" n="0206a10"/><l>俱犯沙弥禁</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0718c02"/><lb ed="R107" n="0206a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0718c0201">此颂明根尘。能严所严。能犯所犯也。熏佩乃至种 <lb ed="X" n="0718c03"/><lb ed="R107" n="0206a12"/>种严饰。是所严之触尘。身即能严身根。亦是能犯 <lb ed="X" n="0718c04"/><lb ed="R107" n="0206a13"/>之人。禁是所犯之罪。熏谓焚名香以熏身。及衣服 <lb ed="X" n="0718c05"/><lb ed="R107" n="0206a14"/>资具等。佩谓佩带。涂谓以香为末。涂拭身衣等。花 <lb ed="X" n="0718c06"/><lb ed="R107" n="0206a15"/>鬘谓贯花为鬘。以严身首。璎珞谓联七宝装饰。而 <lb ed="X" n="0718c07"/><lb ed="R107" n="0206a16"/>严身项也。种种严饰身者。谓以诸绫罗绸绢蚕口 <lb ed="X" n="0718c08"/><lb ed="R107" n="0206a17"/>之服。及指环臂玔等。而严身体。也俱犯沙弥禁者。 <lb ed="X" n="0718c09"/><lb ed="R107" n="0206a18"/>释子剃除鬚发。弃捨饰好。观身不净。念世无常。少 <lb ed="X" n="0718c10"/><lb ed="R107" n="0206b01"/>欲知足。粗布为衣。粪扫为服。岂可自违本信。反贪 <lb ed="X" n="0718c11"/><lb ed="R107" n="0206b02"/>香花璎珞严身之具。害物伤慈。违<persName>佛</persName>明制。随作得 <lb ed="X" n="0718c12"/><lb ed="R107" n="0206b03"/>罪。故云俱犯沙弥禁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0718c13"/><lb ed="R107" n="0206b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0718c1301"><l>捨離憍逸行</l><l>不著于世尘</l><l>修习如意足</l> <lb ed="X" n="0718c14"/><lb ed="R107" n="0206b05"/><l>六通以自严</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0718c15"/><lb ed="R107" n="0206b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0718c1501">此颂離著修定。上二句離著。下二句修定。捨離憍 <lb ed="X" n="0718c16"/><lb ed="R107" n="0206b07"/>逸行不著于世尘者。如上世间严身之具。是憍慢 <lb ed="X" n="0718c17"/><lb ed="R107" n="0206b08"/>放逸之本。有妨进修无漏圣道。复能染汚行者之 <lb ed="X" n="0718c18"/><lb ed="R107" n="0206b09"/>心。故曰世尘。修习如意足者。即四如意足。谓所修 <lb ed="X" n="0718c19"/><lb ed="R107" n="0206b10"/>之法。如愿皆得满足。一欲如意足。谓凡所修习一 <lb ed="X" n="0718c20"/><lb ed="R107" n="0206b11"/>切诸法。若无乐欲之心。事必不遂。若能乐欲。所愿 <lb ed="X" n="0718c21"/><lb ed="R107" n="0206b12"/>念处之观。皆得成就。二念如意足。谓念专注所观 <lb ed="X" n="0718c22"/><lb ed="R107" n="0206b13"/>之境。一心正住。若非一心。观法断绝。若能一心。所 <lb ed="X" n="0718c23"/><lb ed="R107" n="0206b14"/>愿皆得。三精进如意足。谓行者唯专观理。使无间 <lb ed="X" n="0718c24"/><lb ed="R107" n="0206b15"/>杂。故曰精进。然凡所修习一切诸法。若无精进事 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0719a" n="0719a"/> <lb ed="X" n="0719a01"/><lb ed="R107" n="0206b16"/>必不成。若能精进。所愿皆得。四思惟如意足。谓所 <lb ed="X" n="0719a02"/><lb ed="R107" n="0206b17"/>修习。若能思惟彼理。心不驰散。所愿皆得也。六通 <lb ed="X" n="0719a03"/><lb ed="R107" n="0206b18"/>以自严者。通即神通。神明天心。通名慧性。天然之 <lb ed="X" n="0719a04"/><lb ed="R107" n="0207a01"/>慧。彻照无碍。故名神通。一天眼通。能见六道众生。 <lb ed="X" n="0719a05"/><lb ed="R107" n="0207a02"/>死此生彼。苦乐之相。及见一切世间种种形色无 <lb ed="X" n="0719a06"/><lb ed="R107" n="0207a03"/>有障碍也。二天耳通。能闻六道众生苦乐忧喜言 <lb ed="X" n="0719a07"/><lb ed="R107" n="0207a04"/>语。及世间种种音声也。三他心通。能知六道众生 <lb ed="X" n="0719a08"/><lb ed="R107" n="0207a05"/>心之所念也。四宿命通。能知自他过去一世。乃至 <lb ed="X" n="0719a09"/><lb ed="R107" n="0207a06"/>百千万世宿命。及所作之事也。五身如意通。能以 <lb ed="X" n="0719a10"/><lb ed="R107" n="0207a07"/>自身随意变现。或大或小。飞行自在。山海无碍。此 <lb ed="X" n="0719a11"/><lb ed="R107" n="0207a08"/>没彼出。彼没此出也。六漏尽通。漏即三界见思惑。 <lb ed="X" n="0719a12"/><lb ed="R107" n="0207a09"/>断此惑尽。不受三界生死。而得神通也。前四如意 <lb ed="X" n="0719a13"/><lb ed="R107" n="0207a10"/>足属定。通因定生。故六通藉四如意而发。四正勤 <lb ed="X" n="0719a14"/><lb ed="R107" n="0207a11"/>是慧。慧观不勤。念处不成。及招散动。如风中灯。今 <lb ed="X" n="0719a15"/><lb ed="R107" n="0207a12"/>修如意。如加密室。令定慧安稳均平。则五根善法。 <lb ed="X" n="0719a16"/><lb ed="R107" n="0207a13"/>若似若真。任运而生。譬如阴阳调适。一切种子悉 <lb ed="X" n="0719a17"/><lb ed="R107" n="0207a14"/>有根生。是故行者。捨離憍逸。则念慧根力成就。不 <lb ed="X" n="0719a18"/><lb ed="R107" n="0207a15"/>著世尘。则五盖自除。修习如意。则六通幷发。欲得 <lb ed="X" n="0719a19"/><lb ed="R107" n="0207a16"/>六通莊严身心。须弃世间种种饰好。故沙弥尼戒 <lb ed="X" n="0719a20"/><lb ed="R107" n="0207a17"/>经云。欲除六衰。以戒为香。求诵深法。以为真实。三 <lb ed="X" n="0719a21"/><lb ed="R107" n="0207a18"/>十二相。以为璎珞。德植众好。以为披服。愿得六通 <lb ed="X" n="0719a22"/><lb ed="R107" n="0207b01"/>无碍。六度导人。是也。释第六戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719a23"/><lb ed="R107" n="0207b02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0719a2301"><l>歌舞倡伎乐</l><l>琴瑟与箫笛</l><l>棋局幷博塞</l> <lb ed="X" n="0719a24"/><lb ed="R107" n="0207b03"/><l>斯皆不得作</l><l>故往而观听</l><l>二罪俱不轻</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0719b" n="0719b"/> <lb ed="X" n="0719b01"/><lb ed="R107" n="0207b04"/><l>不著诸见闻</l><l>七觉意现前</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0719b02"/><lb ed="R107" n="0207b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0719b0201">此颂根尘识也。前一颂明自作。後一颂初句。明他 <lb ed="X" n="0719b03"/><lb ed="R107" n="0207b06"/>作。而故往观听。次句结罪。下二句明根不粘尘。则 <lb ed="X" n="0719b04"/><lb ed="R107" n="0207b07"/>觉意三昧自现矣。歌谓口出歌曲。舞谓身为戏舞。 <lb ed="X" n="0719b05"/><lb ed="R107" n="0207b08"/>倡伎乃音乐之总称。琴古制长三尺六寸六分。前 <lb ed="X" n="0719b06"/><lb ed="R107" n="0207b09"/>廣後狭。腰阔四寸。上圆下方。五弦。十三辉。後文王 <lb ed="X" n="0719b07"/><lb ed="R107" n="0207b10"/>加二弦。而成七也。瑟本制五十弦。後析而用其半 <lb ed="X" n="0719b08"/><lb ed="R107" n="0207b11"/>也。箫编小竹管为之。大者二十三管。长尺四寸。小 <lb ed="X" n="0719b09"/><lb ed="R107" n="0207b12"/>者十六管。长尺二寸。笛以竹筒为之。尺四寸。七孔。 <lb ed="X" n="0719b10"/><lb ed="R107" n="0207b13"/>羌笛三孔。棋局犹今之棋盘戏也。棋有二种。一团 <lb ed="X" n="0719b11"/><lb ed="R107" n="0207b14"/>棋。二象棋。谓以象牙饰之。故也。博谓博戏。掩取人 <lb ed="X" n="0719b12"/><lb ed="R107" n="0207b15"/>财物。赛谓行棋相塞。共决勝负也。斯皆不得作者。 <lb ed="X" n="0719b13"/><lb ed="R107" n="0207b16"/>谓沙弥出家。本为捨離俗逸。勤修<g ref="#CB15081">策</g>励。以冀涅槃。 <lb ed="X" n="0719b14"/><lb ed="R107" n="0207b17"/>故于歌舞等。俱不应作也。故往而观听者。观是眼 <lb ed="X" n="0719b15"/><lb ed="R107" n="0207b18"/>根。听是耳根。故往。显非无心若路由彼过。不故心 <lb ed="X" n="0719b16"/><lb ed="R107" n="0208a01"/>观听。无犯。二罪俱不轻者。谓自作及往观听。皆得 <lb ed="X" n="0719b17"/><lb ed="R107" n="0208a02"/>本罪也不著诸见闻者。谓眼耳二根。不染如上声 <lb ed="X" n="0719b18"/><lb ed="R107" n="0208a03"/>色等尘。然见属眼识。闻属耳识。以根对尘。故有识 <lb ed="X" n="0719b19"/><lb ed="R107" n="0208a04"/>生。识以了别为義。谓能了别尘境美恶。善不善等。 <lb ed="X" n="0719b20"/><lb ed="R107" n="0208a05"/>七觉意现前者。七觉意。亦名七菩提分。意谓正念。 <lb ed="X" n="0719b21"/><lb ed="R107" n="0208a06"/>觉谓觉了所修之法。是真是伪也。一择法觉。行者 <lb ed="X" n="0719b22"/><lb ed="R107" n="0208a07"/>以智慧观察诸法。拣真弃伪。而不谬取也。二精进 <lb ed="X" n="0719b23"/><lb ed="R107" n="0208a08"/>觉。不杂曰精。无间曰进。行者觉了苦行无益之事。 <lb ed="X" n="0719b24"/><lb ed="R107" n="0208a09"/>而于正法中。专心而无间歇也。三喜觉。谓心契真 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0719c" n="0719c"/> <lb ed="X" n="0719c01"/><lb ed="R107" n="0208a10"/>法。故得欢喜。而觉了此喜。从正法生。不从顚倒生 <lb ed="X" n="0719c02"/><lb ed="R107" n="0208a11"/>也。四除觉。谓觉了除去烦恼妄想虚伪之法。真正 <lb ed="X" n="0719c03"/><lb ed="R107" n="0208a12"/>善根而得增长也。五捨觉。谓觉了虚伪不实之法。 <lb ed="X" n="0719c04"/><lb ed="R107" n="0208a13"/>捨離永不追悔也。六定觉。谓行者发禅定时。觉了 <lb ed="X" n="0719c05"/><lb ed="R107" n="0208a14"/>诸禅。不生烦恼妄想也。七念觉念即思念。谓行者 <lb ed="X" n="0719c06"/><lb ed="R107" n="0208a15"/>修诸道法时。善能觉了。常使定慧均平也。然择法。 <lb ed="X" n="0719c07"/><lb ed="R107" n="0208a16"/>精进。喜。三觉属慧。除。捨。定。三觉属定。念觉。即兼定 <lb ed="X" n="0719c08"/><lb ed="R107" n="0208a17"/>慧。行者以修此七觉。即得入于圣道。是故行者修 <lb ed="X" n="0719c09"/><lb ed="R107" n="0208a18"/>行。须别真伪。即不谬取境界。于诸世间。不实见闻。 <lb ed="X" n="0719c10"/><lb ed="R107" n="0208b01"/>而永捨除。一心精进。以禅悦法喜。而自娱乐。故曰 <lb ed="X" n="0719c11"/><lb ed="R107" n="0208b02"/>现前。沙弥尼戒经云。常自修身。顺行正法。不为邪 <lb ed="X" n="0719c12"/><lb ed="R107" n="0208b03"/>行。一心归<persName>佛</persName>。诵经行正。以为法乐。释第七戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0719c13"/><lb ed="R107" n="0208b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0719c1301"><l>床榻诸座等</l><l>过量不听作</l><l>高宜一尺六</l> <lb ed="X" n="0719c14"/><lb ed="R107" n="0208b05"/><l>廣大亦不应</l><l>雕漆纱罗帐</l><l>上妙毡褥被</l> <lb ed="X" n="0719c15"/><lb ed="R107" n="0208b06"/><l>放逸不顺教</l><l>坐卧即获罪</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0719c16"/><lb ed="R107" n="0208b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0719c1601">此颂卧具法。初颂明床量。次颂上二句。明物非体。 <lb ed="X" n="0719c17"/><lb ed="R107" n="0208b08"/>下二句违教结罪。床谓木床。绳床。直脚。曲脚床等。 <lb ed="X" n="0719c18"/><lb ed="R107" n="0208b09"/>床狭而长者曰榻。诸座等。谓高座。卑座。大座。小座。 <lb ed="X" n="0719c19"/><lb ed="R107" n="0208b10"/>乃至浴床等。过量。谓过于尺六。及长廣之量。高宜 <lb ed="X" n="0719c20"/><lb ed="R107" n="0208b11"/>一尺六者。谓除床陛下。脚高<persName>如来</persName>八指。<persName>如来</persName>八指。 <lb ed="X" n="0719c21"/><lb ed="R107" n="0208b12"/>长中人一肘。当周尺一尺五寸。论云。<persName>佛</persName>一指。有二 <lb ed="X" n="0719c22"/><lb ed="R107" n="0208b13"/>寸也。廣大亦不应者。谓当随身所宜。如阿含经云。 <lb ed="X" n="0719c23"/><lb ed="R107" n="0208b14"/>陛下足长尺六非高。阔四尺非廣。长八尺非大。越 <lb ed="X" n="0719c24"/><lb ed="R107" n="0208b15"/>此量者。名高廣大床。复有八种床。一金床。二银床。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0720a" n="0720a"/> <lb ed="X" n="0720a01"/><lb ed="R107" n="0208b16"/>三牙床。四角床。五<persName>佛</persName>床。六辟支<persName>佛</persName>床。七罗汉床。八 <lb ed="X" n="0720a02"/><lb ed="R107" n="0208b17"/>师僧床。初四约物辨贵。体不合坐。下四约人辨大。 <lb ed="X" n="0720a03"/><lb ed="R107" n="0208b18"/>纵令地铺。拟于尊人。亦不合坐。雕漆者。谓雕镂漆 <lb ed="X" n="0720a04"/><lb ed="R107" n="0209a01"/>彩。以物贵價高。亦名高廣。故律云。高床卑床。有二 <lb ed="X" n="0720a05"/><lb ed="R107" n="0209a02"/>种。一者下床。名卑。二者粗敝。亦名卑。高者二种。高 <lb ed="X" n="0720a06"/><lb ed="R107" n="0209a03"/>大名高。妙好者亦名高。妙好即雕镂漆彩金银牙 <lb ed="X" n="0720a07"/><lb ed="R107" n="0209a04"/>角等。纱罗帐及上妙毡褥被。非出家解脱生死者 <lb ed="X" n="0720a08"/><lb ed="R107" n="0209a05"/>所宜。乃王臣俗士所尙。以纵恣幻躯。增长漏业。故 <lb ed="X" n="0720a09"/><lb ed="R107" n="0209a06"/><persName>佛</persName>不听。若故违<persName>佛</persName>制。若坐若卧。即得犯戒罪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720a10"/><lb ed="R107" n="0209a07"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0720a1001"><l>出家屛憍恣</l><l>折伏我慢怀</l><l>履践八正道</l> <lb ed="X" n="0720a11"/><lb ed="R107" n="0209a08"/><l>而坐法空床</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0720a12"/><lb ed="R107" n="0209a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0720a1201">此颂離过修道。证诸法空。憍慢者。恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0720a1201" n="0720a1201"/><anchor xml:id="beg0720a1201" n="0720a1201"/>己<anchor xml:id="end0720a1201"/>凌也。高擧 <lb ed="X" n="0720a13"/><lb ed="R107" n="0209a10"/>为性。生苦为业。由此生死轮迴。受苦无量。众生所 <lb ed="X" n="0720a14"/><lb ed="R107" n="0209a11"/>以不得解脱生死者。皆由憍恣我慢。出家本为脱 <lb ed="X" n="0720a15"/><lb ed="R107" n="0209a12"/>離生死。固当摒息憍恣。折伏我慢烦恼。烦恼不息。 <lb ed="X" n="0720a16"/><lb ed="R107" n="0209a13"/>而欲修证圣道者。其犹蒸沙作饭也。履践八正道 <lb ed="X" n="0720a17"/><lb ed="R107" n="0209a14"/>者。履践犹修进也。八正道。亦名八圣道。分一正见。 <lb ed="X" n="0720a18"/><lb ed="R107" n="0209a15"/>谓见。四谛理。能破有无之邪见。二正思惟。谓正念 <lb ed="X" n="0720a19"/><lb ed="R107" n="0209a16"/>思惟观察。令正观增长也。三正语。谓以无漏慧。常 <lb ed="X" n="0720a20"/><lb ed="R107" n="0209a17"/>摄口业。远離虚妄不实之语。四正业。谓摄心住于 <lb ed="X" n="0720a21"/><lb ed="R107" n="0209a18"/>淸净正业。而断于邪妄之行。五正命。谓除四邪命。 <lb ed="X" n="0720a22"/><lb ed="R107" n="0209b01"/>而常乞自活也。六正精进。谓修戒定慧。一心专精。 <lb ed="X" n="0720a23"/><lb ed="R107" n="0209b02"/>无有间歇也。七正念。谓念戒定慧正助道法。而堪 <lb ed="X" n="0720a24"/><lb ed="R107" n="0209b03"/>能进至涅槃也。八正定。谓摄诸散乱。则身心寂静。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0720b" n="0720b"/> <lb ed="X" n="0720b01"/><lb ed="R107" n="0209b04"/>正住真空之理。决定不移也。此八通名正道者。正 <lb ed="X" n="0720b02"/><lb ed="R107" n="0209b05"/>以不邪为義。今此八法。不依偏邪而行。故名为正。 <lb ed="X" n="0720b03"/><lb ed="R107" n="0209b06"/>是诸贤圣之所遊履。而通至涅槃。故名为道。从四 <lb ed="X" n="0720b04"/><lb ed="R107" n="0209b07"/>念处。四正勤。四如意足。五根。五力。七觉意。至此八 <lb ed="X" n="0720b05"/><lb ed="R107" n="0209b08"/>正道。名七科法门。合为三十七品道法。乃诸行者 <lb ed="X" n="0720b06"/><lb ed="R107" n="0209b09"/>修行入道之阶梯也。而坐法空床者。坐是能依。床 <lb ed="X" n="0720b07"/><lb ed="R107" n="0209b10"/>是所依。由行者能修习正见。思惟观察。世间事业。 <lb ed="X" n="0720b08"/><lb ed="R107" n="0209b11"/>虚妄不实。摒息憍慢。而行正命。于正助道法。一念 <lb ed="X" n="0720b09"/><lb ed="R107" n="0209b12"/>精进。则身心寂静。见于谛理。即住真空而不动。是 <lb ed="X" n="0720b10"/><lb ed="R107" n="0209b13"/>曰坐法空床。故经云。法空以为座。是也。释第八戒 <lb ed="X" n="0720b11"/><lb ed="R107" n="0209b14"/>竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720b12"/><lb ed="R107" n="0209b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0720b1201"><l>凡为出家者</l><l>过中不得食</l><l>非时而啖嚼</l> <lb ed="X" n="0720b13"/><lb ed="R107" n="0209b16"/><l><persName>如来</persName>深诃责</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0720b14"/><lb ed="R107" n="0209b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0720b1401">此颂明啖嚼持犯相。上半颂明持。下半颂明犯。凡 <lb ed="X" n="0720b15"/><lb ed="R107" n="0209b18"/>为出家者。谓出家五众人也。过中不得食者。谓日 <lb ed="X" n="0720b16"/><lb ed="R107" n="0210a01"/>过西一线。即不得食。非时而啖嚼者。时谓明相出。 <lb ed="X" n="0720b17"/><lb ed="R107" n="0210a02"/>乃至日中。非时谓日过西一线。乃至明相未出。此 <lb ed="X" n="0720b18"/><lb ed="R107" n="0210a03"/>非释子受食之时。故曰非时。啖谓食饭<g ref="#CB00595">麨</g>粥餠等。 <lb ed="X" n="0720b19"/><lb ed="R107" n="0210a04"/>嚼谓食瓜果菜等。若有病缘。听服丸散汤膏。乃至 <lb ed="X" n="0720b20"/><lb ed="R107" n="0210a05"/>一切鹹苦辛酸<g ref="#CB01926">灰</g>土粪溺。不堪任为食者。如羌桂 <lb ed="X" n="0720b21"/><lb ed="R107" n="0210a06"/>油醋等。亦不听多食。若饥渴病缘。听食糖蜜。五果。 <lb ed="X" n="0720b22"/><lb ed="R107" n="0210a07"/>八。浆五果者。一诃子。二<g ref="#CB16014">鞞</g><g ref="#CB17344">醯</g>勒。似桃。此方无也。三 <lb ed="X" n="0720b23"/><lb ed="R107" n="0210a08"/>馀甘子。四荜茇。五胡椒。八浆者。一梨。二阎浮子。形 <lb ed="X" n="0720b24"/><lb ed="R107" n="0210a09"/>大如瓜。此方无也。三酸枣。四甘蔗。五蕤果。六藕汁。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0720c" n="0720c"/> <lb ed="X" n="0720c01"/><lb ed="R107" n="0210a10"/>七婆楼师。似蘡薁子。此方无也。八葡萄。如此八种。 <lb ed="X" n="0720c02"/><lb ed="R107" n="0210a11"/>用物压为浆。以囊滤之。盛于净器。澄如水色。乃听 <lb ed="X" n="0720c03"/><lb ed="R107" n="0210a12"/>饮之。其馀橘柚石榴蕉子等汁。不醉人者。亦得为 <lb ed="X" n="0720c04"/><lb ed="R107" n="0210a13"/>浆必须物压净滤。不得咬嚼。及与煎汤。今有非时 <lb ed="X" n="0720c05"/><lb ed="R107" n="0210a14"/>食橄揽。蜜瓜。蜜冬。蜜煎薯蓣者。诚为非法。宜速改 <lb ed="X" n="0720c06"/><lb ed="R107" n="0210a15"/>之。如有重病药治不瘥。医教啖嚼。宜于屛处与之。 <lb ed="X" n="0720c07"/><lb ed="R107" n="0210a16"/>病瘥即当禁绝。若非丧命因缘。决不可托轻小病 <lb ed="X" n="0720c08"/><lb ed="R107" n="0210a17"/>而食。自招愆咎。沙弥尼戒经云。若长者国王过日 <lb ed="X" n="0720c09"/><lb ed="R107" n="0210a18"/>中後。施亦不得食。终死不犯也。<persName>如来</persName>深诃责者。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0720c10"/><lb ed="R107" n="0210b01"/>言。非时食者。是破戒人。是犯盗人。盗檀越物。非施 <lb ed="X" n="0720c11"/><lb ed="R107" n="0210b02"/>主意。施主无福。以失物故。诸婆罗门。尙不非时食。 <lb ed="X" n="0720c12"/><lb ed="R107" n="0210b03"/>外道梵志。亦不邪食。况我弟子。知法行法。而当尔 <lb ed="X" n="0720c13"/><lb ed="R107" n="0210b04"/>耶。凡如此者。非我弟子。是盗我法利。著无法人。盗 <lb ed="X" n="0720c14"/><lb ed="R107" n="0210b05"/>名盗食。一团一撮。片盐片醋。死堕焦肠地狱。吞热 <lb ed="X" n="0720c15"/><lb ed="R107" n="0210b06"/>铁丸。从地狱出。生猪狗中。食诸不净。及生恶鸟。人 <lb ed="X" n="0720c16"/><lb ed="R107" n="0210b07"/>怪其声。後生饿鬼。还于寺中在圊厕内。啖食粪秽。 <lb ed="X" n="0720c17"/><lb ed="R107" n="0210b08"/>幷百千万岁。更生人中。贫穷下贱。人所厌恶。所有 <lb ed="X" n="0720c18"/><lb ed="R107" n="0210b09"/>言说。人不信用。不如盗一人物。其罪尙轻。割夺多 <lb ed="X" n="0720c19"/><lb ed="R107" n="0210b10"/>人良祐福田故。断绝出世道故。是大劫贼。是即饿 <lb ed="X" n="0720c20"/><lb ed="R107" n="0210b11"/>鬼。为罪窟宅。其时食者。是即福田。是即出家。是即 <lb ed="X" n="0720c21"/><lb ed="R107" n="0210b12"/>天人良友。是即天人导师。如<persName>佛</persName>所说。可不戒哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0720c22"/><lb ed="R107" n="0210b13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0720c2201"><l>一切众生类</l><l>皆贪于食味</l><l>流转三界中</l> <lb ed="X" n="0720c23"/><lb ed="R107" n="0210b14"/><l>未暂離食住</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0720c24"/><lb ed="R107" n="0210b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0720c2401">此颂明流转因。一切众生类皆贪于食味者。一切 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0721a" n="0721a"/> <lb ed="X" n="0721a01"/><lb ed="R107" n="0210b16"/>众生谓六道四生也。六道。即天。人。修罗。地狱。饿鬼。 <lb ed="X" n="0721a02"/><lb ed="R107" n="0210b17"/>畜牲四生。即胎。卵。湿。化。如是众生。皆依食住。食有 <lb ed="X" n="0721a03"/><lb ed="R107" n="0210b18"/>四种。一段食。段谓形段。以香味触为体。即饭<g ref="#CB00595">麨</g>豆 <lb ed="X" n="0721a04"/><lb ed="R107" n="0211a01"/>肉羹浆等。二触食。触谓触对。六识触对前境。喜乐 <lb ed="X" n="0721a05"/><lb ed="R107" n="0211a02"/>生心。自然不饥。如男女相触。观戏剧等。受著。终日 <lb ed="X" n="0721a06"/><lb ed="R107" n="0211a03"/>而自饱也。三思食。思谓意思。即第六识。思可意境。 <lb ed="X" n="0721a07"/><lb ed="R107" n="0211a04"/>润益诸根。寿命得住。如人思想饮食不死。及鱼鼈 <lb ed="X" n="0721a08"/><lb ed="R107" n="0211a05"/>蛤蟆蛇等。四识食识即第八执持之相。由前三食 <lb ed="X" n="0721a09"/><lb ed="R107" n="0211a06"/>势分所资。令此识增勝。能执持诸根大种故。又地 <lb ed="X" n="0721a10"/><lb ed="R107" n="0211a07"/>狱众生。及无色界。识无边处天等。皆用识持。以为 <lb ed="X" n="0721a11"/><lb ed="R107" n="0211a08"/>其食。流转三界中未暂離食住者。经云。众生以此 <lb ed="X" n="0721a12"/><lb ed="R107" n="0211a09"/>四食流转生死。是也。三界。谓欲界。色界。无色界。欲 <lb ed="X" n="0721a13"/><lb ed="R107" n="0211a10"/>界。即人。及四趣。六欲天也。色界即四禅天也。无色 <lb ed="X" n="0721a14"/><lb ed="R107" n="0211a11"/>界。即四空天也。然诸众生轮迴三界。皆依四食而 <lb ed="X" n="0721a15"/><lb ed="R107" n="0211a12"/>住。若離四食。命不自全。故欲界以段为食。谓上二 <lb ed="X" n="0721a16"/><lb ed="R107" n="0211a13"/>界无香味二尘故。馀之三食。则遍通三界。故曰未 <lb ed="X" n="0721a17"/><lb ed="R107" n="0211a14"/>暂離食住。增一经。<persName>佛</persName>告比丘。当共专念捨除世间 <lb ed="X" n="0721a18"/><lb ed="R107" n="0211a15"/>四种之食。求办出世间五种食。一禅悦食。二愿食。 <lb ed="X" n="0721a19"/><lb ed="R107" n="0211a16"/>三念食。四八解脱食。五喜食。是为出世间之食也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0721a20"/><lb ed="R107" n="0211a17"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0721a2001"><l>欲断轮转因</l><l>鬼畜食应除</l><l>学<persName>佛</persName>中道義</l> <lb ed="X" n="0721a21"/><lb ed="R107" n="0211a18"/><l>便获九种禅</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0721a22"/><lb ed="R107" n="0211b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0721a2201">此颂明断习修证。欲断烦恼因鬼畜食应除者。众 <lb ed="X" n="0721a23"/><lb ed="R107" n="0211b02"/>生既以食为生死因。而生死最劣者。无过鬼畜。苟 <lb ed="X" n="0721a24"/><lb ed="R107" n="0211b03"/>习其因。便招其果。故<persName>佛</persName>制断其因。令同三世<persName>佛</persName>食。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0721b" n="0721b"/> <lb ed="X" n="0721b01"/><lb ed="R107" n="0211b04"/>经云。晨起诸天食。日中诸<persName>佛</persName>食。日西畜牲食。日暮 <lb ed="X" n="0721b02"/><lb ed="R107" n="0211b05"/>鬼神食。以劣因既断。勝果渐圆。又非时不食。现获 <lb ed="X" n="0721b03"/><lb ed="R107" n="0211b06"/>四益。一少昏眠。二无宿食患。三身轻安稳。四心易 <lb ed="X" n="0721b04"/><lb ed="R107" n="0211b07"/>得定。有如是利。故制中食。学<persName>佛</persName>中道義者。学谓习 <lb ed="X" n="0721b05"/><lb ed="R107" n="0211b08"/>学。中即中正。谓绝有无二边之对待。观此现前一 <lb ed="X" n="0721b06"/><lb ed="R107" n="0211b09"/>念之心。非空非假。即空即假。由观一念中故。一中 <lb ed="X" n="0721b07"/><lb ed="R107" n="0211b10"/>一切中。无空无假。而不中。以三观当处。皆能绝待。 <lb ed="X" n="0721b08"/><lb ed="R107" n="0211b11"/>故名中道然诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。恒处中道。故離非时。所以 <lb ed="X" n="0721b09"/><lb ed="R107" n="0211b12"/><persName>世尊</persName>自诞王宫。乃至涅槃。于其中间七十九年。未 <lb ed="X" n="0721b10"/><lb ed="R107" n="0211b13"/>尝非时受食。故婆沙论云。<persName>世尊</persName>性離非时食故。僧 <lb ed="X" n="0721b11"/><lb ed="R107" n="0211b14"/>本学<persName>佛</persName>。远離二边。故不非时食也。便获九种禅者。 <lb ed="X" n="0721b12"/><lb ed="R107" n="0211b15"/>〇一自性禅。谓菩萨从前所行世出世间诸善。一 <lb ed="X" n="0721b13"/><lb ed="R107" n="0211b16"/>心安住止观禅定位中。言自性者。谓所修之禅。观 <lb ed="X" n="0721b14"/><lb ed="R107" n="0211b17"/>心实相。不从外得。即自性本有之定也。〇二一切 <lb ed="X" n="0721b15"/><lb ed="R107" n="0211b18"/>禅。谓修此禅定。则自行化他一切诸法。无不摄也。 <lb ed="X" n="0721b16"/><lb ed="R107" n="0212a01"/>名有三种。一善法乐住禅。二出生三昧。功德禅三。 <lb ed="X" n="0721b17"/><lb ed="R107" n="0212a02"/>利益众生禅。〇三难禅。谓此禅定不易修也。名有 <lb ed="X" n="0721b18"/><lb ed="R107" n="0212a03"/>三种。一久习禅定。心得自在。哀愍众生。捨第一禅 <lb ed="X" n="0721b19"/><lb ed="R107" n="0212a04"/>乐。而生欲界。二依此禅定。生出无量无边不可思 <lb ed="X" n="0721b20"/><lb ed="R107" n="0212a05"/>议诸深三昧。超过二乘之上。三依此禅定得无上 <lb ed="X" n="0721b21"/><lb ed="R107" n="0212a06"/>菩提也。〇四一切门禅。谓一切禅定。皆由此门而 <lb ed="X" n="0721b22"/><lb ed="R107" n="0212a07"/>出。名有四种。一有觉有观。即初禅也。二喜俱禅。即 <lb ed="X" n="0721b23"/><lb ed="R107" n="0212a08"/>二禅也。三乐俱禅。即三禅也。四除俱禅。即四禅也。 <lb ed="X" n="0721b24"/><lb ed="R107" n="0212a09"/>〇五善人禅。谓一切善法。无所不摄。乃大根众生 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0721c" n="0721c"/> <lb ed="X" n="0721c01"/><lb ed="R107" n="0212a10"/>之所共修。名有九种。一不味著禅。二慈心俱禅。三 <lb ed="X" n="0721c02"/><lb ed="R107" n="0212a11"/>悲心俱禅。四喜心俱禅。五捨心俱禅。〇六一切行 <lb ed="X" n="0721c03"/><lb ed="R107" n="0212a12"/>禅。谓大乘一切行法。无不含摄也。名有十三种。一 <lb ed="X" n="0721c04"/><lb ed="R107" n="0212a13"/>善禅。二无记化他禅。三上分禅四观分禅。五自他 <lb ed="X" n="0721c05"/><lb ed="R107" n="0212a14"/>利禅。六正念禅。七出生神力功德禅。八名缘禅。名 <lb ed="X" n="0721c06"/><lb ed="R107" n="0212a15"/>即名相。缘即因缘。九義缘禅。即诸法義理因缘也。 <lb ed="X" n="0721c07"/><lb ed="R107" n="0212a16"/>十止相缘禅。十一擧相缘禅。十二捨相缘禅。十三 <lb ed="X" n="0721c08"/><lb ed="R107" n="0212a17"/>现法乐住第一義禅。〇七除恼禅。谓修此定。能除 <lb ed="X" n="0721c09"/><lb ed="R107" n="0212a18"/>灭众生种种苦恼。名有八种。一咒術所依禅。二除 <lb ed="X" n="0721c10"/><lb ed="R107" n="0212b01"/>病禅。三雲雨禅。四等度禅。五饶益禅。六调伏禅。七 <lb ed="X" n="0721c11"/><lb ed="R107" n="0212b02"/>开觉禅。八等作禅。〇八此世他世乐禅。谓修此定 <lb ed="X" n="0721c12"/><lb ed="R107" n="0212b03"/>能令众生悉得现世未来一切之乐。名有九种。一 <lb ed="X" n="0721c13"/><lb ed="R107" n="0212b04"/>神足变现。调伏众生禅。二随说调伏众生禅。三教 <lb ed="X" n="0721c14"/><lb ed="R107" n="0212b05"/>诫变现调伏众生禅。四为恶众生示恶趣禅。五失 <lb ed="X" n="0721c15"/><lb ed="R107" n="0212b06"/>辨众生以辩饶益禅。六失念众生以念饶益禅。七 <lb ed="X" n="0721c16"/><lb ed="R107" n="0212b07"/>造不顚倒论。微妙赞颂。为令正法久住禅。八世间 <lb ed="X" n="0721c17"/><lb ed="R107" n="0212b08"/>技術義饶益摄取众生禅。九暂息恶趣放光明禅。 <lb ed="X" n="0721c18"/><lb ed="R107" n="0212b09"/>〇九淸净净禅。谓依此定。一切烦恼惑业悉皆断 <lb ed="X" n="0721c19"/><lb ed="R107" n="0212b10"/>尽。即得大菩提淸净之果。名为淸净。重言净者。以 <lb ed="X" n="0721c20"/><lb ed="R107" n="0212b11"/>淸净之相。亦不可得也。名有十种。一世间淸净净 <lb ed="X" n="0721c21"/><lb ed="R107" n="0212b12"/>不味不染汚禅。二出世间淸净净禅。三方便淸净 <lb ed="X" n="0721c22"/><lb ed="R107" n="0212b13"/>净禅。四根本淸净净禅。五根本上勝进淸净净禅。 <lb ed="X" n="0721c23"/><lb ed="R107" n="0212b14"/>六入住起力淸净净禅。七捨复入力淸净净禅。八 <lb ed="X" n="0721c24"/><lb ed="R107" n="0212b15"/>神通所作力淸净净禅。九離一切见淸净净禅。十 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0722a" n="0722a"/> <lb ed="X" n="0722a01"/><lb ed="R107" n="0212b16"/>烦恼智障断淸净净禅。此九种大禅。出地持经中。 <lb ed="X" n="0722a02"/><lb ed="R107" n="0212b17"/>谓诸菩萨。既披弘誓利益众生。则当进修深廣大 <lb ed="X" n="0722a03"/><lb ed="R107" n="0212b18"/>行。然深廣之行。无过禅定。故言禅。则一切皆摄。所 <lb ed="X" n="0722a04"/><lb ed="R107" n="0213a01"/>谓若诸菩萨成道。转法轮。入涅槃。勝妙功德。思惟 <lb ed="X" n="0722a05"/><lb ed="R107" n="0213a02"/>修法。利生方便。皆在其中。是故菩萨欲修六度万 <lb ed="X" n="0722a06"/><lb ed="R107" n="0213a03"/>行。集诸福智。成无上道。当习此九种大禅然此九 <lb ed="X" n="0722a07"/><lb ed="R107" n="0213a04"/>禅。悉从三观而得。三观圆融。即一中一切中。无空 <lb ed="X" n="0722a08"/><lb ed="R107" n="0213a05"/>无假而不中。是为中道。故云学<persName>佛</persName>中道義。便获九 <lb ed="X" n="0722a09"/><lb ed="R107" n="0213a06"/>种禅。释第九戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0722a10"/><lb ed="R107" n="0213a07"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0722a1001"><l>金银珍宝物</l><l>沙弥不受蓄</l><l>设有檀越施</l> <lb ed="X" n="0722a11"/><lb ed="R107" n="0213a08"/><l>以供<persName>佛</persName>法僧</l><l>为彼兴福故</l><l>乃听而受用</l> <lb ed="X" n="0722a12"/><lb ed="R107" n="0213a09"/><l>若自私积财</l><l>即犯动<g ref="#CB15081">策</g>禁</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0722a13"/><lb ed="R107" n="0213a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0722a1301">此颂持犯之相。上二句遮禁。中四句开听。後二句 <lb ed="X" n="0722a14"/><lb ed="R107" n="0213a11"/>违禁获罪。金银珍宝物者。金谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0722a1401" n="0722a1401"/><anchor xml:id="beg0722a1401" n="0722a1401"/>已<anchor xml:id="end0722a1401"/>成金。未成金。银 <lb ed="X" n="0722a15"/><lb ed="R107" n="0213a12"/>谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0722a1501" n="0722a1501"/><anchor xml:id="beg0722a1501" n="0722a1501"/>已<anchor xml:id="end0722a1501"/>成银。未成银。珍宝物谓七宝及钱等。沙弥不 <lb ed="X" n="0722a16"/><lb ed="R107" n="0213a13"/>受蓄者。受谓受取。畜谓蓄持。如僧祇律云。时有比 <lb ed="X" n="0722a17"/><lb ed="R107" n="0213a14"/>丘。将一沙弥归看亲里。路经旷野。中道有非人。化 <lb ed="X" n="0722a18"/><lb ed="R107" n="0213a15"/>作龙形。右绕沙弥。以花散上。赞言善哉。大得善利。 <lb ed="X" n="0722a19"/><lb ed="R107" n="0213a16"/>比丘到亲里<anchor xml:id="nkr_note_add_0722a1901" n="0722a1901"/><anchor xml:id="beg0722a1901" n="0722a1901"/>已<anchor xml:id="end0722a1901"/>。欲还。时亲里妇言。道迥多乏。可持 <lb ed="X" n="0722a20"/><lb ed="R107" n="0213a17"/>是钱去。市易所需。沙弥受取。繫著衣头而去。中道 <lb ed="X" n="0722a21"/><lb ed="R107" n="0213a18"/>非人见沙弥持钱在比丘後行。化作龙来。左绕沙 <lb ed="X" n="0722a22"/><lb ed="R107" n="0213b01"/>弥。以土坌上。说言。汝失善利。沙弥便啼。比丘顾问。 <lb ed="X" n="0722a23"/><lb ed="R107" n="0213b02"/>汝何故啼。沙弥言。我不忆有过。无故得恼。师言汝 <lb ed="X" n="0722a24"/><lb ed="R107" n="0213b03"/>有所捉耶。答曰。持是钱来。师言捨弃。弃<anchor xml:id="nkr_note_add_0722a2401" n="0722a2401"/><anchor xml:id="beg0722a2401" n="0722a2401"/>已<anchor xml:id="end0722a2401"/>。非人复 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0722b" n="0722b"/> <lb ed="X" n="0722b01"/><lb ed="R107" n="0213b04"/>如前供养。有如是之失。妨道败德。故<persName>佛</persName>喩之为大 <lb ed="X" n="0722b02"/><lb ed="R107" n="0213b05"/>毒蛇。是故不听受蓄。设有檀越施等者。设有。乃假 <lb ed="X" n="0722b03"/><lb ed="R107" n="0213b06"/>况之辞。檀施也。越度也。谓彼施主。能行檀度。即便 <lb ed="X" n="0722b04"/><lb ed="R107" n="0213b07"/>越度贫穷苦海也。彼既能施。故越渡苦海。而所受 <lb ed="X" n="0722b05"/><lb ed="R107" n="0213b08"/>施者。岂当秘惜。为有漏业。应更为彼作福。转供三 <lb ed="X" n="0722b06"/><lb ed="R107" n="0213b09"/>宝。是故听受。如或不然。私蓄即犯沙弥戒也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0722b07"/><lb ed="R107" n="0213b10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0722b0701"><l>诸有快乐具</l><l>不可生贪爱</l><l>生死不断绝</l> <lb ed="X" n="0722b08"/><lb ed="R107" n="0213b11"/><l>因由贪著故</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0722b09"/><lb ed="R107" n="0213b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0722b0901">此颂生死根源也。诸有快乐。具不可生贪爱者。除 <lb ed="X" n="0722b10"/><lb ed="R107" n="0213b13"/>金银钱宝外。所有衣服资具。幷馀玩物。亦不可爱 <lb ed="X" n="0722b11"/><lb ed="R107" n="0213b14"/>著也。生死不断绝因用贪著故者。贪为生死之根。 <lb ed="X" n="0722b12"/><lb ed="R107" n="0213b15"/>如蝇著唾。爱为有漏之源。犹龟念水。所以爱不重 <lb ed="X" n="0722b13"/><lb ed="R107" n="0213b16"/>不生娑婆。欲得无生。当绝爱源。故云爱尽涅槃。是 <lb ed="X" n="0722b14"/><lb ed="R107" n="0213b17"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0722b15"/><lb ed="R107" n="0213b18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0722b1501"><l>世利不染身</l><l>恒修少欲行</l><l>圣法财日长</l> <lb ed="X" n="0722b16"/><lb ed="R107" n="0214a01"/><l>当证十力智</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0722b17"/><lb ed="R107" n="0214a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0722b1701">此颂離染证道。行者不被世间名利染汚身心。常 <lb ed="X" n="0722b18"/><lb ed="R107" n="0214a03"/>修少欲知足之行。则信。施。戒。闻。慧。惭。愧。根。力。觉。道。 <lb ed="X" n="0722b19"/><lb ed="R107" n="0214a04"/>解脱。诸禅三昧。无量勝妙法财。昼夜增长矣。由此 <lb ed="X" n="0722b20"/><lb ed="R107" n="0214a05"/>增长圆满。故于当来得证<persName>如来</persName>十种智力。一知是 <lb ed="X" n="0722b21"/><lb ed="R107" n="0214a06"/>处非处智力。谓<persName>佛</persName>于一切因缘果报。审实能知。如 <lb ed="X" n="0722b22"/><lb ed="R107" n="0214a07"/>作善业。即知定得乐报。名知是处。若作恶业。得受 <lb ed="X" n="0722b23"/><lb ed="R107" n="0214a08"/>乐报。无有是处。名知非处。如是种种。皆悉遍知。二 <lb ed="X" n="0722b24"/><lb ed="R107" n="0214a09"/>知业智力。谓<persName>佛</persName>知一切众生过去未来现在。业缘。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0722c" n="0722c"/> <lb ed="X" n="0722c01"/><lb ed="R107" n="0214a10"/>果报。生处。皆悉遍知。三知定智力。谓<persName>佛</persName>知诸禅三 <lb ed="X" n="0722c02"/><lb ed="R107" n="0214a11"/>昧。自在无碍。其浅深次第。如实遍知。四知根智力。 <lb ed="X" n="0722c03"/><lb ed="R107" n="0214a12"/>谓<persName>佛</persName>于诸众生根性勝劣。得果大小。皆实遍知。五 <lb ed="X" n="0722c04"/><lb ed="R107" n="0214a13"/>知欲智力。谓<persName>佛</persName>知诸众生。种种欲乐。善恶不同。如 <lb ed="X" n="0722c05"/><lb ed="R107" n="0214a14"/>实遍知。六知性智力。谓<persName>佛</persName>知世间众生种种界性 <lb ed="X" n="0722c06"/><lb ed="R107" n="0214a15"/>不同。如实遍知。七知至处道智力。谓<persName>佛</persName>于六道有 <lb ed="X" n="0722c07"/><lb ed="R107" n="0214a16"/>漏行所至处。涅槃无漏行所至处。如实遍知。八知 <lb ed="X" n="0722c08"/><lb ed="R107" n="0214a17"/>天眼智力。谓<persName>佛</persName>天眼淸净。见诸众生。死时生时。端 <lb ed="X" n="0722c09"/><lb ed="R107" n="0214a18"/>正醜陋。善恶业缘。如实遍知无碍。九知宿命智力。 <lb ed="X" n="0722c10"/><lb ed="R107" n="0214b01"/>谓<persName>佛</persName>知种种宿命。一世乃至百千万世。一劫乃至 <lb ed="X" n="0722c11"/><lb ed="R107" n="0214b02"/>百千万劫。我在彼中死此生彼。死彼生此。姓名。饮 <lb ed="X" n="0722c12"/><lb ed="R107" n="0214b03"/>食。寿命长短。如实遍知。十知永断习气智力。谓<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0722c13"/><lb ed="R107" n="0214b04"/>于一切烦恼惑。及馀习气。永断不生。如实遍知。此 <lb ed="X" n="0722c14"/><lb ed="R107" n="0214b05"/>十通名为力者。谓诸<persName>佛</persName>所得如实智用。通达一切 <lb ed="X" n="0722c15"/><lb ed="R107" n="0214b06"/>了了分明。无能壞。无能勝。故名为力。诸大菩萨。亦 <lb ed="X" n="0722c16"/><lb ed="R107" n="0214b07"/>分得此智力。但比<persName>佛</persName>小劣。故没不受名。如上所明 <lb ed="X" n="0722c17"/><lb ed="R107" n="0214b08"/>持戒发愿修诸道品。幷九种大禅。多是菩萨所得 <lb ed="X" n="0722c18"/><lb ed="R107" n="0214b09"/>自行化他之法。今此十力乃诸<persName>佛</persName>所得自行化他 <lb ed="X" n="0722c19"/><lb ed="R107" n="0214b10"/>法门。故知菩萨持戒发愿。不修道品除诸障恼。欲 <lb ed="X" n="0722c20"/><lb ed="R107" n="0214b11"/>得诸大禅定。无有是处。诸禅不具。欲证十力。亦无 <lb ed="X" n="0722c21"/><lb ed="R107" n="0214b12"/>是处。故第九淸净净禅。于一切烦恼惑业。悉皆断 <lb ed="X" n="0722c22"/><lb ed="R107" n="0214b13"/>尽。即得大菩提淸净之果。是也。释第十戒竟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0722c23"/><lb ed="R107" n="0214b14"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0722c2301"><l>如是十禁戒</l><l>前四为根本</l><l>愼勿轻毁犯</l> <lb ed="X" n="0722c24"/><lb ed="R107" n="0214b15"/><l>而失沙弥性</l><l>犯重如断头</l><l>不许更重受</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0723a" n="0723a"/> <lb ed="X" n="0723a01"/><lb ed="R107" n="0214b16"/><l>比丘及菩萨</l><l>悉皆无其分</l><l>後六设有亏</l> <lb ed="X" n="0723a02"/><lb ed="R107" n="0214b17"/><l>深惭向师悔</l><l>断于後作心</l><l>戒品还圆净</l> <lb ed="X" n="0723a03"/><lb ed="R107" n="0214b18"/><l>犯罪无惭愧</l><l>覆藏不发露</l><l>罪垢日夜增</l> <lb ed="X" n="0723a04"/><lb ed="R107" n="0215a01"/><l>後堕三恶道</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0723a05"/><lb ed="R107" n="0215a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0723a0501">此中四颂。统结前之十戒。初句总标。下句别结。先 <lb ed="X" n="0723a06"/><lb ed="R107" n="0215a03"/>结性戒。次结遮罪。如是十禁戒者。从初不杀。至後 <lb ed="X" n="0723a07"/><lb ed="R107" n="0215a04"/>不受蓄金银宝物。前四为根本者。谓杀盗婬妄。为 <lb ed="X" n="0723a08"/><lb ed="R107" n="0215a05"/>诸戒之根本。如树之根。壞则枝葉花果悉皆堕落。 <lb ed="X" n="0723a09"/><lb ed="R107" n="0215a06"/>性戒亦尔。随犯其一。馀悉失矣。沙弥性者。即无作 <lb ed="X" n="0723a10"/><lb ed="R107" n="0215a07"/>戒体也。犯重如断头者。根本一毁。如人断头。终不 <lb ed="X" n="0723a11"/><lb ed="R107" n="0215a08"/>复活。故经云。若犯十戒中重戒。更受十戒。及比丘 <lb ed="X" n="0723a12"/><lb ed="R107" n="0215a09"/>戒。菩萨戒。无有是处。故云悉皆无其分。是知此戒。 <lb ed="X" n="0723a13"/><lb ed="R107" n="0215a10"/>能为比丘戒。菩萨戒。乃至无上菩提。而作根本。故 <lb ed="X" n="0723a14"/><lb ed="R107" n="0215a11"/>云愼勿轻毁犯。後六设有亏深惭向师悔等者。谓 <lb ed="X" n="0723a15"/><lb ed="R107" n="0215a12"/>不饮酒。至不受蓄金银之六遮戒。设有亏犯。即须 <lb ed="X" n="0723a16"/><lb ed="R107" n="0215a13"/>深生惭愧。向和尙。或阿阇黎。发露忏悔。誓不更作。 <lb ed="X" n="0723a17"/><lb ed="R107" n="0215a14"/>戒体还得淸净圆满。不同前四性戒。犯即灭摈。不 <lb ed="X" n="0723a18"/><lb ed="R107" n="0215a15"/>通忏悔。言性戒者。无问受戒与不受戒作之性自 <lb ed="X" n="0723a19"/><lb ed="R107" n="0215a16"/>是恶。不由<persName>佛</persName>遮制故有善恶。作之即堕落三涂。若 <lb ed="X" n="0723a20"/><lb ed="R107" n="0215a17"/>受<persName>佛</persName>戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0723a2001" n="0723a2001"/><anchor xml:id="beg0723a2001" n="0723a2001"/>已<anchor xml:id="end0723a2001"/>。犯之更加违制之罪。言遮者。是<persName>佛</persName>遮制。 <lb ed="X" n="0723a21"/><lb ed="R107" n="0215a18"/>不听沙弥违犯也。犯罪无愧惭覆藏不发露等者。 <lb ed="X" n="0723a22"/><lb ed="R107" n="0215b01"/>谓犯遮戒。不生惭愧之心。覆藏瑕玼。不肯向人发。 <lb ed="X" n="0723a23"/><lb ed="R107" n="0215b02"/>露。如盆覆草。昼夜增长。罪亦如是。因移果熟。即便 <lb ed="X" n="0723a24"/><lb ed="R107" n="0215b03"/>堕落地狱饿鬼畜牲三恶道中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0723a2401" n="0723a2401"/><anchor xml:id="beg0723a2401" n="0723a2401"/>已<anchor xml:id="end0723a2401"/>释十戒竟。次释 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0723b" n="0723b"/> <lb ed="X" n="0723b01"/><lb ed="R107" n="0215b04"/>随律行法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0723b02"/><lb ed="R107" n="0215b05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0723b0201"><l>沙弥受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0723b0201" n="0723b0201"/><anchor xml:id="beg0723b0201" n="0723b0201"/>已<anchor xml:id="end0723b0201"/></l><l>复有不应作</l><l>所谓弄兵杖</l> <lb ed="X" n="0723b03"/><lb ed="R107" n="0215b06"/><l>恣意骑乘舆</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0723b04"/><lb ed="R107" n="0215b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0723b0401">此颂随律行法初相。上二句总标。下皆别列。沙弥 <lb ed="X" n="0723b05"/><lb ed="R107" n="0215b08"/>受戒<anchor xml:id="nkr_note_add_0723b0501" n="0723b0501"/><anchor xml:id="beg0723b0501" n="0723b0501"/>已<anchor xml:id="end0723b0501"/>者。拣非形同也。复有不应作者。除上十戒。 <lb ed="X" n="0723b06"/><lb ed="R107" n="0215b09"/>此下诸条轨则。违出離行。故不听沙弥作也。所谓 <lb ed="X" n="0723b07"/><lb ed="R107" n="0215b10"/>弄兵杖者。所谓。乃发语之辞。为下名句文身之纲 <lb ed="X" n="0723b08"/><lb ed="R107" n="0215b11"/>领也。弄谓为戏弄。兵杖乃弓箭矛槊刃斧之总称 <lb ed="X" n="0723b09"/><lb ed="R107" n="0215b12"/>也。恣意骑乘舆者。谓恣情肆意。乘车策马等。沙弥 <lb ed="X" n="0723b10"/><lb ed="R107" n="0215b13"/>尼戒经云。自身无疾。不得乘车马象。当念轻擧八 <lb ed="X" n="0723b11"/><lb ed="R107" n="0215b14"/>不思议神通之达。以为车乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0723b12"/><lb ed="R107" n="0215b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0723b1201"><l>笼繫诸飞鸟</l><l>蓄养于六畜</l><l>戏弹禽兽类</l> <lb ed="X" n="0723b13"/><lb ed="R107" n="0215b16"/><l>看捕鱼鼈等</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0723b14"/><lb ed="R107" n="0215b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0723b1401">此颂明杀因缘。笼谓牢笼。繫谓繫缚。诸飞鸟。是空 <lb ed="X" n="0723b15"/><lb ed="R107" n="0215b18"/>行众生。蓄养于六畜者。谓马牛羊鸡犬豕。为俗之 <lb ed="X" n="0723b16"/><lb ed="R107" n="0216a01"/>所蓄养。道与俗违。故不听蓄。若为知时守护。听蓄 <lb ed="X" n="0723b17"/><lb ed="R107" n="0216a02"/>雄鸡牡犬。飞曰禽。走曰兽。戏弹是杀法。鱼鼈是水 <lb ed="X" n="0723b18"/><lb ed="R107" n="0216a03"/>族众生。看捕是随喜杀。等者。谓一切水陆空行众 <lb ed="X" n="0723b19"/><lb ed="R107" n="0216a04"/>生。皆不得看他捕捉也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0723b20"/><lb ed="R107" n="0216a05"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0723b2001"><l>焚山堰塞渎</l><l>垦掘幷耕犁</l><l>种植于五穀</l> <lb ed="X" n="0723b21"/><lb ed="R107" n="0216a06"/><l>贩卖贾客作</l><l>学习奇伎艺</l><l>地理及医巫</l> <lb ed="X" n="0723b22"/><lb ed="R107" n="0216a07"/><l>占相示吉凶</l><l>仰观星历数</l><l>谈说国政事</l> <lb ed="X" n="0723b23"/><lb ed="R107" n="0216a08"/><l>及与世言论</l><l>评议诸物價</l><l>与他共诤利</l> <lb ed="X" n="0723b24"/><lb ed="R107" n="0216a09"/><l>驰骋于四方</l><l>邪求以活命</l><l>自作若教他</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0723c" n="0723c"/> <lb ed="X" n="0723c01"/><lb ed="R107" n="0216a10"/><l>尽犯沙弥行</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0723c02"/><lb ed="R107" n="0216a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0723c0201">此颂四邪命食。谓以邪法而自活命根也。焚即烧 <lb ed="X" n="0723c03"/><lb ed="R107" n="0216a12"/>也。堰谓以物壅塞上流。令下水枯涸。残害水族故 <lb ed="X" n="0723c04"/><lb ed="R107" n="0216a13"/>也。渎谓江河淮济溪沟之总名也。垦掘谓开闢田 <lb ed="X" n="0723c05"/><lb ed="R107" n="0216a14"/>地也。耕亦犁也。又人曰耕。牛曰犁。按世界初成。地 <lb ed="X" n="0723c06"/><lb ed="R107" n="0216a15"/>生粳米。不假人力。因世诤夺。粳米渐减。共立大人 <lb ed="X" n="0723c07"/><lb ed="R107" n="0216a16"/>王。为众处分。自大人王後。耕掘渐兴矣。若按此土 <lb ed="X" n="0723c08"/><lb ed="R107" n="0216a17"/>神农氏。斫木为耜。煣木为耒。始教民植五穀。至于 <lb ed="X" n="0723c09"/><lb ed="R107" n="0216a18"/>帝喾之子后稷。好为稼穑。舜因以掌农正。造牛犁 <lb ed="X" n="0723c10"/><lb ed="R107" n="0216b01"/>也。五穀如酒戒出。贱买贵卖曰贩。行曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0723c1001" n="0723c1001"/><anchor xml:id="beg0723c1001" n="0723c1001"/>商<anchor xml:id="end0723c1001"/>。坐曰贾。 <lb ed="X" n="0723c11"/><lb ed="R107" n="0216b02"/>客作即受他雇也。学习奇伎艺者。谓学知日月五 <lb ed="X" n="0723c12"/><lb ed="R107" n="0216b03"/>星。原梦。地动。鬼语。鸟语。兽语。占相豐险。日月五星 <lb ed="X" n="0723c13"/><lb ed="R107" n="0216b04"/>相鬥。医药。章算。数卜。歌舞。伎乐。诸工巧技術也。谈 <lb ed="X" n="0723c14"/><lb ed="R107" n="0216b05"/>说国政事及与世言论者。国以正理立法曰政。政 <lb ed="X" n="0723c15"/><lb ed="R107" n="0216b06"/>之所行曰事。非经律之语。曰世论。沙弥尼戒经云。 <lb ed="X" n="0723c16"/><lb ed="R107" n="0216b07"/>不得论说俗事。不讲王者臣吏贼事。是也。四邪命 <lb ed="X" n="0723c17"/><lb ed="R107" n="0216b08"/>食者。一下口食。谓种植田园。和合汤药也。二仰口 <lb ed="X" n="0723c18"/><lb ed="R107" n="0216b09"/>食。谓仰观星宿日月。风雨雷电霹<g ref="#CB15439">雳</g>。術数之学也。 <lb ed="X" n="0723c19"/><lb ed="R107" n="0216b10"/>三方口食。谓曲媚豪势。通使四方。巧言多求也。四 <lb ed="X" n="0723c20"/><lb ed="R107" n="0216b11"/>维口食。谓学习种种奇艺。咒術。瞻相。卜算。四方驰 <lb ed="X" n="0723c21"/><lb ed="R107" n="0216b12"/>求也。焚山塞渎垦掘耕犁种植医药。是下口食。学 <lb ed="X" n="0723c22"/><lb ed="R107" n="0216b13"/>习奇艺地理占相。是维口食。观星历数。是仰口食。 <lb ed="X" n="0723c23"/><lb ed="R107" n="0216b14"/>谈说国政。世间言论。评议物價。驰骋四方。幷属方 <lb ed="X" n="0723c24"/><lb ed="R107" n="0216b15"/>口食也。贩卖客作。与他诤利。悉是邪求。乃至戏弄 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0724a" n="0724a"/> <lb ed="X" n="0724a01"/><lb ed="R107" n="0216b16"/>兵杖。看捕鱼鼈等。皆非随顺法。故自作教他。尽犯 <lb ed="X" n="0724a02"/><lb ed="R107" n="0216b17"/>沙弥行。沙弥出家。为修道业。弃世缘务。闲居静处。 <lb ed="X" n="0724a03"/><lb ed="R107" n="0216b18"/>捨四邪命奉。四正教。一居深山菜根草果。随得资 <lb ed="X" n="0724a04"/><lb ed="R107" n="0217a01"/>身。二常行乞食。三檀越送食。四僧中净食。是释子 <lb ed="X" n="0724a05"/><lb ed="R107" n="0217a02"/>淸净自活。不为邪求恶求也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0724a06"/><lb ed="R107" n="0217a03"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724a0601"><l>非贤不可友</l><l>非圣不可宗</l><l>莫与年少交</l> <lb ed="X" n="0724a07"/><lb ed="R107" n="0217a04"/><l>狎近而亲厚</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724a08"/><lb ed="R107" n="0217a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724a0801">此颂亲师择友。谓友须良朋。师宗明哲。近必耆德。 <lb ed="X" n="0724a09"/><lb ed="R107" n="0217a06"/>莫交年少。日近时亲。情染渐染。败名丧德。由此始 <lb ed="X" n="0724a10"/><lb ed="R107" n="0217a07"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0724a11"/><lb ed="R107" n="0217a08"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724a1101"><l>在家出家女</l><l>居止勿同处</l><l>路逢不相谈</l> <lb ed="X" n="0724a12"/><lb ed="R107" n="0217a09"/><l>亦不共船载</l><l>书疏绝往来</l><l>勿令浣割裁</l> <lb ed="X" n="0724a13"/><lb ed="R107" n="0217a10"/><l>不从彼乞求</l><l>贷借与赠贻</l><l>彼若惠施<anchor xml:id="nkr_note_add_0724a1301" n="0724a1301"/><anchor xml:id="beg0724a1301" n="0724a1301"/>己<anchor xml:id="end0724a1301"/></l> <lb ed="X" n="0724a14"/><lb ed="R107" n="0217a11"/><l>无宜辄受取</l><l>设持于异物</l><l>亦无察视之</l> <lb ed="X" n="0724a15"/><lb ed="R107" n="0217a12"/><l>若彼请法时</l><l>傍有宿德人</l><l>或彼所尊者</l> <lb ed="X" n="0724a16"/><lb ed="R107" n="0217a13"/><l>乃可而为说</l><l>说<anchor xml:id="nkr_note_add_0724a1601" n="0724a1601"/><anchor xml:id="beg0724a1601" n="0724a1601"/>已<anchor xml:id="end0724a1601"/>默然止</l><l>不得笑露齿</l> <lb ed="X" n="0724a17"/><lb ed="R107" n="0217a14"/><l>所有非法事</l><l>尽皆不得为</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724a18"/><lb ed="R107" n="0217a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724a1801">此颂男女道俗之别也。出家女。即沙弥尼。式叉尼。 <lb ed="X" n="0724a19"/><lb ed="R107" n="0217a16"/>比丘尼。在家女。则优婆夷。居士妇。寡女。处女。童女。 <lb ed="X" n="0724a20"/><lb ed="R107" n="0217a17"/>如是诸女。皆不得同居共载。书疏往来。路逢接对。 <lb ed="X" n="0724a21"/><lb ed="R107" n="0217a18"/>亦无从乞贷赠。彼若佈施。师听方受。纵持奇物。亦 <lb ed="X" n="0724a22"/><lb ed="R107" n="0217b01"/>不瞻视。若请说法。傍有耆老宿德。或彼父母叔伯 <lb ed="X" n="0724a23"/><lb ed="R107" n="0217b02"/>尊人。乃可为说。语默动静。须依法律。所有一切不 <lb ed="X" n="0724a24"/><lb ed="R107" n="0217b03"/>相应事。尽皆不得作。释随律行相竟。次释威仪。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0724b" n="0724b"/> <lb ed="X" n="0724b01"/><lb ed="R107" n="0217b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724b0101"><l>求寂诸威仪</l><l>律藏中廣备</l><l>为利初学故</l> <lb ed="X" n="0724b02"/><lb ed="R107" n="0217b05"/><l>今当说少分</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724b03"/><lb ed="R107" n="0217b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724b0301">此颂威仪法式。兹总标。次别出。求寂威仪。备载沙 <lb ed="X" n="0724b04"/><lb ed="R107" n="0217b07"/>弥十戒经中。共有七十二种。今以初学。未能全习。 <lb ed="X" n="0724b05"/><lb ed="R107" n="0217b08"/>故略出少分。以便行持。後当廣学。方为应法也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0724b06"/><lb ed="R107" n="0217b09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724b0601"><l>既为出家者</l><l>夜当少眠卧</l><l>中夜过应起</l> <lb ed="X" n="0724b07"/><lb ed="R107" n="0217b10"/><l>盥漱嚼齿木</l><l>徐步参师房</l><l>以指轻击户</l> <lb ed="X" n="0724b08"/><lb ed="R107" n="0217b11"/><l>入<anchor xml:id="nkr_note_add_0724b0801" n="0724b0801"/><anchor xml:id="beg0724b0801" n="0724b0801"/>已<anchor xml:id="end0724b0801"/>问讯师</l><l>夜卧安乐否</l><l>具水及杨枝</l> <lb ed="X" n="0724b09"/><lb ed="R107" n="0217b12"/><l>澡豆幷坐物</l><l>取衣轻抖擞</l><l>两手而擎授</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724b10"/><lb ed="R107" n="0217b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724b1001">此颂卧起法。上二颂。是自行。後一颂。是事师。<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0724b11"/><lb ed="R107" n="0217b14"/>中一夜分三时。初夜後夜。执劳服役。<g ref="#CB04114">讽</g>诵禅思。中 <lb ed="X" n="0724b12"/><lb ed="R107" n="0217b15"/>夜方为卧息。当起在师前。卧在师後。问讯者。即是 <lb ed="X" n="0724b13"/><lb ed="R107" n="0217b16"/>问师夜卧安乐否。四大平和否。动止轻利饮食消 <lb ed="X" n="0724b14"/><lb ed="R107" n="0217b17"/>否。杨枝即齿木之别名。除诸毒树。馀一切苦涩辛 <lb ed="X" n="0724b15"/><lb ed="R107" n="0217b18"/>酸枝条。皆可作齿木。藻豆是去垢腻之物。抖擞为 <lb ed="X" n="0724b16"/><lb ed="R107" n="0218a01"/>除尘。及防毒虫之类。律云。每于晨旦。先嚼齿木。次 <lb ed="X" n="0724b17"/><lb ed="R107" n="0218a02"/>可就师奉其齿木。藻豆水巾。敷置坐处。令安稳<anchor xml:id="nkr_note_add_0724b1701" n="0724b1701"/><anchor xml:id="beg0724b1701" n="0724b1701"/>已<anchor xml:id="end0724b1701"/>。 <lb ed="X" n="0724b18"/><lb ed="R107" n="0218a03"/>然後礼敬尊仪。旋绕<persName>佛</persName>殿。是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0724b19"/><lb ed="R107" n="0218a04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724b1901"><l>礼敬于三尊</l><l>向师为畔睇</l><l>温故以受新</l> <lb ed="X" n="0724b20"/><lb ed="R107" n="0218a05"/><l>寸阴无虚度</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724b21"/><lb ed="R107" n="0218a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724b2101">此颂明礼诵法。三尊者。谓<persName>佛</persName>法僧三宝。天上天下。 <lb ed="X" n="0724b22"/><lb ed="R107" n="0218a07"/>所共尊重。故云三尊。畔睇。此云礼敬。旧曰和南。讹 <lb ed="X" n="0724b23"/><lb ed="R107" n="0218a08"/>也。寸阴无虚度者。古人轻尺璧而贵寸阴。况出家 <lb ed="X" n="0724b24"/><lb ed="R107" n="0218a09"/>求超生死。而不精勤策励温故知新可乎。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0724c" n="0724c"/> <lb ed="X" n="0724c01"/><lb ed="R107" n="0218a10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724c0101"><l>次叠卧衣被</l><l>拂拭床枕席</l><l>垂手出溺罐</l> <lb ed="X" n="0724c02"/><lb ed="R107" n="0218a11"/><l>勿唾起嫌心</l><l>扫地益澡水</l><l>净洗甁钵器</l> <lb ed="X" n="0724c03"/><lb ed="R107" n="0218a12"/><l>合掌向师问</l><l>宜进何所食</l><l>为治饥病故</l> <lb ed="X" n="0724c04"/><lb ed="R107" n="0218a13"/><l>随教恭谨作</l><l>食<anchor xml:id="nkr_note_add_0724c0401" n="0724c0401"/><anchor xml:id="beg0724c0401" n="0724c0401"/>已<anchor xml:id="end0724c0401"/>净扫除</l><l>洗钵而藏弆</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724c05"/><lb ed="R107" n="0218a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724c0501">此颂晨朝敬事法。初颂净房舍卧具等。次颂净饮 <lb ed="X" n="0724c06"/><lb ed="R107" n="0218a15"/>食甁钵等。然事师如事<persName>佛</persName>。故律云。弟子于师主处。 <lb ed="X" n="0724c07"/><lb ed="R107" n="0218a16"/>常怀恭敬。有畏惧心。不为名闻利养。当须早起。亲 <lb ed="X" n="0724c08"/><lb ed="R107" n="0218a17"/>问于师。兴居安利。除小便器。为按摩身。云云。澡水 <lb ed="X" n="0724c09"/><lb ed="R107" n="0218a18"/>谓盥手水。凡为出家者。所受饮食。皆作药想。为治 <lb ed="X" n="0724c10"/><lb ed="R107" n="0218b01"/>饥疮。以成道故。方受饮食。所有作为。须先白师。师 <lb ed="X" n="0724c11"/><lb ed="R107" n="0218b02"/>若听许。依教恭敬谨愼而作。且如欲食白者。须就 <lb ed="X" n="0724c12"/><lb ed="R107" n="0218b03"/>师一礼。䠒跪白云。和尙存念。我今请白。洗手洗器。 <lb ed="X" n="0724c13"/><lb ed="R107" n="0218b04"/>欲为食事。不审宜进何食。诸馀白事。类此应知。如 <lb ed="X" n="0724c14"/><lb ed="R107" n="0218b05"/>有多事。一时幷白亦得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0724c15"/><lb ed="R107" n="0218b06"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0724c1501"><l>或坐或经行</l><l>若诵若禅思</l><l>戒定慧熏修</l> <lb ed="X" n="0724c16"/><lb ed="R107" n="0218b07"/><l>疾证<persName>如来</persName>地</l><l>请法当谛受</l><l>受<anchor xml:id="nkr_note_add_0724c1601" n="0724c1601"/><anchor xml:id="beg0724c1601" n="0724c1601"/>已<anchor xml:id="end0724c1601"/>如教行</l> <lb ed="X" n="0724c17"/><lb ed="R107" n="0218b08"/><l>出家不依教</l><l>福德日消减</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0724c18"/><lb ed="R107" n="0218b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0724c1801">此颂闻思修证也。诵谓学习经律论也。禅思谓修 <lb ed="X" n="0724c19"/><lb ed="R107" n="0218b10"/>观参究等。法门虽众。不出戒定慧学。戒能防非止 <lb ed="X" n="0724c20"/><lb ed="R107" n="0218b11"/>恶。定能截妄驰求。慧能破惑证真。三学斯进。故得 <lb ed="X" n="0724c21"/><lb ed="R107" n="0218b12"/>疾证<persName>如来</persName>普光明地。若闻而不思。如闻人说食。思 <lb ed="X" n="0724c22"/><lb ed="R107" n="0218b13"/>而不修。如人想食。是二终不能自饱。何由疾证如 <lb ed="X" n="0724c23"/><lb ed="R107" n="0218b14"/>来地乎。若出家不依师教。禅思讽诵作福。则虚度 <lb ed="X" n="0724c24"/><lb ed="R107" n="0218b15"/>光阴。徒消信施。故福德日消。罪根日茂矣。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0725a" n="0725a"/> <lb ed="X" n="0725a01"/><lb ed="R107" n="0218b16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725a0101"><l>朝暮午三时</l><l>礼敬问讯师</l><l>师语勿逆语</l> <lb ed="X" n="0725a02"/><lb ed="R107" n="0218b17"/><l>答对须分明</l><l>若被师诃责</l><l>无得起嫌恨</l> <lb ed="X" n="0725a03"/><lb ed="R107" n="0218b18"/><l>悔罪请容恕</l><l>惭愧而悛除</l><l>忏谢师不<g ref="#CB04676">允</g></l> <lb ed="X" n="0725a04"/><lb ed="R107" n="0219a01"/><l>慇勤三悔过</l><l>或请知识人</l><l>求师乞恕罪</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725a05"/><lb ed="R107" n="0219a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725a0501">此颂恭顺之仪。朝暮午三时礼敬问讯师者。谓于 <lb ed="X" n="0725a06"/><lb ed="R107" n="0219a03"/>日日中。三时礼拜问讯兴居也。师语勿逆语答对 <lb ed="X" n="0725a07"/><lb ed="R107" n="0219a04"/>须分明者。谓师有所言教。语声未断。不得进言。凡 <lb ed="X" n="0725a08"/><lb ed="R107" n="0219a05"/>有所问。须谛领旨。答对。分明。若被诃责。当须敬顺。 <lb ed="X" n="0725a09"/><lb ed="R107" n="0219a06"/>请罪悔过。而悛革之。若师不听忏时。慇勤再三悔 <lb ed="X" n="0725a10"/><lb ed="R107" n="0219a07"/>过。由复不听。应请师之亲友知识。或自善伴。求师 <lb ed="X" n="0725a11"/><lb ed="R107" n="0219a08"/>乞恕。不得悖戾嫌恨。自招堕落之愆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725a12"/><lb ed="R107" n="0219a09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725a1201"><l>一切所作为</l><l>皆须先白师</l><l>唯除便利事</l> <lb ed="X" n="0725a13"/><lb ed="R107" n="0219a10"/><l>七七寻内行</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725a14"/><lb ed="R107" n="0219a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725a1401">此颂启白事仪。内法传云。凡剃发披缦条。及受近 <lb ed="X" n="0725a15"/><lb ed="R107" n="0219a12"/>圆<anchor xml:id="nkr_note_add_0725a1501" n="0725a1501"/><anchor xml:id="beg0725a1501" n="0725a1501"/>已<anchor xml:id="end0725a1501"/>。律云。唯除五事不白。自外一一皆须白师。不 <lb ed="X" n="0725a16"/><lb ed="R107" n="0219a13"/>白得罪。五事者。一嚼齿木。二饮水。三大便。四小便。 <lb ed="X" n="0725a17"/><lb ed="R107" n="0219a14"/>五界内四十九寻内礼塔。师乃量事度时。与其进 <lb ed="X" n="0725a18"/><lb ed="R107" n="0219a15"/>止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725a19"/><lb ed="R107" n="0219a16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725a1901"><l>师若不在时</l><l>当依净僧住</l><l>比丘耆宿众</l> <lb ed="X" n="0725a20"/><lb ed="R107" n="0219a17"/><l>咸应生恭顺</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725a21"/><lb ed="R107" n="0219a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725a2101">此颂依敬法。若师外行他宿。当依止净众有德人 <lb ed="X" n="0725a22"/><lb ed="R107" n="0219b01"/>住。大僧耆宿。皆须敬顺。不得轻慢。及呼名唤字等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725a23"/><lb ed="R107" n="0219b02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725a2301"><l>师座及床榻</l><l>沙弥不得坐</l><l>自坐勿交足</l> <lb ed="X" n="0725a24"/><lb ed="R107" n="0219b03"/><l>立时两脚齐</l><l>齐整著衣裳</l><l>正身徐步行</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0725b" n="0725b"/> <lb ed="X" n="0725b01"/><lb ed="R107" n="0219b04"/><l>喷嚏诃欠来</l><l>衣手掩盖口</l><l>洟唾嚼杨枝</l> <lb ed="X" n="0725b02"/><lb ed="R107" n="0219b05"/><l>幷须向屛处</l><l>唾掷弃诸物</l><l>须謦或弹指</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725b03"/><lb ed="R107" n="0219b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725b0301">此颂行坐动静之仪。沙弥于师床座。应当尊重。不 <lb ed="X" n="0725b04"/><lb ed="R107" n="0219b07"/>得轻自坐卧。所有威仪。咸须依<persName>佛</persName>法律。方名越俗 <lb ed="X" n="0725b05"/><lb ed="R107" n="0219b08"/>之宾。掩口及向屛处者。谓恐触忤尊人。及令见者 <lb ed="X" n="0725b06"/><lb ed="R107" n="0219b09"/>生嫌恶心。謦即謦欬。轻曰謦。重曰欬。所谓謦欬之 <lb ed="X" n="0725b07"/><lb ed="R107" n="0219b10"/>声是也。凡所涕唾弃掷诸物。皆当謦欬。或弹指作 <lb ed="X" n="0725b08"/><lb ed="R107" n="0219b11"/>声。以警人及非人。无致误触。自损损他也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725b09"/><lb ed="R107" n="0219b12"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725b0901"><l>若取杨枝时</l><l>咒愿彼树神</l><l>树下水边处</l> <lb ed="X" n="0725b10"/><lb ed="R107" n="0219b13"/><l>咸须诵伽陀</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725b11"/><lb ed="R107" n="0219b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725b1101">此颂咒愿法。一切草木花果。皆有鬼神依住。故须 <lb ed="X" n="0725b12"/><lb ed="R107" n="0219b15"/>诵<persName>佛</persName>偈咒。令其闻法喜捨。无至有触忤祸咎。若为 <lb ed="X" n="0725b13"/><lb ed="R107" n="0219b16"/>三宝须伐大树。应预前三日设祭。咒愿启白。赞歎 <lb ed="X" n="0725b14"/><lb ed="R107" n="0219b17"/>佈施功德。无有异相。方可伐之。梵语伽陀。此云颂。 <lb ed="X" n="0725b15"/><lb ed="R107" n="0219b18"/>旧云偈。谓<persName>佛</persName>所说偈颂。若读诵时。有大威力。或至 <lb ed="X" n="0725b16"/><lb ed="R107" n="0220a01"/>河池泉井。洗浴饮水之时。或于树下晏息取凉。或 <lb ed="X" n="0725b17"/><lb ed="R107" n="0220a02"/>入神堂及壇场地。践<persName>佛</persName>塔影。或自影蔽圣容。或礼 <lb ed="X" n="0725b18"/><lb ed="R107" n="0220a03"/>拜尊仪。或入城村客舍。或食罢时。或扫洒塔寺等 <lb ed="X" n="0725b19"/><lb ed="R107" n="0220a04"/>事。皆须口诵伽陀。奉行获福。若故心违慢圣教。咸 <lb ed="X" n="0725b20"/><lb ed="R107" n="0220a05"/>悉得罪。伽陀曰。世间五欲乐。或复诸天乐。若比爱 <lb ed="X" n="0725b21"/><lb ed="R107" n="0220a06"/>尽乐。千分不及一。由集能生苦。因苦复生集。八圣 <lb ed="X" n="0725b22"/><lb ed="R107" n="0220a07"/>道能超。至妙涅槃处。所为佈施者。必获其義利。若 <lb ed="X" n="0725b23"/><lb ed="R107" n="0220a08"/>为乐故施。後必得安乐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725b24"/><lb ed="R107" n="0220a09"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725b2401"><l>取水应观虫</l><l>虫细至心察</l><l>有虫密囊滤</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0725c" n="0725c"/> <lb ed="X" n="0725c01"/><lb ed="R107" n="0220a10"/><l>无乃听饮用</l><l>停水喜生虫</l><l>三时恒观看</l> <lb ed="X" n="0725c02"/><lb ed="R107" n="0220a11"/><l>知虫故饮者</l><l>随死数获罪</l><l>囊中滤得虫</l> <lb ed="X" n="0725c03"/><lb ed="R107" n="0220a12"/><l>轻覆著净器</l><l>持至取水处</l><l>徐放勿伤死</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0725c04"/><lb ed="R107" n="0220a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0725c0401">此颂滤水观虫。以防杀业也。凡于河池溪井取水。 <lb ed="X" n="0725c05"/><lb ed="R107" n="0220a14"/>或饮或用。须以白碟盛水观察。无虫方用。有即以 <lb ed="X" n="0725c06"/><lb ed="R107" n="0220a15"/>密绢滤之。囊中之虫。轻翻净器中。送还本处。或置 <lb ed="X" n="0725c07"/><lb ed="R107" n="0220a16"/>七日不漧池水中。幷须轻手徐放。不得悬弃。令虫 <lb ed="X" n="0725c08"/><lb ed="R107" n="0220a17"/>闷绝而死。若不流水。虫生无恒。故须三时谛观谛 <lb ed="X" n="0725c09"/><lb ed="R107" n="0220a18"/>察。<persName>佛</persName>制出家五众。行必持囊。若故违者。随虫死数。 <lb ed="X" n="0725c10"/><lb ed="R107" n="0220b01"/>获罪多少。如義净三藏云。若行三五里。无囊不去。 <lb ed="X" n="0725c11"/><lb ed="R107" n="0220b02"/>若知寺不滤水。不合餐饮。渴死长途。足为龟镜。如 <lb ed="X" n="0725c12"/><lb ed="R107" n="0220b03"/>来圣教。慈悲为本。性罪之内。杀生最初。是故智人。 <lb ed="X" n="0725c13"/><lb ed="R107" n="0220b04"/>特宜存护。若将此为轻者。更复何有重哉。设使学 <lb ed="X" n="0725c14"/><lb ed="R107" n="0220b05"/>通三藏。坐证四禅。镇想无生。澄心空理。若不护命。 <lb ed="X" n="0725c15"/><lb ed="R107" n="0220b06"/>依教奉行。终亦不免<persName>佛</persName>所诃责。十恶初罪。谁代受 <lb ed="X" n="0725c16"/><lb ed="R107" n="0220b07"/>之。且如见人放生。不过数口。众共聚看。弹指称善。 <lb ed="X" n="0725c17"/><lb ed="R107" n="0220b08"/>寧知房内用水。日杀千生万生。既知理教不轻。宜 <lb ed="X" n="0725c18"/><lb ed="R107" n="0220b09"/>应细滤细察。自利利他。善护善思。复有令人耕田 <lb ed="X" n="0725c19"/><lb ed="R107" n="0220b10"/>种植。规图小利。不见大尤。水陆俱伤。杀生无数。斯 <lb ed="X" n="0725c20"/><lb ed="R107" n="0220b11"/>之罪咎。欲如之何。直如束手泉门。任他分处。故经 <lb ed="X" n="0725c21"/><lb ed="R107" n="0220b12"/>云。杀生之罪。当堕三涂。设得为人。短命多病。呜呼 <lb ed="X" n="0725c22"/><lb ed="R107" n="0220b13"/>此苦。谁当受之。脱有能为。善哉甚善。可谓释迦末 <lb ed="X" n="0725c23"/><lb ed="R107" n="0220b14"/>法。共结慈念之因。弥勒初成。俱证无生之果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0725c24"/><lb ed="R107" n="0220b15"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0725c2401"><l>用水须护净</l><l>净汚勿相触</l><l>一切净触物</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0726a" n="0726a"/> <lb ed="X" n="0726a01"/><lb ed="R107" n="0220b16"/><l>护净幷须知</l><l>出家当净洁</l><l>免招黑业殃</l> <lb ed="X" n="0726a02"/><lb ed="R107" n="0220b17"/><l><persName>世尊</persName>金口言</l><l>岂容不信受</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0726a03"/><lb ed="R107" n="0220b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0726a0301">此颂明物分净触。触者触犯也。又汚也。饮用之水 <lb ed="X" n="0726a04"/><lb ed="R107" n="0221a01"/>名净。洗濯之水名触。上身所用之物名净。下身所 <lb ed="X" n="0726a05"/><lb ed="R107" n="0221a02"/>用之物名触。不得以汚触净。若手触汚。须盥<anchor xml:id="nkr_note_add_0726a0501" n="0726a0501"/><anchor xml:id="beg0726a0501" n="0726a0501"/>已<anchor xml:id="end0726a0501"/>。然 <lb ed="X" n="0726a06"/><lb ed="R107" n="0221a03"/>後执净。免招黑业殃者。昔有一比丘精进。为僧执 <lb ed="X" n="0726a07"/><lb ed="R107" n="0221a04"/>事。常以手拄僧盛食等器。教令取用。死堕饿鬼中。 <lb ed="X" n="0726a08"/><lb ed="R107" n="0221a05"/>虫咬身痛。两手擘胸裂肉。欲取粪食。诸鬼推排。不 <lb ed="X" n="0726a09"/><lb ed="R107" n="0221a06"/>能得前。饿极欲死。搏喉吹<g ref="#CB01834">噀</g>。而大呻唤。求僧咒愿。 <lb ed="X" n="0726a10"/><lb ed="R107" n="0221a07"/>方得粪食。昔<persName>佛</persName>入城。见一人脊背皆黑。而告阿难 <lb ed="X" n="0726a11"/><lb ed="R107" n="0221a08"/>曰。此人往昔于迦葉<persName>佛</persName>法中出家。遂以随宜恶物。 <lb ed="X" n="0726a12"/><lb ed="R107" n="0221a09"/>衬僧卧具。由彼昔时黑业恶报。堕于地狱。又五百 <lb ed="X" n="0726a13"/><lb ed="R107" n="0221a10"/>生中。常招黑背。此之二缘。出五百问。及根本部中。 <lb ed="X" n="0726a14"/><lb ed="R107" n="0221a11"/>馀如护净经说。自须愼之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0726a15"/><lb ed="R107" n="0221a12"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0726a1501"><l>净手持香花</l><l>不应先闻嗅</l><l>萎花弃净处</l> <lb ed="X" n="0726a16"/><lb ed="R107" n="0221a13"/><l>勿令足践踏</l><l>炉甁皆净拭</l><l>椅案悉除尘</l> <lb ed="X" n="0726a17"/><lb ed="R107" n="0221a14"/><l>经书供养具</l><l>不得以口吹</l><l>凡为礼诵习</l> <lb ed="X" n="0726a18"/><lb ed="R107" n="0221a15"/><l>咸应净盥漱</l><l>看经勿谈话</l><l>如对<persName>世尊</persName>容</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0726a19"/><lb ed="R107" n="0221a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0726a1901">此颂絜敬之法。经是<persName>佛</persName>语。亦是<persName>佛</persName>师。一切诸<persName>佛</persName>。由 <lb ed="X" n="0726a20"/><lb ed="R107" n="0221a17"/>斯而成正觉。故须恭敬。如对<persName>世尊</persName>容。如因果经云。 <lb ed="X" n="0726a21"/><lb ed="R107" n="0221a18"/>触手请经。当获厕中虫报。其馀洁敬。可自知之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0726a22"/><lb ed="R107" n="0221b01"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0726a2201"><l>师若出外时</l><l>守房勤习诵</l><l>回当却迎逆</l> <lb ed="X" n="0726a23"/><lb ed="R107" n="0221b02"/><l>接持衣钵等</l><l>若唤同行时</l><l>低头随後去</l> <lb ed="X" n="0726a24"/><lb ed="R107" n="0221b03"/><l>轻步勿扬尘</l><l>足莫踏师影</l><l>到处应侧侍</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0726b" n="0726b"/> <lb ed="X" n="0726b01"/><lb ed="R107" n="0221b04"/><l>教坐乃可坐</l><l>有问方随答</l><l>无得擅出言</l> <lb ed="X" n="0726b02"/><lb ed="R107" n="0221b05"/><l>归寺为解劳</l><l>敷座令消息</l><l>日没净浣漱</l> <lb ed="X" n="0726b03"/><lb ed="R107" n="0221b06"/><l>绕塔礼正觉</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0726b04"/><lb ed="R107" n="0221b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0726b0401">此颂随师行住之仪。守房应习诵者。令无掉擧放 <lb ed="X" n="0726b05"/><lb ed="R107" n="0221b08"/>逸虚度光阴也。低头随後者。谓不得左右顾视。看 <lb ed="X" n="0726b06"/><lb ed="R107" n="0221b09"/>他奇物。而乱念失仪也。无得擅出言者。谓师不问。 <lb ed="X" n="0726b07"/><lb ed="R107" n="0221b10"/>无得矜夸。擅自出言也。为解劳者。敷座。按摩。问讯 <lb ed="X" n="0726b08"/><lb ed="R107" n="0221b11"/>等。是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0726b09"/><lb ed="R107" n="0221b12"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0726b0901"><l>夜暗明灯烛</l><l>慈心以物覆</l><l>护彼诸虫蛾</l> <lb ed="X" n="0726b10"/><lb ed="R107" n="0221b13"/><l>自获善果报</l><l>灯有食火虫</l><l>灭愼勿口吹</l> <lb ed="X" n="0726b11"/><lb ed="R107" n="0221b14"/><l>应用物徐隐</l><l>活虫不失仪</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0726b12"/><lb ed="R107" n="0221b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0726b1201">此颂护生顺法之仪。欲明灯时。应先然<persName>佛</persName>灯。次然 <lb ed="X" n="0726b13"/><lb ed="R107" n="0221b16"/>馀处灯。以慈心护生。故用物覆<g ref="#CB00746">罩</g>。无致伤诸虫蛾。 <lb ed="X" n="0726b14"/><lb ed="R107" n="0221b17"/>灯有食火之虫。恐人口气损彼。故不听口吹。应用 <lb ed="X" n="0726b15"/><lb ed="R107" n="0221b18"/>物剔去焦炷。徐徐隐灭。既无伤生之过。复不失自 <lb ed="X" n="0726b16"/><lb ed="R107" n="0222a01"/>威仪。是为自利利他也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0726b17"/><lb ed="R107" n="0222a02"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0726b1701"><l>夜卧莫先师</l><l>为师按摩体</l><l>教卧乃当去</l> <lb ed="X" n="0726b18"/><lb ed="R107" n="0222a03"/><l>出房轻闭户</l><l>未至中夜时</l><l>由当勤禅诵</l> <lb ed="X" n="0726b19"/><lb ed="R107" n="0222a04"/><l>卧法如狮王</l><l>右脇累两足</l><l>繫念心在明</l> <lb ed="X" n="0726b20"/><lb ed="R107" n="0222a05"/><l>不可恣情卧</l><l>出家贪睡眠</l><l>失慧长愚冥</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0726b21"/><lb ed="R107" n="0222a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0726b2101">此颂坐卧法。应起在师前。卧在师後。师欲卧时。为 <lb ed="X" n="0726b22"/><lb ed="R107" n="0222a07"/>师按摩身体。令四大调适。勿生厌心。以乖敬顺之 <lb ed="X" n="0726b23"/><lb ed="R107" n="0222a08"/>本。勤禅诵者。禅谓坐禅。诵谓读诵经律也。卧法如 <lb ed="X" n="0726b24"/><lb ed="R107" n="0222a09"/>狮王者。经云。兽王狮子。若欲眠时。足足相垒。伸尾 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0726c" n="0726c"/> <lb ed="X" n="0726c01"/><lb ed="R107" n="0222a10"/>在後。右脇而卧。比丘初夜。或经行。或坐禅。至中夜 <lb ed="X" n="0726c02"/><lb ed="R107" n="0222a11"/>时入室。如狮子王卧。意系明想。正念正智。恒念起 <lb ed="X" n="0726c03"/><lb ed="R107" n="0222a12"/>想。于後夜时。速从卧起。或经行。或坐禅。律云。敷时 <lb ed="X" n="0726c04"/><lb ed="R107" n="0222a13"/>应右敷。头向衣架。不得以脚向二师长老。不得初 <lb ed="X" n="0726c05"/><lb ed="R107" n="0222a14"/>夜便唱言虚极而卧。当正思惟业。至中夜乃卧。若 <lb ed="X" n="0726c06"/><lb ed="R107" n="0222a15"/>仰向者。是阿修罗卧。覆地者。是饿鬼卧。左脇者。是 <lb ed="X" n="0726c07"/><lb ed="R107" n="0222a16"/>贪欲人卧。比丘应如狮子兽王。顺身右脇著下。累 <lb ed="X" n="0726c08"/><lb ed="R107" n="0222a17"/>足合口。舌拄上腭。枕右手。舒左手顺身上。不捨念 <lb ed="X" n="0726c09"/><lb ed="R107" n="0222a18"/>慧。思惟起想。至後夜。当起。正坐思惟<anchor xml:id="nkr_note_add_0726c0901" n="0726c0901"/><anchor xml:id="beg0726c0901" n="0726c0901"/>己<anchor xml:id="end0726c0901"/>业。失慧长 <lb ed="X" n="0726c10"/><lb ed="R107" n="0222b01"/>愚冥者。发觉净心经云。乐睡眠者。多有懒惰。身体 <lb ed="X" n="0726c11"/><lb ed="R107" n="0222b02"/>沉重。威德薄少。饮食不消。体生疮疱。增长痴网。智 <lb ed="X" n="0726c12"/><lb ed="R107" n="0222b03"/>慧羸弱。当趣黑暗。禀质愚痴。多诸烦恼。善法不生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0726c13"/><lb ed="R107" n="0222b04"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0726c1301"><l>大小便将来</l><l>不得留忍耐</l><l>依时即当行</l> <lb ed="X" n="0726c14"/><lb ed="R107" n="0222b05"/><l>先具净水土</l><l>脱换净衣履</l><l>低头直视去</l> <lb ed="X" n="0726c15"/><lb ed="R107" n="0222b06"/><l>至厕须弹指</l><l>觉彼内人知</l><l>登上徐抽衣</l> <lb ed="X" n="0726c16"/><lb ed="R107" n="0222b07"/><l>勿触傍堕地</l><l>蹲<anchor xml:id="nkr_note_add_0726c1601" n="0726c1601"/><anchor xml:id="beg0726c1601" n="0726c1601"/>已<anchor xml:id="end0726c1601"/>复弹指</l><l>警诸非人类</l> <lb ed="X" n="0726c17"/><lb ed="R107" n="0222b08"/><l>不应低头视</l><l>努力而作声</l><l>乃至洟唾壁</l> <lb ed="X" n="0726c18"/><lb ed="R107" n="0222b09"/><l>持草以画字</l><l>便讫筹物拭</l><l>方以水土洗</l> <lb ed="X" n="0726c19"/><lb ed="R107" n="0222b10"/><l>洗时用左手</l><l>无名指揩触</l><l>未净盥手来</l> <lb ed="X" n="0726c20"/><lb ed="R107" n="0222b11"/><l>愼勿执捉物</l><l>牵衣提洗器</l><l>悉用其右手</l> <lb ed="X" n="0726c21"/><lb ed="R107" n="0222b12"/><l>或<g ref="#CB01926">灰</g>或黄土</l><l>浣手二七度</l><l>左手先洗七</l> <lb ed="X" n="0726c22"/><lb ed="R107" n="0222b13"/><l>後七两手浣</l><l>如上所作为</l><l>各念咒七遍</l> <lb ed="X" n="0726c23"/><lb ed="R107" n="0222b14"/><l>归房三漱口</l><l>便利事乃讫</l><l>此等淸净行</l> <lb ed="X" n="0726c24"/><lb ed="R107" n="0222b15"/><l>皆是<persName>佛</persName>亲说</l><l>无得生轻诽</l><l>自招其苦报</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0727a" n="0727a"/> <lb ed="X" n="0727a01"/><lb ed="R107" n="0222b16"/><l>既以信出家</l><l>常须顺正教</l><l>谨心而奉行</l> <lb ed="X" n="0727a02"/><lb ed="R107" n="0222b17"/><l>自获勝功德</l><l>净洁修行道</l><l>诸天咸敬仰</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0727a03"/><lb ed="R107" n="0222b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0727a0301">此颂便利事。言用<g ref="#CB01926">灰</g>土。不用馀物者。为防伤生。如 <lb ed="X" n="0727a04"/><lb ed="R107" n="0223a01"/>皂荚茶麸。即伤诸虫故也。各念咒七遍者。谓登厕 <lb ed="X" n="0727a05"/><lb ed="R107" n="0223a02"/>时。洗净时。去秽时。洗手时。如是洗净之法。备载大 <lb ed="X" n="0727a06"/><lb ed="R107" n="0223a03"/>律。凡为师者。自当教授。此不繁录。<persName>佛</persName>告诸苾刍。汝 <lb ed="X" n="0727a07"/><lb ed="R107" n="0223a04"/>等当知。此是常行。恒须在意。如是洗净。有大利益。 <lb ed="X" n="0727a08"/><lb ed="R107" n="0223a05"/>令身淸洁。诸天敬奉。是故汝等。从今<anchor xml:id="nkr_note_add_0727a0801" n="0727a0801"/><anchor xml:id="beg0727a0801" n="0727a0801"/>已<anchor xml:id="end0727a0801"/>去。若苾刍。 <lb ed="X" n="0727a09"/><lb ed="R107" n="0223a06"/>苾刍尼。学戒女。求寂男。求寂女。近事男。近事女。归 <lb ed="X" n="0727a10"/><lb ed="R107" n="0223a07"/>依于我。以我为师者。咸应洗净。若不如法洗净者。 <lb ed="X" n="0727a11"/><lb ed="R107" n="0223a08"/>不应绕塔行道。不合礼<persName>佛</persName>读经。自不礼他。亦不受 <lb ed="X" n="0727a12"/><lb ed="R107" n="0223a09"/>礼。不应啖食。不坐僧床。亦不入众。由身不净。不如 <lb ed="X" n="0727a13"/><lb ed="R107" n="0223a10"/>法故。能令诸天见不生喜。所持咒法。皆无效验。若 <lb ed="X" n="0727a14"/><lb ed="R107" n="0223a11"/>作斋供。书经造像。得福寡薄。汝等皆依我言教。无 <lb ed="X" n="0727a15"/><lb ed="R107" n="0223a12"/>得自欺。作不净法。懈怠放逸。为下品行。当堕恶道。 <lb ed="X" n="0727a16"/><lb ed="R107" n="0223a13"/>云云。今时或有洗者。全不依法。反招秽汚。得罪弥 <lb ed="X" n="0727a17"/><lb ed="R107" n="0223a14"/>重。其为师者。不可不愼以教弟子。若自慢法。而欲 <lb ed="X" n="0727a18"/><lb ed="R107" n="0223a15"/>使弟子恭顺。无有是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0727a19"/><lb ed="R107" n="0223a16"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0727a1901"><l>修道不求荣</l><l>知足行分卫</l><l>自折我慢幢</l> <lb ed="X" n="0727a20"/><lb ed="R107" n="0223a17"/><l>福利彼檀越</l><l>不望施得美</l><l>与粗亦不嫌</l> <lb ed="X" n="0727a21"/><lb ed="R107" n="0223a18"/><l>趣得支身命</l><l>行道长法躯</l><l>设被他毁辱</l> <lb ed="X" n="0727a22"/><lb ed="R107" n="0223b01"/><l>欢喜而忍受</l><l>愼勿以嗔对</l><l>彼此两自损</l> <lb ed="X" n="0727a23"/><lb ed="R107" n="0223b02"/><l>唯加于善愿</l><l>令彼後信长</l><l>若得好饮食</l> <lb ed="X" n="0727a24"/><lb ed="R107" n="0223b03"/><l>当持奉上师</l><l>师若不取时</l><l>乃可自餐食</l> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0727b" n="0727b"/> <lb ed="X" n="0727b01"/><lb ed="R107" n="0223b04"/><l>啖嚼勿语话</l><l>有唤咽<anchor xml:id="nkr_note_add_0727b0101" n="0727b0101"/><anchor xml:id="beg0727b0101" n="0727b0101"/>已<anchor xml:id="end0727b0101"/>应</l><l>食托说伽陀</l> <lb ed="X" n="0727b02"/><lb ed="R107" n="0223b05"/><l>以报施者恩</l><l>沙弥年幼稚</l><l>不应独行乞</l> <lb ed="X" n="0727b03"/><lb ed="R107" n="0223b06"/><l>师僧无馀济</l><l>乞时当随师</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0727b04"/><lb ed="R107" n="0223b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0727b0401">此颂自护护他之仪。出家本为自折憍慢。令施得 <lb ed="X" n="0727b05"/><lb ed="R107" n="0223b08"/>福。故行分卫。少欲知足。食取支命。故不求美。修行 <lb ed="X" n="0727b06"/><lb ed="R107" n="0223b09"/>道业。以长法身。故不嫌粗。原欲福利于彼。故被辱 <lb ed="X" n="0727b07"/><lb ed="R107" n="0223b10"/>不嗔。犹加善愿。令入菩提。若以嗔对。永失彼信。自 <lb ed="X" n="0727b08"/><lb ed="R107" n="0223b11"/>违息慈之行。则两皆俱损矣。增一经云。<persName>佛</persName>告诸比 <lb ed="X" n="0727b09"/><lb ed="R107" n="0223b12"/>丘。施主能施四事。能成戒定慧。多所饶益。故诸比 <lb ed="X" n="0727b10"/><lb ed="R107" n="0223b13"/>丘。应当恭敬慈心于檀越。小恩尙不忘。何况大者。 <lb ed="X" n="0727b11"/><lb ed="R107" n="0223b14"/>应三业精进。使彼施主福不唐捐。终获大果。名称 <lb ed="X" n="0727b12"/><lb ed="R107" n="0223b15"/>流佈。亦如迷者得指路。怖者与无畏。乏者与粮。盲 <lb ed="X" n="0727b13"/><lb ed="R107" n="0223b16"/>者得眼等。食讫说伽陀者。即是施颂。或诵饭食<anchor xml:id="nkr_note_add_0727b1301" n="0727b1301"/><anchor xml:id="beg0727b1301" n="0727b1301"/>已<anchor xml:id="end0727b1301"/> <lb ed="X" n="0727b14"/><lb ed="R107" n="0223b17"/>讫颂。及所谓佈施者颂。准如律教。出家五众。每于 <lb ed="X" n="0727b15"/><lb ed="R107" n="0223b18"/>食了之时。皆须诵一两伽陀。报施者恩。随于静处。 <lb ed="X" n="0727b16"/><lb ed="R107" n="0224a01"/>或坐或立。或可经行。先诵小经。一纸半纸。次诵伽 <lb ed="X" n="0727b17"/><lb ed="R107" n="0224a02"/>陀。诸以寺舍房宇佈施众僧。造寺之主。及护寺天 <lb ed="X" n="0727b18"/><lb ed="R107" n="0224a03"/>神。国主百僚。师僧父母。因缘眷属。及一切众生。若 <lb ed="X" n="0727b19"/><lb ed="R107" n="0224a04"/>先亡者。愿生西方。见阿弥陀<persName>佛</persName>。或生兜率。见慈氏 <lb ed="X" n="0727b20"/><lb ed="R107" n="0224a05"/><persName>如来</persName>。脱屣尘劳。悟无生忍。其现存者。愿无病长寿。 <lb ed="X" n="0727b21"/><lb ed="R107" n="0224a06"/>福智莊严。愿我自身。无诸障恼。常持净戒。不犯尸 <lb ed="X" n="0727b22"/><lb ed="R107" n="0224a07"/>罗。于小罪中。心生大惧。于所犯罪。尽皆发露。尽未 <lb ed="X" n="0727b23"/><lb ed="R107" n="0224a08"/>来际。不失信心。逢善知识。愿生中国。離于<anchor xml:id="nkr_note_orig_0727001" n="0727001"/>人难。常 <lb ed="X" n="0727b24"/><lb ed="R107" n="0224a09"/>存正见。至求解脱。恒与众生。作不请之友。或生西 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0727c" n="0727c"/> <lb ed="X" n="0727c01"/><lb ed="R107" n="0224a10"/>方。得蒙记莂。即以此福。幷施一切。同出有流。证无 <lb ed="X" n="0727c02"/><lb ed="R107" n="0224a11"/>上果。若于每日不作此念诵发愿者。是懈怠人。不 <lb ed="X" n="0727c03"/><lb ed="R107" n="0224a12"/>消信施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0727c04"/><lb ed="R107" n="0224a13"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0727c0401"><l>二师如父母</l><l>应以法利育</l><l>求寂念师德</l> <lb ed="X" n="0727c05"/><lb ed="R107" n="0224a14"/><l>过于父母恩</l><l>生长我戒身</l><l>养吾智慧命</l> <lb ed="X" n="0727c06"/><lb ed="R107" n="0224a15"/><l>非师之功力</l><l>其谁而能之</l><l>是故须勤事</l> <lb ed="X" n="0727c07"/><lb ed="R107" n="0224a16"/><l>尊重如<persName>世尊</persName></l><l>师名及字号</l><l>不应轻称擧</l> <lb ed="X" n="0727c08"/><lb ed="R107" n="0224a17"/><l>若他询问时</l><l>云我因事至</l><l>乃说师之名</l> <lb ed="X" n="0727c09"/><lb ed="R107" n="0224a18"/><l>师名为某甲</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0727c10"/><lb ed="R107" n="0224b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0727c1001">此颂明知恩重德也。然世间之恩大者。无过父母。 <lb ed="X" n="0727c11"/><lb ed="R107" n="0224b02"/>出世之恩大者。无过师长。故师有生戒身之恩。养 <lb ed="X" n="0727c12"/><lb ed="R107" n="0224b03"/>慧命之德。妙因由斯而成。法身因之而立。比于世 <lb ed="X" n="0727c13"/><lb ed="R107" n="0224b04"/>间恩。功莫大焉。或师有所未闻之法。应以自所闻 <lb ed="X" n="0727c14"/><lb ed="R107" n="0224b05"/>者。而为说之。幷以四事供养。故云应以法利育。法 <lb ed="X" n="0727c15"/><lb ed="R107" n="0224b06"/>虽<persName>佛</persName>说。非人莫弘。能弘道者。师也。故云尊重如世 <lb ed="X" n="0727c16"/><lb ed="R107" n="0224b07"/>尊。大论云。菩萨因师得菩提。云何不敬师。若不敬 <lb ed="X" n="0727c17"/><lb ed="R107" n="0224b08"/>师。则失大利。如井无绳。水无由得。若依善师。三学 <lb ed="X" n="0727c18"/><lb ed="R107" n="0224b09"/>增长。如树大根。枝葉增长。是故<persName>佛</persName>说敬师如<persName>佛</persName>。若 <lb ed="X" n="0727c19"/><lb ed="R107" n="0224b10"/>见师过。或实不实。其心自壞。失法勝利。善师无过。 <lb ed="X" n="0727c20"/><lb ed="R107" n="0224b11"/>设有过者。不预于我。我从师求般若。故常须尊重。 <lb ed="X" n="0727c21"/><lb ed="R107" n="0224b12"/>如律所教。弟子以四心看事和尙。一亲爱师。二敬 <lb ed="X" n="0727c22"/><lb ed="R107" n="0224b13"/>顺师。三畏难师。四尊重侍养承接。如臣子之事君 <lb ed="X" n="0727c23"/><lb ed="R107" n="0224b14"/>父。如是辗转相敬尊重瞻视。能令正法久住。若人 <lb ed="X" n="0727c24"/><lb ed="R107" n="0224b15"/>问师名。应言我今因问至。乃敢说师名。师名上某 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0728a" n="0728a"/> <lb ed="X" n="0728a01"/><lb ed="R107" n="0224b16"/>字。下某字。若问字号。当直云某甲和尙。故云不得 <lb ed="X" n="0728a02"/><lb ed="R107" n="0224b17"/>轻称擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0728a03"/><lb ed="R107" n="0224b18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0728a0301"><l>二师年戒腊</l><l>及与本生处</l><l>国土州县名</l> <lb ed="X" n="0728a04"/><lb ed="R107" n="0225a01"/><l>一切咸应识</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0728a05"/><lb ed="R107" n="0225a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0728a0501">此颂二师年腊生处。二师者。和尙。阿阇黎也。外国 <lb ed="X" n="0728a06"/><lb ed="R107" n="0225a03"/>称和尙。此翻为力生。谓由师力。生长法身。出功德 <lb ed="X" n="0728a07"/><lb ed="R107" n="0225a04"/>财。养智慧命也。若梵音。应云邬波<g ref="#CB00501">驮</g>耶。此言亲教 <lb ed="X" n="0728a08"/><lb ed="R107" n="0225a05"/>师。谓亲从师受教出世法也。阿阇黎。梵音正云。阿 <lb ed="X" n="0728a09"/><lb ed="R107" n="0225a06"/>遮利耶。此言轨笵师。谓能教弟子法则也。年谓生 <lb ed="X" n="0728a10"/><lb ed="R107" n="0225a07"/>年。岁月日时也。戒腊谓出家受戒年月日也。本生 <lb ed="X" n="0728a11"/><lb ed="R107" n="0225a08"/>处者。谓生于某国某州某县也。如是师年戒腊生 <lb ed="X" n="0728a12"/><lb ed="R107" n="0225a09"/>处。一切皆须知之。故云咸应识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0728a13"/><lb ed="R107" n="0225a10"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0728a1301"><l>自所受戒年</l><l>月日幷时影</l><l>一一皆须记</l> <lb ed="X" n="0728a14"/><lb ed="R107" n="0225a11"/><l>勿使失次第</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0728a15"/><lb ed="R107" n="0225a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0728a1501">此颂自得戒年月日时也。时谓此方支干。以一昼 <lb ed="X" n="0728a16"/><lb ed="R107" n="0225a13"/>夜。分为十二时。时分八刻。影谓<persName>佛</persName>法中立表量影。 <lb ed="X" n="0728a17"/><lb ed="R107" n="0225a14"/>以四指之杖。竖于日中。午前则影倒西。午後则影 <lb ed="X" n="0728a18"/><lb ed="R107" n="0225a15"/>倒东。影满四指。名一人影。馀一指半指。幷须记识。 <lb ed="X" n="0728a19"/><lb ed="R107" n="0225a16"/>若满八指。名二人影。犹须分其午前午後。<persName>佛</persName>法俗 <lb ed="X" n="0728a20"/><lb ed="R107" n="0225a17"/>法。悉任记之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0728a21"/><lb ed="R107" n="0225a18"/><cb:div type="orig"><lg type="regular" xml:id="lgX60p0728a2101"><l>如是依教持</l><l>自利而利彼</l><l>正法日增长</l> <lb ed="X" n="0728a22"/><lb ed="R107" n="0225b01"/><l>是为真<persName>佛</persName>子</l></lg></cb:div> <lb ed="X" n="0728a23"/><lb ed="R107" n="0225b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX60p0728a2301">此颂总结十戒仪轨等法。如是依教持者。谓从初 <lb ed="X" n="0728a24"/><lb ed="R107" n="0225b03"/>不杀。至後勿使失次第。咸须依教奉持。由信重奉 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0728b" n="0728b"/> <lb ed="X" n="0728b01"/><lb ed="R107" n="0225b04"/>持故。则正法常存。自利利他故。是为真<persName>佛</persName>弟子也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0728b02"/><lb ed="R107" n="0225b05"/> <lb ed="X" n="0728b03"/><lb ed="R107" n="0225b06"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>沙弥学戒仪轨颂註<note place="inline">终</note></cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0728b04"/> <lb ed="X" n="0728b05"/> <lb ed="X" n="0728b06"/> <lb ed="X" n="0728b07"/><lb ed="R107" n="0225b08"/><cb:div type="w"><cb:mulu type="附文" level="1">附录</cb:mulu><head>〇附录</head> <table cols="1"> <lb ed="X" n="0728b08"/><lb ed="R107" n="0225b09"/><row><cell>沙弥 系 府 县</cell></row> <lb ed="X" n="0728b09"/><lb ed="R107" n="0225b10"/><row><cell>人 年 月 日 时生</cell></row> <lb ed="X" n="0728b10"/><lb ed="R107" n="0225b11"/><row><cell> 年 月 日 时出家</cell></row> <lb ed="X" n="0728b11"/><lb ed="R107" n="0225b12"/><row><cell>剃染受沙弥戒</cell></row> <lb ed="X" n="0728b12"/><lb ed="R107" n="0225b13"/><row><cell>和尙讳 号 系</cell></row> <lb ed="X" n="0728b13"/><lb ed="R107" n="0225b14"/><row><cell>府 县族姓子 年</cell></row> <lb ed="X" n="0728b14"/><lb ed="R107" n="0225b15"/><row><cell>月 日 时生 年出家</cell></row> <lb ed="X" n="0728b15"/><lb ed="R107" n="0225b16"/><row><cell>为沙弥 年 月 日 时受</cell></row> <lb ed="X" n="0728b16"/><lb ed="R107" n="0225b17"/><row><cell>具足戒</cell></row> <lb ed="X" n="0728b17"/><lb ed="R107" n="0225b18"/><row><cell>阿阇黎讳 号 系</cell></row> <lb ed="X" n="0728b18"/><lb ed="R107" n="0226a01"/><row><cell> 府 县族姓子 年</cell></row> <lb ed="X" n="0728b19"/><lb ed="R107" n="0226a02"/><row><cell> 月 日 时生 年出</cell></row> <lb ed="X" n="0728b20"/><lb ed="R107" n="0226a03"/><row><cell>家为沙弥 年 月 日 时</cell></row> <lb ed="X" n="0728b21"/><lb ed="R107" n="0226a04"/><row><cell>受具足戒</cell></row> <lb ed="X" n="0728b22"/><lb ed="R107" n="0226a05"/><row><cell>同师禀得戒贤者</cell></row></table></cb:div> <lb ed="X" n="0728b23"/> <lb ed="X" n="0728b24"/> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0728c" n="0728c"/> <lb ed="X" n="0728c01"/><lb ed="R107" n="0226a07"/><cb:div type="w"><head>〇沙弥学戒仪轨颂音释</head> <lb ed="X" n="0728c02"/><lb ed="R107" n="0226a08"/><cb:div type="note"><entry><form>罗睺罗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c0204" cb:place="inline">此云覆障。亦云执日。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c03"/><lb ed="R107" n="0226a09"/><entry><form>缦衣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c0303" cb:place="inline">缦者。总为一幅。幷无壇隔割截之相。凡受十 <lb ed="X" n="0728c04"/><lb ed="R107" n="0226a10"/>戒者。皆著此衣。今以法末人讹。不解沙门所宜之 <lb ed="X" n="0728c05"/><lb ed="R107" n="0226a11"/>服。至令沙弥披著此比丘五条七条之衣。故百一 <lb ed="X" n="0728c06"/><lb ed="R107" n="0226a12"/>羯磨云。求寂之徒。缦条是服。而有辄披五条。深为 <lb ed="X" n="0728c07"/><lb ed="R107" n="0226a13"/>罪滥。神州之地。久扇斯风。此成非法。勿令披著也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c08"/><lb ed="R107" n="0226a14"/><entry><form>翻</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c0802" cb:place="inline">翻者。谓翻译彼西国之言。而为此方东华之语。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c09"/><lb ed="R107" n="0226a15"/><entry><form>六和敬</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c0904" cb:place="inline">戒和同修。见和同解。利和同均。身和同住 <lb ed="X" n="0728c10"/><lb ed="R107" n="0226a16"/>口和无诤。意和同悦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c11"/><lb ed="R107" n="0226a17"/><entry><form>四大</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1103" cb:place="inline">一切众生。具此四大。一地。二水。三火。四风。坚 <lb ed="X" n="0728c12"/><lb ed="R107" n="0226a18"/>属。地湿属水。暖属火。动属风也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c13"/><lb ed="R107" n="0226b01"/><entry><form>六情根</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1304" cb:place="inline">眼。耳。鼻。舌。身。意。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c14"/><lb ed="R107" n="0226b02"/><entry><form>三德</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1403" cb:place="inline">法身。般若。解脱。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c15"/><lb ed="R107" n="0226b03"/><entry><form>四辩才</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1504" cb:place="inline">捷疾辩。廣大辩。甚深辩。无尽辩。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c16"/><lb ed="R107" n="0226b04"/><entry><form>念慧</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1603" cb:place="inline">身。受。心。法。四念处也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c17"/><lb ed="R107" n="0226b05"/><entry><form>除盖</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1703" cb:place="inline">贪欲盖。嗔恚盖。睡眠盖。掉盖。疑盖。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c18"/><lb ed="R107" n="0226b06"/><entry><form>五根力</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1804" cb:place="inline">一信。二精进。三念。四定。五慧。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c19"/><lb ed="R107" n="0226b07"/><entry><form>如意足</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c1904" cb:place="inline">一欲。二精进。三心。四思惟。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c20"/><lb ed="R107" n="0226b08"/><entry><form>六通</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c2003" cb:place="inline">天眼。天耳。他心。宿命。神足。漏尽。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c21"/><lb ed="R107" n="0226b09"/><entry><form>七觉意</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c2104" cb:place="inline">一择法。二精进。三喜。四除。五捨。六定。七念。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c22"/><lb ed="R107" n="0226b10"/><entry><form>八王道</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c2204" cb:place="inline">一正见。二正思惟。三正语。四正业。五正命。 <lb ed="X" n="0728c23"/><lb ed="R107" n="0226b11"/>六正精进。七正念。八正定。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0728c24"/><lb ed="R107" n="0226b12"/><entry><form>三界</form><cb:def><p xml:id="pX60p0728c2403" cb:place="inline">欲界。色界。无色界。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0729a" n="0729a"/> <lb ed="X" n="0729a01"/><lb ed="R107" n="0226b13"/><entry><form>九种禅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a0104" cb:place="inline">一自性禅。二一切禅。三难禅。四一切门禅。 <lb ed="X" n="0729a02"/><lb ed="R107" n="0226b14"/>五善人禅。六一切行禅。七除烦恼禅。八此世他世 <lb ed="X" n="0729a03"/><lb ed="R107" n="0226b15"/>乐禅。九淸净净禅。此九禅。菩萨乃得之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a04"/><lb ed="R107" n="0226b16"/><entry><form>十力智</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a0404" cb:place="inline">一是处非处智。二业智。三定智。四根智。五 <lb ed="X" n="0729a05"/><lb ed="R107" n="0226b17"/>欲智。六性智。七至处道智。八宿命智。九天眼智。十 <lb ed="X" n="0729a06"/><lb ed="R107" n="0226b18"/>漏尽智。此十智。唯<persName>佛</persName>乃具也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a07"/><lb ed="R107" n="0227a01"/><entry><form>三恶道</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a0704" cb:place="inline">地狱。饿鬼。畜牲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a08"/><lb ed="R107" n="0227a02"/><entry><form>堰渎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a0803" cb:place="inline">上音燕。以物壅水也。下音读。江河淮济也。又 <lb ed="X" n="0729a09"/><lb ed="R107" n="0227a03"/>沟也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a10"/><lb ed="R107" n="0227a04"/><entry><form>垦</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1002" cb:place="inline">音恳。开闢锄垦。伤物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a11"/><lb ed="R107" n="0227a05"/><entry><form>贩</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1102" cb:place="inline">翻字去声。贱买贵卖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a12"/><lb ed="R107" n="0227a06"/><entry><form>狎</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1202" cb:place="inline">音洽。亲近也。玩熟也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a13"/><lb ed="R107" n="0227a07"/><entry><form>贷</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1302" cb:place="inline">音泰。借也。施也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1309" cb:place="inline">音位。馈赠也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a14"/><lb ed="R107" n="0227a08"/><entry><form>盥漱</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1403" cb:place="inline">上音管。下獀字去声。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>嚼</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1412" cb:place="inline">墙字入声。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a15"/><lb ed="R107" n="0227a09"/><entry><form>澡豆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1503" cb:place="inline">一切大小豆为末。以澡除垢腻也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a16"/><lb ed="R107" n="0227a10"/><entry><form>抖擞</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1603" cb:place="inline">上音斗。下音叟。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a17"/><lb ed="R107" n="0227a11"/><entry><form>畔睇</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1703" cb:place="inline">此云礼敬。旧谓之和南。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a18"/><lb ed="R107" n="0227a12"/><entry><form>弆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1802" cb:place="inline">音擧。藏也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a19"/><lb ed="R107" n="0227a13"/><entry><form>七七寻</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a1904" cb:place="inline">八尺为一寻。沙弥不白师。得在界中四十 <lb ed="X" n="0729a20"/><lb ed="R107" n="0227a14"/>九寻内经行。不犯。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a21"/><lb ed="R107" n="0227a15"/><entry><form>搨</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2102" cb:place="inline">音塔。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>喷嚏</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2106" cb:place="inline">上<g ref="#CB17359">󴏏</g>字去声。下音帝。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a22"/><lb ed="R107" n="0227a16"/><entry><form>洟唾</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2203" cb:place="inline">上音剃。鼻液也。下拖字去声。口液也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a23"/><lb ed="R107" n="0227a17"/><entry><form>謦</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2302" cb:place="inline">卿字上声。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>嗅</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2307" cb:place="inline">休字去声。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>蹲</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2312" cb:place="inline">音存。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729a24"/><lb ed="R107" n="0227a18"/><entry><form>七遍</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729a2403" cb:place="inline">登厕。洗净。去秽。净手。各念咒七遍。其咒备在 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0729b" n="0729b"/> <lb ed="X" n="0729b01"/><lb ed="R107" n="0227b01"/>诸经日诵。幷诸馀处。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729b02"/><lb ed="R107" n="0227b02"/><entry><form>分卫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729b0203" cb:place="inline">即乞食也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729b03"/><lb ed="R107" n="0227b03"/><entry><form>伽陀</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729b0303" cb:place="inline">梵语伽陀。此云颂。谓是<persName>佛</persName>所说颂。若读诵时 <lb ed="X" n="0729b04"/><lb ed="R107" n="0227b04"/>有大威力。或至河池泉井处。洗浴饮水之时。或暂 <lb ed="X" n="0729b05"/><lb ed="R107" n="0227b05"/>于树下偃息。取凉而去。或止客舍。或入神堂。及壇 <lb ed="X" n="0729b06"/><lb ed="R107" n="0227b06"/>场地。践<persName>佛</persName>塔影。或时自影障蔽尊容。或大众散时。 <lb ed="X" n="0729b07"/><lb ed="R107" n="0227b07"/>或<anchor xml:id="nkr_note_orig_0729001" n="0729001"/>人城聚落。或礼拜尊仪。或每食罢时。或洒扫塔 <lb ed="X" n="0729b08"/><lb ed="R107" n="0227b08"/>寺等事。皆须口诵伽陀。奉行获福。若故心违慢。咸 <lb ed="X" n="0729b09"/><lb ed="R107" n="0227b09"/>悉得罪。伽陀曰。</p> <lb ed="X" n="0729b10"/><lb ed="R107" n="0227b10"/><lg type="regular" xml:id="lgX60p0729b1001"><l>世间五欲乐</l><l>或复诸天乐</l><l>若比爱尽乐</l> <lb ed="X" n="0729b11"/><lb ed="R107" n="0227b11"/><l>千分不及一</l><l>由集能生苦</l><l>因苦复生集</l> <lb ed="X" n="0729b12"/><lb ed="R107" n="0227b12"/><l>八圣道能超</l><l>至妙涅槃处</l><l>所为佈施者</l> <lb ed="X" n="0729b13"/><lb ed="R107" n="0227b13"/><l>必获其義利</l><l>若为乐故施</l><l>後必得安乐</l></lg> <lb ed="X" n="0729b14"/><lb ed="R107" n="0227b14"/><p xml:id="pX60p0729b1401">凡每食罢时。或诵饭食<anchor xml:id="nkr_note_add_0729b1401" n="0729b1401"/><anchor xml:id="beg0729b1401" n="0729b1401"/>已<anchor xml:id="end0729b1401"/>讫偈。及所为佈施者偈 <lb ed="X" n="0729b15"/><lb ed="R107" n="0227b15"/>俱得。准如律教。若苾刍。苾刍尼。求寂男。求寂女。食 <lb ed="X" n="0729b16"/><lb ed="R107" n="0227b16"/>了之时。皆须诵持敧拿伽他<note place="inline">即上偈颂</note>。随于静处。或坐 <lb ed="X" n="0729b17"/><lb ed="R107" n="0227b17"/>或立。或可经行。先诵小经一纸。半纸。次诵伽他。诸 <lb ed="X" n="0729b18"/><lb ed="R107" n="0227b18"/>以寺舍房宇佈施众僧。造寺之主。及护寺天神。国 <lb ed="X" n="0729b19"/><lb ed="R107" n="0228a01"/>主百僚。师僧父母。因缘眷属。及一切众生。若先亡 <lb ed="X" n="0729b20"/><lb ed="R107" n="0228a02"/>者。愿生西方。见阿弥陀<persName>佛</persName>。或生<name role="" type="person">兜率天</name>。见慈氏如 <lb ed="X" n="0729b21"/><lb ed="R107" n="0228a03"/>来。脱屣尘劳。悟无生忍。其现存者。愿无病长寿。福 <lb ed="X" n="0729b22"/><lb ed="R107" n="0228a04"/>智莊严。愿我自身。无诸障恼。常持净戒。不犯尸罗。 <lb ed="X" n="0729b23"/><lb ed="R107" n="0228a05"/>于小罪中。心生大惧。于所犯罪。悉皆发露。尽未来 <lb ed="X" n="0729b24"/><lb ed="R107" n="0228a06"/>际。不失信心。逢善知识。愿生中国。離于八难。常存 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0729c" n="0729c"/> <lb ed="X" n="0729c01"/><lb ed="R107" n="0228a07"/>正见。至求解脱。恒与众生。作不请之友。即以此福。 <lb ed="X" n="0729c02"/><lb ed="R107" n="0228a08"/>幷施一切。同出有流。证无上果。若于每日。不作此 <lb ed="X" n="0729c03"/><lb ed="R107" n="0228a09"/>念诵发愿者。是懈怠人。不消信施。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0729c04"/><lb ed="R107" n="0228a10"/><cb:div type="w"><head>〇音释</head> <lb ed="X" n="0729c05"/><lb ed="R107" n="0228a11"/><cb:div type="note"><entry><form>瞿昙</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c0503" cb:place="inline">华言纯淑。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c06"/><lb ed="R107" n="0228a12"/><entry><form>刹帝利</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c0604" cb:place="inline">此是世界始成。最初之王也。故相承为姓。 <lb ed="X" n="0729c07"/><lb ed="R107" n="0228a13"/>谓其尊贵自在有大势力刚强难伏也。義翻田主。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c08"/><lb ed="R107" n="0228a14"/><entry><form>三慧</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c0803" cb:place="inline">闻。思。修也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>四德</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c0809" cb:place="inline">常。乐。我。净。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c09"/><lb ed="R107" n="0228a15"/><entry><form>三障</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c0903" cb:place="inline">烦恼障。业障。报障也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c10"/><lb ed="R107" n="0228a16"/><entry><form>十二恶律仪</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1006" cb:place="inline">屠儿。魁脍。养猪。捕鱼。猎师。网鸟兽。捕 <lb ed="X" n="0729c11"/><lb ed="R107" n="0228a17"/>蛇鼠。贩猪鸡。咒龙。盗贼。捕贼。狱吏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c12"/><lb ed="R107" n="0228a18"/><entry><form>同证择灭</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1205" cb:place="inline">择谓拣择。灭谓断灭。以无漏智拣择力。 <lb ed="X" n="0729c13"/><lb ed="R107" n="0228b01"/>断诸烦恼。而显涅槃真理。名为择灭。<persName>佛</persName>弟子众。同 <lb ed="X" n="0729c14"/><lb ed="R107" n="0228b02"/>证此理。故云同证择灭也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c15"/><lb ed="R107" n="0228b03"/><entry><form>六根</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1503" cb:place="inline">眼。耳。鼻。舌。身。意也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c16"/><lb ed="R107" n="0228b04"/><entry><form>六识</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1603" cb:place="inline">眼识。耳识。鼻识。舌识。身识。意识。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c17"/><lb ed="R107" n="0228b05"/><entry><form>三轮</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1703" cb:place="inline">不见自能施。不见人受施。不见所施之物。名 <lb ed="X" n="0729c18"/><lb ed="R107" n="0228b06"/>三轮体空也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c19"/><lb ed="R107" n="0228b07"/><entry><form>三涂</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c1903" cb:place="inline">地狱。饿鬼。畜牲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c20"/><lb ed="R107" n="0228b08"/><entry><form>檀度</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c2003" cb:place="inline">檀是梵语。华言施。谓菩萨以佈施度生。又人 <lb ed="X" n="0729c21"/><lb ed="R107" n="0228b09"/>悭贪。即为说佈施之法而度之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c22"/><lb ed="R107" n="0228b10"/><entry><form>二种资粮</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c2205" cb:place="inline">谓菩萨欲证<persName>佛</persName>果。必藉福智二法。以为 <lb ed="X" n="0729c23"/><lb ed="R107" n="0228b11"/>资助也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0729c24"/><lb ed="R107" n="0228b12"/><entry><form>猥亵</form><cb:def><p xml:id="pX60p0729c2403" cb:place="inline">上音委。鄙也。下音屑。汚也。嬻也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0730a" n="0730a"/> <lb ed="X" n="0730a01"/><lb ed="R107" n="0228b13"/><entry><form>黄门</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0103" cb:place="inline">谓无男根者。令主禁中之门。故曰黄门。律有 <lb ed="X" n="0730a02"/><lb ed="R107" n="0228b14"/>五种。皆曰黄门。谓生。犍。姤。变。半也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a03"/><lb ed="R107" n="0228b15"/><entry><form>二根</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0303" cb:place="inline">谓一身具男女二根。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a04"/><lb ed="R107" n="0228b16"/><entry><form>无根</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0403" cb:place="inline">谓无男女根也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a05"/><lb ed="R107" n="0228b17"/><entry><form>伊罗钵罗</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0505" cb:place="inline">华言极臭树。谓此龙往昔在迦葉<persName>佛</persName>时 <lb ed="X" n="0730a06"/><lb ed="R107" n="0228b18"/>出家作比丘。损此臭树葉。故堕龙中。头生臭树。受 <lb ed="X" n="0730a07"/><lb ed="R107" n="0229a01"/>大苦恼。因以为名。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a08"/><lb ed="R107" n="0229a02"/><entry><form>四等</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0803" cb:place="inline">慈悲喜捨。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a09"/><lb ed="R107" n="0229a03"/><entry><form>八音</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a0903" cb:place="inline"><persName>佛</persName>有八音。一极好。二柔软。三和适。四尊慧。五 <lb ed="X" n="0730a10"/><lb ed="R107" n="0229a04"/>不女。六不误。七深远。八不竭。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a11"/><lb ed="R107" n="0229a05"/><entry><form>五阴</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1103" cb:place="inline">谓色受想行识。能阴蔽众生真性也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a12"/><lb ed="R107" n="0229a06"/><entry><form>五欲</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1203" cb:place="inline">色声香味触也。又财色名食睡也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a13"/><lb ed="R107" n="0229a07"/><entry><form>五道</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1303" cb:place="inline">天。人。地狱。饿鬼。畜牲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a14"/><lb ed="R107" n="0229a08"/><entry><form>五停心</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1404" cb:place="inline">修不净观停贪。慈悲观停嗔。数息观停散 <lb ed="X" n="0730a15"/><lb ed="R107" n="0229a09"/>乱。因缘观停愚痴。念<persName>佛</persName>观停恶业障。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a16"/><lb ed="R107" n="0229a10"/><entry><form>六衰</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1603" cb:place="inline">眼耳鼻舌身意。为色声香味触法所衰也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a17"/><lb ed="R107" n="0229a11"/><entry><form>五众人</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1704" cb:place="inline">比丘。比丘尼。式叉摩那。沙弥。沙弥尼。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a18"/><lb ed="R107" n="0229a12"/><entry><form>四趣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1803" cb:place="inline">修罗。地狱。饿鬼。畜牲。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a19"/><lb ed="R107" n="0229a13"/><entry><form>薯蓣</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a1903" cb:place="inline">上音孺。下音预。山药也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a20"/><lb ed="R107" n="0229a14"/><entry><form>屛</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a2002" cb:place="inline">卑郢切。音丙。除也。又蒲明切。音平。所以蔽也。亦 <lb ed="X" n="0730a21"/><lb ed="R107" n="0229a15"/>僻处也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a22"/><lb ed="R107" n="0229a16"/><entry><form>七宝</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a2203" cb:place="inline">金。银。琉璃。玻璃。砗磲。玛瑙。赤珍珠。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730a23"/><lb ed="R107" n="0229a17"/><entry><form>八不思议神通</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730a2307" cb:place="inline">一化作小身。二化作大身。三化作 <lb ed="X" n="0730a24"/><lb ed="R107" n="0229a18"/>轻身。四变化自在。五能作主。六能远到。七能动地。 <pb ed="X" xml:id="X60.1133.0730b" n="0730b"/> <lb ed="X" n="0730b01"/><lb ed="R107" n="0229b01"/>八随所欲尽得。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b02"/><lb ed="R107" n="0229b02"/><entry><form>六欲天</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0204" cb:place="inline">一四王天。二<name role="" type="person">忉利天</name>。三<name role="" type="person">夜摩天</name>。四<name role="" type="person">兜率天</name>。 <lb ed="X" n="0730b03"/><lb ed="R107" n="0229b03"/>五化乐天。六<name role="" type="person">他化自在天</name>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b04"/><lb ed="R107" n="0229b04"/><entry><form>闢</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0402" cb:place="inline">平字入声。开也。启也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b05"/><lb ed="R107" n="0229b05"/><entry><form>斫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0502" cb:place="inline">音捉。削也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>耜</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0507" cb:place="inline">词字上声。臿也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b06"/><lb ed="R107" n="0229b06"/><entry><form>耒</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0602" cb:place="inline">磊字去声。耕田曲木也。长六尺六寸。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b07"/><lb ed="R107" n="0229b07"/><entry><form>占相</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0703" cb:place="inline">占。数也。黄帝占数而知阴阳五行也。相是相 <lb ed="X" n="0730b08"/><lb ed="R107" n="0229b08"/>法。观察以知寿夭穷通也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b09"/><lb ed="R107" n="0229b09"/><entry><form>巫</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b0902" cb:place="inline">音无。祝也。男曰巫。女曰觋。祝神人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b10"/><lb ed="R107" n="0229b10"/><entry><form>溺罐</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1003" cb:place="inline">上尧字去声。小便也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b11"/><lb ed="R107" n="0229b11"/><entry><form>历数</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1103" cb:place="inline">黄帝造历。以明岁时气节之数也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b12"/><lb ed="R107" n="0229b12"/><entry><form>评议</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1203" cb:place="inline">上音平。平言品论也。下音异。谪也。定事之宜 <lb ed="X" n="0730b13"/><lb ed="R107" n="0229b13"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b14"/><lb ed="R107" n="0229b14"/><entry><form>驰骋</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1403" cb:place="inline">上音池。下称字上声。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b15"/><lb ed="R107" n="0229b15"/><entry><form>贷</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1502" cb:place="inline">音泰。借也。施也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>赠贻</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1510" cb:place="inline">下音位。馈赠也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b16"/><lb ed="R107" n="0229b16"/><entry><form>唆</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1602" cb:place="inline">音。梭。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>黠</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1605" cb:place="inline">辖。结。二音。慧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0730b17"/><lb ed="R107" n="0229b17"/><entry><form>五神通</form><cb:def><p xml:id="pX60p0730b1704" cb:place="inline">其六通中。除漏尽通。是也。</p></cb:def></entry></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0711b0301" to="#end0711b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0712b2401" to="#end0712b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c0501" to="#end0712c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0712c1001" to="#end0712c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713a2401" to="#end0713a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713b0201" to="#end0713b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713b0202" to="#end0713b0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0713c2201" to="#end0713c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0714b1501" to="#end0714b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715a0301" to="#end0715a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0715b1801" to="#end0715b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0715c1801" to="#end0715c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716a0501" to="#end0716a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716c0401" to="#end0716c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0716c0701" to="#end0716c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0718b0301" to="#end0718b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0718b0401" to="#end0718b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0720a1201" to="#end0720a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0722a1401" to="#end0722a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0722a1501" to="#end0722a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0722a1901" to="#end0722a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0722a2401" to="#end0722a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0723a2001" to="#end0723a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0723a2401" to="#end0723a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0723b0201" to="#end0723b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0723b0501" to="#end0723b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0723c1001" to="#end0723c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">商</lem><rdg wit="#wit.orig">啇</rdg></app> <app from="#beg0724a1301" to="#end0724a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0724a1601" to="#end0724a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0724b0801" to="#end0724b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0724b1701" to="#end0724b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0724c0401" to="#end0724c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0724c1601" to="#end0724c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0725a1501" to="#end0725a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0726a0501" to="#end0726a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0726c0901" to="#end0726c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0726c1601" to="#end0726c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0727a0801" to="#end0727a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0727b0101" to="#end0727b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0727b1301" to="#end0727b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0729b1401" to="#end0729b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0727001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0727001">人疑八</note> <note n="0729001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0729001">人疑入</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0711b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0711b0301">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0712b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0712c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0712c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713a2401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b0201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713b0202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713b0202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0713c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0713c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0714b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0714b1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715a0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715a0301">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0715b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0715c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0715c1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0716c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0716c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0718b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0718b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0718b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0720a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0720a1201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0722a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0722a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0722a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0722a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0722a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0722a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0722a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0722a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0723a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0723a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0723b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0723b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0723b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0723c1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X60.0723c10.16" target="#nkr_note_add_0723c1001">商【CB】，啇【卍续】</note> <note n="0724a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0724a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0724b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0724b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0724c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0724c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0724c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0725a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0725a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0726a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0726a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0726c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0726c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0726c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0726c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0727a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0727a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0727b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0727b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0727b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0727b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0729b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0729b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>